Οι χώρες της ΕΕ έχασαν έσοδα σχεδόν 150 δισ. ευρώ από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) το 2016, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσίευσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το λεγόμενο «έλλειμμα ΦΠΑ» δείχνει τη διαφορά μεταξύ των αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ και του ποσού που πράγματι εισπράττεται. Ενώ τα κράτη μέλη έχουν πραγματοποιήσει σημαντικό έργο για τη βελτίωση της είσπραξης του ΦΠΑ, τα σημερινά στοιχεία δείχνουν την ανάγκη να αναμορφωθεί το υπάρχον ενωσιακό σύστημα ΦΠΑ και να βελτιωθεί η συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα έσοδα από τον ΦΠΑ στο πλαίσιο των προϋπολογισμών τους.
Ο Πιερ Μοσκοβισί, επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Φορολογίας και Τελωνείων, δήλωσε σχετικά: «Τα κράτη μέλη βελτιώνουν συνεχώς την είσπραξη του ΦΠΑ σε όλη την ΕΕ. Πρέπει να αναγνωρίσουμε και να επικροτήσουμε αυτή την προσπάθεια. Ωστόσο, η απώλεια ύψους 150 δισ. ευρώ ετησίως για τους εθνικούς προϋπολογισμούς εξακολουθεί να είναι απαράδεκτη, ιδίως όταν, από αυτό το ποσό, 50 δισ. ευρώ καταλήγουν στις τσέπες εγκληματιών, απατεώνων και πιθανώς τρομοκρατών. Ουσιαστική βελτίωση θα υπάρξει μόνον αν εγκριθεί η μεταρρύθμιση του ΦΠΑ που προτείναμε πέρυσι. Καλώ τα κράτη μέλη να προχωρήσουν στη θέσπιση ενός οριστικού συστήματος ΦΠΑ πριν από τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2019.»
Σε ονομαστικούς όρους, το έλλειμμα ΦΠΑ μειώθηκε κατά 10,5 δισ. ευρώ φθάνοντας τα 147,1 δισ. ευρώ το 2016 και σημειώνοντας μείωση στο 12,3% των συνολικών εσόδων από τον ΦΠΑ σε σύγκριση με 13,2% το προηγούμενο έτος. Οι ατομικές επιδόσεις των κρατών μελών εξακολουθούν να διαφέρουν σημαντικά. Το έλλειμμα ΦΠΑ μειώθηκε σε 22 κράτη μέλη, εκ των οποίων η Βουλγαρία, η Λετονία, η Κύπρος και οι Κάτω Χώρες εμφάνισαν τις καλύτερες επιδόσεις, με μείωση των απωλειών ΦΠΑ σε ποσοστό ανώτερο του 5% σε κάθε χώρα. Ωστόσο, το έλλειμμα ΦΠΑ αυξήθηκε σε έξι κράτη μέλη: Ρουμανία, Φινλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Εσθονία και Γαλλία.
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη βελτίωση της είσπραξης και της διαχείρισης του ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ, τα κράτη μέλη πρέπει τώρα να προχωρήσουν και να συμφωνήσουν το συντομότερο δυνατόν μια ευρύτερη μεταρρύθμιση για τη μείωση της απάτης όσον αφορά τον ΦΠΑ στο σύστημα της ΕΕ, όπως προτάθηκε πέρυσι από την Επιτροπή. Η ριζική αυτή μεταρρύθμιση αναμένεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει το σύστημα τόσο για τις δημόσιες διοικήσεις όσο και για τις επιχειρήσεις, καθιστώντας το σύστημα αποτελεσματικότερο και απλούστερο για τις επιχειρήσεις.
Ιστορικό
Η μελέτη για το έλλειμμα ΦΠΑ χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τα πορίσματά της έχουν σημασία τόσο για την Ένωση όσο και για τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ συμβάλλει σημαντικά τόσο στον προϋπολογισμό της Ένωσης όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η μελέτη εφαρμόζει μια μεθοδολογία «εκ των άνω προς τα κάτω», χρησιμοποιώντας στοιχεία των εθνικών λογαριασμών για την εκτίμηση των ελλειμμάτων ΦΠΑ.
Για πρώτη φορά, η έκθεση του 2018 περιλαμβάνει μια ευρύτερη ανάλυση των επιπτώσεων ορισμένων εξωτερικών παραγόντων, όπως η παραγωγική δομή της οικονομίας και η ανεργία, καθώς και παραγόντων που υπόκεινται στον άμεσο έλεγχο της φορολογικής διοίκησης, όπως το μέγεθος της φορολογικής διοίκησης και οι δαπάνες για ΤΠ. Η πτυχή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι οι επενδύσεις στην ΤΠ οδηγούν συνήθως σε μείωση του ελλείμματος ΦΠΑ, όπως έχει επισημανθεί σε συστάσεις της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη.
