Πρόκειται για τον έβδομο και τελευταίο προϋπολογισμό στο πλαίσιο του τρέχοντος μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 ο οποίος εντάσσεται εντός των ορίων που θέτει ο τελευταίος. Έχει σχεδιαστεί για να βελτιστοποιήσει τη χρηματοδότηση των υφιστάμενων προγραμμάτων, καθώς και νέων πρωτοβουλιών, αλλά και για να ενισχύσει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία σύμφωνα με τις προτεραιότητες της Επιτροπής Γιούνκερ.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Προϋπολογισμού και Ανθρώπινων Πόρων, κ. Γκίντερ Χ. Έτινγκερ: «Το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2020 είναι η τελευταία πρόταση προϋπολογισμού της Επιτροπής Γιούνκερ. Στόχος του είναι να στηρίζει σταθερά τις προτεραιότητες της ΕΕ —απασχόληση, ανάπτυξη, νεολαία, κλιματική αλλαγή, ασφάλεια και αλληλεγγύη— και να προετοιμάσει τη μετάβαση στον επόμενο δημοσιονομικό κύκλο. Καλώ το Συμβούλιο και το νέο Κοινοβούλιο να καταλήξουν εγκαίρως σε συμφωνία που θα παρέχει σταθερότητα για το μέλλον της ΕΕ.»
Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, οι πόροι του προϋπολογισμού για το 2020 θα διατεθούν στους ακόλουθους τομείς προτεραιότητας: αφενός, ανταγωνιστική οικονομία και νεολαία και, αφετέρου, ενίσχυση της ασφάλειας και της αλληλεγγύης εντός και εκτός της ΕΕ και καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Το 21 % του συνολικού προτεινόμενου προϋπολογισμού για το 2020 θα διατεθεί στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τον φιλόδοξο στόχο της διάθεσης του 20 % του τρέχοντος μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ σε δραστηριότητες που αφορούν την κλιματική αλλαγή.
Επένδυση σε μια ανταγωνιστική οικονομία και στη νεολαία
Αναλήψεις υποχρεώσεων άνω των 83 δισ. € θα τονώσουν την οικονομική ανάπτυξη και τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, και θα στηρίξουν τη νεολαία. Από το ποσό αυτό θα διατεθούν:
13,2 δισ. € για έρευνα και καινοτομία σε ολόκληρη την Ευρώπη στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» —η μεγαλύτερη και τελική δόση του προγράμματος έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ (+6,4 % σε σχέση με το 2019)— συμπεριλαμβανομένης της τελικής πιλοτικής φάσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας, ώστε να στηριχθούν κορυφαίοι καινοτόμοι, μικρές επιχειρήσεις και επιστήμονες με δυνατότητες ταχείας επέκτασης στην Ευρώπη και παγκοσμίως,
2,8 δισ. € για την εκπαίδευση στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+,
117 εκατ. € για την πρωτοβουλία υπέρ της απασχόλησης των νέων (ΠΑΝ), ώστε να στηριχθεί η νεολαία που ζει σε περιφέρειες με υψηλό ποσοστό ανεργίας των νέων (με αποτέλεσμα να ανέλθει σε 4,5 δισ. € η συνολική χρηματοδότηση της ΠΑΝ από το 2014 έως το 2020),
1,2 δισ. € (+75 % σε σχέση με το 2019) για το ευρωπαϊκό παγκόσμιο δορυφορικό σύστημα πλοήγησης Galileo, ώστε να μπορέσει να εξακολουθήσει να επεκτείνει τη διείσδυσή του στην αγορά, από τους σημερινούς 700 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως στους 1,2 δισεκατομμύρια χρήστες έως τα τέλη του 2020,
255 εκατ. € για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα βιομηχανικής ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας (EDIDP), ώστε να δοθούν κίνητρα σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να συνεργαστούν για να αναπτύξουν προϊόντα και τεχνολογίες στον τομέα της άμυνας. Το EDIDP δίνει τη δυνατότητα να δοκιμαστεί η αμυντική συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο της τρέχουσας δημοσιονομικής περιόδου έως τη σύσταση ενός πραγματικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας το 2021.
Ενίσχυση της ασφάλειας και της αλληλεγγύης εντός και εκτός της ΕΕ
Πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη δεν γνωρίζουν σύνορα. Η ΕΕ έχει επανειλημμένα αξιοποιήσει κάθε δυνατότητα ευελιξίας στον προϋπολογισμό για να διαχειριστεί καταστροφές, να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της μετανάστευσης και να ενισχύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Με την κινητοποίηση των διαφόρων διαθέσιμων μέσων, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2020 θα εξακολουθήσει να επενδύει σε αλληλεγγύη και ασφάλεια στην Ευρώπη και πέραν αυτής:
420,6 εκατ. € (+34,6 % σε σχέση με το 2019) για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), έπειτα από τη συμφωνία που επιτεύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2019 για τη δημιουργία μόνιμου σώματος 10 000 συνοριοφυλάκων έως το 2027,
156,2 εκατ. € για το νέο πρόγραμμα rescEU (το οποίο αποτελεί αναβάθμιση του υφιστάμενου μηχανισμού πολιτικής προστασίας), με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση σεισμών, δασικών πυρκαγιών και άλλων καταστροφών. Το πρόγραμμα θα συμβάλει στην ανάπτυξη εφεδρικών ικανοτήτων αντίδρασης σε επίπεδο ΕΕ, όπως, για παράδειγμα, αεροσκάφη και ελικόπτερα δασοπυρόσβεσης, καθώς και ιατρικές ικανότητες έκτακτης ανάγκης,
560 εκατ. € για άτομα που χρήζουν βοήθειας στη Συρία, καθώς και για τους πρόσφυγες και τις κοινότητες υποδοχής τους στην ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για τη δημοσιονομική υλοποίηση της δέσμευσης που αναλήφθηκε κατά την τρίτη διάσκεψη των Βρυξελλών για το μέλλον της Συρίας το 2019 (ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2019 προβλέπει ήδη χρηματοδότηση για τη Συρία ύψους 2,01 δισ. €),
συνεχής στήριξη για την ανάπτυξη του συστήματος εισόδου/εξόδου, του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού, του αναβαθμισμένου συστήματος πληροφοριών Σένγκεν και του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, με γενικό στόχο την αύξηση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ για να διασφαλιστεί η προστασία των πολιτών της ΕΕ.
Προϋπολογισμός που αποφέρει αποτελέσματα
Βασική προτεραιότητα της Επιτροπής είναι να εξασφαλίζει ότι κάθε ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ δημιουργεί προστιθέμενη αξία για τους πολίτες της ΕΕ. Αυτό αποτελεί επίσης θεμελιώδη στόχο της πρότασης της Επιτροπής για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027.
Η Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα, μαζί με το σχέδιο προϋπολογισμού, επισκόπηση επιδόσεων για καθένα από τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Από αυτή την επισκόπηση προκύπτει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποφέρει απτά αποτελέσματα για όσους ζουν στην Ευρώπη αλλά και πέραν αυτής.
Ιστορικό
Το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2020 προβλέπει δύο ποσά για κάθε υπό χρηματοδότηση πρόγραμμα —αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές. Οι «αναλήψεις υποχρεώσεων» αφορούν τη χρηματοδότηση που μπορεί να συμφωνηθεί βάσει συμβάσεων εντός συγκεκριμένου έτους, ενώ οι «πληρωμές» αφορούν τα ποσά που καταβάλλονται πραγματικά. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2020 ανέρχεται σε 168,3 δισ. € σε αναλήψεις υποχρεώσεων (+1,3 % σε σχέση με το 2019) και 153,7 δισ. € σε πληρωμές (+3,5 % σε σχέση με το 2019).
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί κατά κύριο λόγο επενδυτικό προϋπολογισμό. Ανέρχεται περίπου στο 1 % του ΑΕΕ της ΕΕ και αντιστοιχεί περίπου στο 2 % του συνόλου των δημόσιων δαπανών στην ΕΕ. Στόχος του είναι να συμπληρώσει τους εθνικούς προϋπολογισμούς και να υλοποιήσει προτεραιότητες για τις οποίες έχουν συμφωνήσει όλα τα μέλη της ΕΕ.
Ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2020 είναι ο τελευταίος προϋπολογισμός του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020. Η πρόταση βασίζεται στην παραδοχή ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμμετέχει πλήρως στην εκτέλεση και τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2020 σαν να ήταν κράτος μέλος.
Την άνοιξη του 2018 η Επιτροπή δημοσίευσε τις προτάσεις της για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ που καλύπτει την περίοδο 2021-2027. Ο προϋπολογισμός για το 2020 και ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός θα αποτελέσουν αντικείμενο παράλληλης διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών μελών και του νεοεκλεγμένου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
