Συγκεκριμένα ο κ. Χατζηδάκης ενημέρωσε πως τα πρόστιμα θα είναι κλιμακωτά, ανάλογα με την αξία της ακίνητης περιουσίας και τον χρόνο καθυστέρησης. Όσο για την αξία των ακινήτων, εκείνη θα υπολογιστεί με βάση τις αντικειμενικές αξίες και όχι τις εμπορικές.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος τόνισε πως δεν θα αιφνιδιαστούν και πρόσθεσε ότι: «κανένας πολίτης δεν πρόκειται να χάσει την περιουσία του επειδή καθυστέρησε να τη δηλώσει. Εκείνο που θα συμβεί θα είναι ότι δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει, εκ των πραγμάτων, όσο εύκολα θα νόμιζε, την περιουσία του».
Αναλυτικά:
«Σήμερα θα σας καλέσαμε για το Κτηματολόγιο, για να σας παρουσιάσουμε την πρόοδο, η οποία υπάρχει μέχρι στιγμής για το Κτηματολόγιο, αλλά και τις επόμενες κινήσεις που θα γίνουν από την πλευρά της κυβέρνησης και της διοίκησης του Κτηματολογίου.
Μετά τη δική μου τοποθέτηση, ο υφυπουργός κ. Οικονόμου θα αναφερθεί βασικά στα επόμενα βήματα. Μαζί μας έχουμε και τη διοίκηση του Κτηματολογίου, τον πρόεδρο τον κ. Σταθάκη και τον Γενικό Διευθυντή, τον κ. Κοτσώλη, οι οποίοι εργάζονται συστηματικά τους τελευταίους μήνες για να προχωρήσει ακόμα πιο γρήγορα το Κτηματολόγιο και οι οποίοι είναι εδώ στη διάθεσή σας για απαντήσουν σε ό,τι θέματα θέσετε στο τέλος, αφού προβληθούν οι παρουσιάσεις.
Εμένα θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω με μια παραδοχή που δεν κάνουν συνήθως υπουργοί για προκατόχους τους. Εγώ θέλω να αναγνωρίσω, όπως έκανα και κατά τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, ότι για το Κτηματολόγιο οι προκάτοχοί μου έχουν κάνει σοβαρή δουλειά. Το επαναλαμβάνω ακόμα μια φορά γιατί δεν θέλω να είμαι πολιτικός παλαιάς κοπής. Θέλω να αισθάνομαι τουλάχιστον ότι έχω δίκιο και στην κριτική που κάνω, αλλά να μην είμαι και την ίδια στιγμή μικρόψυχος αν βλέπω κάτι θετικό.
Το Κτηματολόγιο έχει προχωρήσει σε σημαντικό βαθμό ωρίμανσης και σήμερα βρίσκεται λίγο πριν από την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της κτηματογράφησης. Εξίσου ειλικρινές είναι ότι τα πράγματα θα ήταν ακόμα καλύτερα εάν δεν είχε υπάρξει αυτή η παρέμβαση στο νομικό τύπο, με τον οποίο λειτουργεί το Κτηματολόγιο, αν ήταν ακόμα Ανώνυμη Εταιρεία και δεν υπήρχε ο τελευταίος νόμος του κτηματολογίου δεν θα χανόντουσαν περίπου 8 μήνες στην αλλαγή της νομικής μορφής και η κτηματογράφηση θα είχε προχωρήσει καλύτερα. Το ίδιο δε το Κτηματολόγιο δεν θα έχω την εντύπωση ότι δεν πήγε μπρος με αυτή τη διαδικασία, αλλά εν πάση περιπτώσει αυτό είναι το δευτερεύον. Το πρωτεύον είναι αυτό που είπα στην αρχή ότι έχουν γίνει βήματα προς τα μπρος.
Στόχος τόσο της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου όσο και της νέας διοίκησης του Κτηματολογίου, από την πρώτη στιγμή, ήταν να επιταχύνουμε ακόμα περισσότερο τους ρυθμούς. Και σήμερα μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πως υπάρχουν αποτελέσματα και μάλιστα πολύ θετικά σε σχέση την ολοκλήρωση του έργου. Οι πολίτες πλέον έχουν αρχίσει να παίρνουν την υπόθεση «Κτηματολόγιο» στα χέρια τους.
Επιστρέφοντας λοιπόν στο παρόν, τα στοιχεία που διαθέτουμε δείχνουν μια ισχυρή ανταπόκριση των πολιτών στην πρόσκληση του Ελληνικού Κτηματολογίου να δηλώσουν την ακίνητη ιδιοκτησία τους. Προφανώς έχουν πειστεί πως το Κτηματολόγιο μπορεί και πρέπει να ολοκληρωθεί προς όφελος όλων. Και έχουν επίσης πειστεί ότι θα μπει ένα τέλος στις παρατάσεις και τα πράγματα θα αρχίσουν να σχηματοποιούνται.
Τους τελευταίους δυο μήνες, το Ελληνικό Κτηματολόγιο κατάφερε να ολοκληρώσει με επιτυχία το κλείσιμο 21 Περιφερειακών Ενοτήτων στις οποίες έληξε η προθεσμία υποβολής δηλώσεων.
Σημαντικό στοιχείο είναι πως οι μήνες Σεπτέμβριος και Οκτώβριος υπήρξαν οι καλύτεροι μήνες για το Ελληνικό Κτηματολόγιο αναφορικά με τη συλλογή δηλώσεων για ολόκληρο το 2019.
Ειδικά για τον μήνα Σεπτέμβριο, ο αριθμός των δηλώσεων που συγκεντρώθηκε ξεπέρασε τις 700.000. Το ποσοστό συλλογής δηλώσεων έχει φτάσει πλέον στο 70% των κατ’ εκτίμηση δηλώσεων για τις περιοχές που η προθεσμία έληξε τέλος Σεπτεμβρίου, ξεπερνώντας κατά πολύ τον συμβατικό στόχο του 55%, που ήταν ο στόχος που είχε τεθεί και παλαιότερα από τη διοίκηση του Κτηματολογίου και που έχει να κάνει και με τις συμβάσεις με τους αναδόχους.
Τον μήνα Οκτώβριο, τα πράγματα πήγαν επίσης πολύ θετικά, καθώς ο συνολικός αριθμός δηλώσεων που συλλέχθηκε ξεπέρασε τις 950.000. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πλήθος δηλώσεων που συλλέχτηκαν από όλους τους μήνες του 2019.
Το ποσοστό συλλογής ξεπέρασε έχει ξεπεράσει τον Οκτώβριο το 65% των κατ’ εκτίμηση δικαιωμάτων στις περιοχές που έληξαν οι προθεσμίες 31 Οκτωβρίου, ξεπερνώντας και εδώ τον συμβατικό στόχο του 55%. Και φυσικά οι πολίτες συνεχίζουν να υποβάλουν δηλώσεις.
Πρέπει να τονιστεί, για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, πως στο συνολικό ποσοστό συλλογής δηλώσεων, συμπεριλαμβάνονται και οι δηλώσεις «εμπρόθεσμης υποβολής», εκείνες οι δηλώσεις δηλαδή που πήραν αριθμό πρωτοκόλλου και για τις οποίες οι πολίτες θα προσκομίσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά σε μεταγενέστερο χρόνο. Η διαδικασία αυτή διευκολύνει ειδικά εκείνους που σπεύδουν να δηλώσουν την ακίνητη ιδιοκτησία τους λίγες μόνο μέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Με την διαδικασία «εμπρόθεσμης προσέλευσης» ο πολίτης αποφεύγει την ταλαιπωρία της αυξημένης κίνησης των τελευταίων ημερών και επιστρέφει μετά από κάποιες ημέρες στα κτηματολογικά γραφεία για να ολοκληρώσει την δήλωση του προσκομίζοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Συνολικά για τη χώρα, μέχρι σήμερα από τα εκτιμώμενα από τους ειδικούς 39,1 εκατομμύρια συνολικά δικαιώματα:
- Έχουν ήδη ολοκληρωθεί τα 13 εκατομμύρια (33%). Πρόκειται για περιοχές στις οποίες έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση, κυρίως σε αστικές περιοχές, και στις οποίες λειτουργεί κανονικά το κτηματολόγιο.
- Είναι σε προχωρημένη επεξεργασία 7,5 εκατομμύρια (19%). Αφορούν περιοχές υπό κτηματογράφηση, που όμως έχει ολοκληρωθεί η περίοδος συλλογής δηλώσεων και έχουμε πάει σε επόμενα στάδια.
- Είναι σε εξέλιξη συλλογή δηλώσεων για 15 εκατομμύρια δικαιώματα (39%). Πρόκειται για τις 34 συμβάσεις που τρέχουν σήμερα και στις οποίες συλλέγονται δηλώσεις.
- Εκκρεμούν 2,7 εκατομμύρια δικαιώματα (7%) σε μελέτες που δεν έχουν ανατεθεί ως σήμερα, είναι για τις συγκεκριμένες 5 περιφερειακές ενότητες.
- 800.000 δικαιώματα (2%) αφορούν την μετάβαση από το παλαιού τύπου Κτηματολόγιο, το οποίο είναι από τον καιρό της Ιταλοκρατίας, στα νησιά Ρόδος, Κως και Λέρος στο νέο Κτηματολόγιο.
Πλέον το παζλ του Κτηματολογίου αρχίζει να συμπληρώνεται. Και μαζί με αυτό αρχίζει και σχηματοποιείται σιγά-σιγά το λεγόμενο γεωχωρικό υπόβαθρο της χώρας, που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσουμε να διαμορφώσουμε σε δεύτερη φάση τον ενιαίο ψηφιακό χάρτη.
Τον Νοέμβριο να υπενθυμίσω ότι λήγουν οι προθεσμίες σε 10 Περιφερειακές ενότητες και συγκεκριμένα στις:
- Καστοριάς/Φλώρινας
- Στο υπόλοιπο Μαγνησίας και Σποράδων
- Ευβοίας
- Αχαΐας
- Μεσσηνίας
- Λακωνίας
- Αργολίδας/Κορινθίας
- Δυτικής Αττικής/ Νησιών Αττικής
- Σάμου/Χίου/Ικαρίας
- Αιγίου
Τον Δεκέμβριο λήγουν οι προθεσμίες στα νησιά Ζάκυνθος, Κεφαλονιά και Ιθάκη. Η ανταπόκριση των πολιτών και σε αυτές τις περιοχές είναι επίσης θετική και η εκτίμηση είναι πως και τον Νοέμβριο η κτηματογράφηση θα κλείσει πιάνοντας τους συμβατικούς στόχους.
Οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν πως σε περίπτωση που δεν δηλώσουν εγκαίρως την ιδιοκτησία τους δεν σημαίνει πως θα την χάσουν. Κανένας πολίτης δεν πρόκειται να χάσει την περιουσία του επειδή καθυστέρησε να δηλώσει το ακίνητο του στο Κτηματολόγιο. Εκείνο όμως που θα συμβεί είναι πως δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει εκ των πραγμάτων όσο εύκολα νομίζει την ιδιοκτησία του. Θα ταλαιπωρείται κάθε φορά που θα θέλει να μεταβιβάσει ή να αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου του.
Με την δήλωση της ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο οι πολίτες θωρακίζουν και αναβαθμίζουν την περιουσία τους, προστατεύοντας στην πραγματικότητα τους εαυτούς τους. Την καθιστούν εύκολα εκμεταλλεύσιμη και απαλλαγμένη από περιττή γραφειοκρατία και αυξημένο κόστος στο μέλλον.
Και εδώ επιτρέψτε μου να πω δυο λόγια για τα πρόστιμα. Κανένας υπουργός δεν θέλει να προειδοποιεί τους πολίτες για τον κίνδυνο προστίμων. Θα ήμασταν όμως ηθικά αφερέγγυοι απέναντι στους συνεπείς πολίτες που έσπευσαν να δηλώσουν εγκαίρως την ιδιοκτησία τους αν σήμερα σας ανακοίνωνα πως όποιος δεν έχει υποβάλλει την αίτησή του δεν θα έχει καμία απολύτως συνέπεια, διότι είμαστε η χώρα του «δε βαριέσαι». Η χώρα που αδιαφορεί για τους συνεπείς και το ότι εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους και παράλληλα δείχνει απόλυτη ανοχή για τους ασυνεπείς.
Τα πρόστιμα θα ενεργοποιηθούν ως υποχρέωση που απορρέει από την εφαρμογή του νόμου. Οι νόμοι του κράτους πρέπει να εφαρμόζονται. Υπάρχει ο νόμος 2308/1995 που προβλέπει την επιβολή προστίμων. Έχουμε δεσμευθεί πως δεν θα προβούμε ακαριαία στην εφαρμογή του νόμου και στην έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να δώσουμε για κάποιο διάστημα τη δυνατότητα στους πολίτες να σπεύσουν να κάνουν ό,τι έκανε η συντριπτική πλειονότητα και να σπεύσουν να δηλώσουν την ακίνητη ιδιοκτησία τους.
Προς το παρόν οι πολίτες μπορούν να δηλώσουν τα ακίνητα τους ακόμη και εκπρόθεσμα χωρίς την επιβολή κανενός προστίμου. Ωστόσο από τώρα ενημερώνουμε, και προκειμένου να υπάρξει άνεση χρόνου, ότι τα πρόστιμα θα ενεργοποιηθούν εντός του πρώτου εξαμήνου του νέου έτους. Και το ύψος των προστίμων θα συνδέεται τόσο με την αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας όσο και με τον χρόνο καθυστέρησης. Θέλουμε να είμαστε δίκαιοι και στους συνεπείς πολίτες αλλά και σε εκείνους που καθυστέρησαν λίγες εβδομάδες ή και μήνες σε σχέση με εκείνους που θα καθυστερήσουν χρόνια για να δηλώσουν την ιδιοκτησία τους. Δηλαδή θέλω να πω ότι όποιος καθυστερήσει και έχει μεγαλύτερη περιουσία θα πληρώσει περισσότερο από αυτόν που έχει μικρότερη περιουσία. Και όποιος καθυστερήσει 3 χρόνια θα πληρώσει περισσότερα από αυτόν που καθυστέρησε 3 μήνες. Αυτό θέλω να πω, για να είμαστε συνεννοημένοι μεταξύ μας.
Προς αυτή τη κατεύθυνση θα προετοιμαστούν οι σχετικές διατάξεις και πιστεύουμε ότι καθώς υπάρχει η άνεση χρόνου και η έγκαιρη ενημέρωση από μέρους μας, κανένας πολίτης τελικά δεν θα χρειαστεί να πληρώσει κανένα πρόστιμο. Δίνουμε πολλούς μήνες στους πολίτες, ακόμα και αν έχουν κάποιες υποχρεώσεις τώρα, ακόμα και αν έχουν κάποια αδυναμία τώρα, ακόμα και αν λείπουν στο εξωτερικό, να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους. Δεν πάμε σε ακρότητες. Αλλά δεν μπορούμε να δείξουμε και μια απόλυτη ανοχή η οποία στρέφεται εναντίον των συνεπών πολιτών, αλλά στρέφεται και εναντίον των συμφερόντων τελικά της εθνικής οικονομίας, γιατί το Κτηματολόγιο εκτός των άλλων είναι και ένα βασικό αναπτυξιακό εργαλείο.
Επιτρέψτε μου σε τίτλους απλώς σε αυτό το σημείο δυο λόγια για την επόμενη μέρα του Ελληνικού Κτηματολογίου – θα μιλήσει ο κ. Οικονόμου αναλυτικά. Στόχος μας είναι το Ελληνικό Κτηματολόγιο να αποβάλλει τα βαρίδια του παρελθόντος και να μπορέσει να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά και πιο ευέλικτα στο εγγύς μέλλον. Να μπορεί να εξυπηρετεί καλύτερα τον πολίτη.
Και για να γίνει αυτό απαιτούνται παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα.
Πρώτον, άμεσες νομοθετικές παρεμβάσεις που θα στοχεύουν στην καλύτερη λειτουργία του Κτηματολογίου, στην άμεση στελέχωση του με το απαραίτητο επιστημονικό προσωπικό. Για τον σκοπό αυτό δρομολογείται άμεση η επιστροφή των δικηγόρων που απομακρύνθηκαν εξαιτίας της αχρείαστης αλλαγής του νομικού καθεστώτος του Κτηματολογίου καθώς και η πρόσληψη όσων υπαλλήλων χρειαστούν, μέσω ΑΣΕΠ φυσικά και σε συνεννόηση με τα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών, για την στελέχωση των κατά τόπους κτηματολογικών γραφείων του Φορέα.
Δεύτερον, πάμε σε εφαρμογή σύγχρονων ψηφιακών υπηρεσιών που θα διευκολύνουν τον πολίτη στις υποθέσεις του με το Κτηματολόγιο. Κάνουμε πράξη, με άλλα λόγια, το Ηλεκτρονικό Κτηματολόγιο.
Τρίτον, προχωρούμε σε παρεμβάσεις που αξιοποιούν επαγγελματίες, όπως μηχανικούς και δικηγόρους για την ταχύτερη ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και την αποτελεσματικότερη λειτουργία του. Δρομολογείται για παράδειγμα, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η υλοποίηση του θεσμού του διαπιστευμένου μηχανικού, που ισχύει άλλωστε στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Περισσότερα στοιχεία σχετικά με τις νομοθετικές και λειτουργικές βελτιώσεις θα σας παρουσιάσει στη συνέχεια ο Υφυπουργός, ο κ. Οικονόμου.
Εμείς να ξέρετε έχουμε θέσει το Κτηματολόγιο- πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά- στις βασικές προτεραιότητες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Χαιρόμαστε για τις εξελίξεις. Προσπαθούμε να βρούμε μια σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ανοχή απέναντι στις καθυστερήσεις και σε μια δρακόντεια αντίληψη για την προώθηση του Κτηματολογίου. Θεωρούμε ότι έχουμε βρει το σωστό σημείο ισορροπίας. Αποδεικνύεται αυτό από την εξέλιξη των πραγμάτων τους τελευταίους μήνες και τη σημαντική άνοδο των ποσοστών Κτηματογράφησης. Είμαστε εδώ και εμείς και η διοίκηση του Κτηματολογίου για να παρακολουθούμε τις εξελίξεις κάθε μέρα και θα προχωρήσουμε μαζί με τους για κάτι το οποίο αφορά και ωφελεί πρωτίστως τους ίδιους τους Έλληνες πολίτες. Σας ευχαριστώ. Ο κ. Οικονόμου».
