Το ΕΚ δήλωσε την Πέμπτη ότι η ΕΕ οφείλει να διασφαλίσει ότι η παροχή βοήθειας στους μετανάστες για ανθρωπιστικούς λόγους δεν θα τιμωρείται ως έγκλημα.
Σε ένα μη νομοθετικό ψήφισμα που εγκρίθηκε με ανάταση χειρός, το ΕΚ εκφράζει την ανησυχία του για το ότι οι νόμοι της ΕΕ σχετικά με την παροχή βοήθειας σε παράτυπους μετανάστες έχουν «ακούσιες συνέπειες» για τους πολίτες που παράσχουν ανθρωπιστική βοήθεια στους μετανάστες.
Σύμφωνα με την οδηγία του 2002 για την «υποβοήθηση» (διευκόλυνση), τα κράτη μέλη της ΕΕ υποχρεούνται να θεσπίσουν νόμους που να απαριθμούν τις ποινικές κυρώσεις για όσους «διευκολύνουν» την παράνομη είσοδο, διέλευση ή διαμονή μεταναστών.
Ωστόσο, η υφιστάμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία δίνει την δυνατότητα στα κράτη μέλη να απαλλάξουν την «ανθρωπιστική» δράση από τον κατάλογο εγκλημάτων, τονίζεται στο ψήφισμα. To EK εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι λίγα κράτη μέλη έχουν ενσωματώσει στο εθνικό τους δίκαιο την εξαίρεση για την «ανθρωπιστική βοήθεια».
Οι ΜΚΟ βοηθούν τους μετανάστες σε θάλασσα και ξηρά
Το ΕΚ επισημαίνει ότι οι πολίτες και οι ΜΚΟ που παράσχουν ανθρωπιστική βοήθεια διενεργώντας επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα και στην ξηρά, «υποστηρίζουν και συμπληρώνουν τις δράσεις διάσωσης που αναλαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη της ΕΕ». Τονίζει ότι οποιαδήποτε δράση πρέπει να παραμείνει εντός του νομικού πλαισίου που προβλέπεται από την οδηγία 2002 για την «υποβοήθηση», και οι όποιες επιχειρήσεις διεξάγονται θα γίνονται υπό τον έλεγχο των εθνικών αρχών.
Καλούν τα κράτη μέλη της ΕΕ να συμπεριλάβουν την εξαίρεση στην εθνικής τους νομοθεσία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που βοηθούν τους μετανάστες για ανθρωπιστικούς λόγους δεν θα διώκονται για το σκοπό αυτό.
Σε ποιες περιπτώσεις η διευκόλυνση δεν θεωρείται ως έγκλημα
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές που να διευκρινίζουν ποιες μορφές διευκόλυνσης δεν θα πρέπει να ποινικοποιούνται από τα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο νόμος εφαρμόζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια και ομοιομορφία, υπογραμμίζεται στο ψήφισμα.
Δήλωση του εισηγητή
Ο Claude Moraes (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, ΗΒ), συντάκτης του ψηφίσματος εξ ονόματος της επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, δήλωσε τα εξής: «Χρειαζόμαστε σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για την ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτό είναι το κλειδί σε ένα πλαίσιο όπου πολίτες και ΜΚΟ εργάζονται πολύ σκληρά για να σώσουν ανθρώπους στη θάλασσα και να τους βοηθήσουν στην ξηρά. Κατά τη διάρκεια της αποστολής μου στη Λιβύη, ΜΚΟ εξήγησαν ξανά και ξανά ότι αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσουν να συνεχίσουν το έργο τους».
Το πλαίσιο
Ο ρόλος αυτών που εργάζονται στον χώρο της ανθρωπιστικής βοήθειας και των ΜΚΟ επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής συζήτησης σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της άφιξης των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο στην ΕΕ, με ορισμένους να τους κατηγορούν ότι ενθαρρύνουν την εμπορία ανθρώπων και ενεργούν εκτός νομικού πλαισίου.
Το Μάιο μια ομάδα Ισπανών εθελοντών αθωώθηκε στην Ελλάδα, αφού κατηγορήθηκε για λαθρεμπόριο όταν βοήθησε μετανάστες που έφτασαν στη Λέσβο από την Τουρκία. Δύο σκάφη διάσωσης που διαχειρίζονται ΜΚΟ κρατούνται επί του παρόντος στη Μάλτα και ο καπετάνιος ενός εξ αυτών κατηγορείται για το ότι δεν είχε τα απαραίτητα έγγραφα καταχώρισης σε μητρώο προκειμένου το εν λόγω πλοίο να μπορεί να εισέλθει στα ύδατα της Μάλτας.
