Από παιδί, μεγαλώνοντας στην μουντή βόρεια Αγγλία, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ (David Hockney) είχε παρατηρήσει τις έντονες σκιές στις κωμωδίες του ντουέτου Λόρελ και Χάρντι στο Χόλιγουντ. «Οι έντονες σκιές σήμαιναν πολύ ήλιο», θυμόταν ο ζωγράφος μιλώντας στην τηλεόραση του BBC το 2009. «Ετσι σκέφτηκα, λοιπόν, όπου και να βρίσκεται αυτό, έχει πάντα λιακάδα». Δύο δεκαετίες αργότερα, ο Χόκνεϊ μετακόμισε στο Λος Αντζελες για να βυθιστεί σ΄εκείνο το εκτυφλωτικό φως. Τα έντονα και λαμπερά χρώματα στις απεικονίσεις των τοπίων της Καλιφόρνιας θα τον αναδείξουν σε έναν από τους πιο καταξιωμένους καλλιτέχνες του 20ού και του 21ου αιώνα. Πέθανε σήμερα. Ηταν 88 ετών.
Εδώ αισθάνθηκα ελεύθερος
Στην αρχή, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ έγινε γνωστός τόσο για τους πίνακές του όσο και για την ίδια του την εικόνα -χοντρά γυαλιά, πλατινέ μαλλιά, λαμπερό χρυσό σακάκι — που έγινε σύμβολο της βρετανικής εποχής των Swinging Sixties. Ως φοιτητής της σχολής Καλών Τεχνών της πόλης του Μπράντφορντ, όπου γεννήθηκε, με πατέρα υπάλληλο λογιστηρίου και ευσεβή μεθοδίστρια μητέρα, ο Χόκνεϊ επαναστάτησε απέναντι στις συμβάσεις. Έδωσε τίτλους στα αφηρημένα έργα του όπως «Going to be a Queen for Tonight» και «Doll Boy» σε μία εποχή που η ομοφυλοφιλία μπορούσε να οδηγήσει στην φυλακή. Για να συνεχίσει τις σπουδές του, το 1959 μετακόμισε στο Λονδίνο όπου η άνοδός του στο βρετανικό κίνημα της pop art υπήρξε μετεωρική. Τότε γνώρισε και συναναστράφηκε με σταρ όπως ο Ρούντολφ Νουρέγεφ και ο Μικ Τζάγκερ.
Αλλά ο Χόκνεϊ διψούσε για την ζωντάνια που έβλεπε στο έργο των αμερικανών καλλιτεχνών. Χρησιμοποιώντας τα χρήματα που έβγαζε από την τέχνη του, επισκέφθηκε την Νέα Υόρκη για πρώτη φορά το 1961, όπου έγινε φίλος με τον Αντι Γουόρχολ. Τρία χρόνια μετά εγκαταστάθηκε στην Καλιφόρνια. «Πίστευα ότι άνθρωποι που παρήγαν τέτοιο έργο πρέπει να ζουν μέσα στο χρώμα, οπότε έφυγα για να το αναζητήσω», έλεγε στην βιογραφία που έγραψε ο κριτικός τέχνης και φίλος του Πίτερ Ανταμ. «Είχα περάσει τα είκοσι πρώτα χρόνια της ζωής μου στην γοτθική μουντάδα του Βορρά. Εδώ αισθάνομαι ελεύθερος».
Οι πίνακές του με τις πισίνες και τους γυμνούς άνδρες στα ντους έγιναν σύμβολα ενός ηλιόλουστου τρόπου ζωής, αποτυπωμένου με λαμπερά ακρυλικά χρώματα, πριν μοιράσει την ζωή του ανάμεσα στο Λος Αντζελες, το Λονδίνο και το Παρίσι στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και την δεκαετία του 1970. Παρέμεινε απλός παρά την επιτυχία του. «Στη πραγματικότητα είμαι ακόμα μαθητής. Απλώς συμβαίνει να έχω πολλές πιστωτικές στο πορτοφόλι μου».
Το 1985, όταν προσκλήθηκε σε δείπνο με τον πρόεδρο Ρόναλντ Ρέιγκαν, τον πρίγκιπα Κάρολο και την πριγκίπισσα Νταϊάνα στον Λευκό Οίκο, κρατήθηκε από τους άνδρες ασφαλείας για μισή ώρα, διότι ήταν ο μοναδικός προσκεκλημένος που είχε φθάσει με τα πόδια.
«Δεν βγαίνεις ποτέ στη σύνταξη με κάτι τέτοιο»
Τα έργα του με θέματα τον έρωτα, το σεξ και τον υλικό πλούτο έκανε ορισμένους κριτικούς τέχνης να καταλήξουν ότι το έργο του ήταν ανάξιο λόγου. Αλλά κέρδισε μεγαλύτερη αναγνώριση από οποιονδήποτε βρετανό καλλιτέχνη του 20ού αιώνα. Ενας από τους γνωστότερους πίνακές του, το Portrait of an Artist (Pool with Two Figures), δείχνει μία φιγούρα να κολυμπά κάτω από την επιφάνεια του νερού και έναν άνδρα να κοιτάζει από πάνω, πουλήθηκε έναντι 90,3 εκατομμυρίων δολαρίων το 2018. Ηταν το ακριβότερο έργο που είχε πωληθεί μέχρι τότε σε δημοπρασία. Καθώς μεγάλωνε και η ζωή του έγινε πιο νοικοκυρεμένη, τα σκυλιά αντικατέστησαν τους άνδρες στο έργο του Χόκνεϊ την ώρα που πολλοί από τους φίλους του πέθαιναν από AIDS. Ελεγε πως έκλαιγε δύο μέρες όταν πέθανε ο Στάνλεϊ, ένα από τα αγαπημένα του ντάσχουντ, το 2001. Ο Στάνλεϊ έχει απαθανατιστεί σε πολλούς πίνακες και σκίτσα του.
Ολο και πιο μόνος, έφυγε από την Καλιφόρνια για να εγκατασταθεί στην παραλιακή αγγλική πόλη του Μπρίντλινγκτον, στην ακτή της Βόρειας Θάλασσας. Για μία δεκαετία ζωγράφιζε συστάδες γυμνών δέντρων τον χειμώνα, αγρούς γεμάτους ώριμους καρπούς, μονοπάτια που ξεδιπλώνονταν στους κυματιστούς λόγους της περιοχής του Γιορκσάιρ Γουόλντς. Ηταν η πιο παραγωγική περίοδος της καριέρας του καθώς έτρεχε για να αιχμαλωτίσει σκηνές που, όπως έλεγε, άλλαζαν πιο δραματικά με τις εποχές σε σχέση με την Καλιφόρνια. «Δεν βγαίνεις ποτέ στη σύνταξη με κάτι τέτοιο», έλεγε στο BBC με την χαρακτηριστική προφορά του Γιορκσάιρ όταν ερωτήθηκε πώς διατηρεί αυτήν την ακάματη ενέργεια. «Συνεχίζεις μέχρι να πέσεις κάτω».
Το τρομερό παιδί της βρετανικής τέχνης, με το τσιγάρο πάντοτε στο χέρι, ποτέ δεν σταμάτησε να δοκιμάζει νέες τεχνικές. Χρησιμοποίησε φαξ για να κάνει γνωστή την δουλειά του και αργότερα iPads για να δημιουργεί. Το 2018, ο Χόκνεϊ αγόρασε μία φάρμα στην Νορμανδία και έστρεψε τα μάτια του στους αγρούς και στα λουλούδια του κήπου του. Το μήκους 90 μέτρων έργο «A Year in Normandie» είναι εμπνευσμένο από την Ταπισερί της Μπαγέ.
Η εργατικότητα του Ντέιβιντ Χόκνεϊ που καλλιεργήθηκε μέσα του όταν επί δύο χρόνια σηκωνόταν κάθε μέρα στις 6 το πρωί για να δουλέψει σε νοσοκομεία αφού αρνήθηκε να υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία δεν μειώθηκε καθόλου τα τελευταία χρόνια της ζωής του. «Τείνω να πιστεύω ότι πρέπει να δουλεύεις κάθε μέρα. Κι αυτό κάνω».
