«Η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλιστεί συλλογικά», υποστήριξαν οι χώρες αυτές, συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας και της Ελλάδας, σε κοινό ανακοινωθέν τους μετά την ολοκλήρωση της συνόδου. Επτά μήνες έχουν περάσει από τότε που ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε -για τρίτη φορά- να καταλάβει τη Γροιλανδία, αυτή την τεράστια αυτόνομη περιοχή της Δανίας, πυροδοτώντας μια μεγάλη κρίση μεταξύ των δυτικών συμμάχων. Έκτοτε, οι εντάσεις μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών έχουν κάπως μειωθεί.
Ωστόσο, Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν ξεχάσει αυτές τις απειλές και τώρα θέλουν να συνεργαστούν για να βρουν τρόπους να ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή, γνωρίζοντας επίσης την παρουσία μιας εχθρικής Ρωσίας στην άλλη πλευρά των μακρών φινλανδικών συνόρων. Όπως υποστηρίζουν, η Μόσχα αποτελεί «σημαντική και διαρκή απειλή» για την ασφάλεια. Στο Ροβανιέμι παρευρέθηκαν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν. Παρόντες ήταν επίσης ηγέτες χωρών που δεν έχουν άμεσο ενδιαφέρον για την Αρκτική, όπως ο Ρουμάνος πρόεδρος Νίκουσορ Νταν.
Ο στόχος: να δείξουμε ότι «αυτό που συμβαίνει εδώ δεν είναι περιφερειακό ζήτημα. Είναι ένα ευρωπαϊκό ζήτημα», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα σε συνέντευξη Τύπου. Η σύνοδος κορυφής επικεντρώθηκε στις νέες οδούς ναυσιπλοΐας που εμφανίζονται καθώς οι πάγοι στη θάλασσα της Αρκτικής υποχωρούν, όπως και στα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πρώτων υλών και στις απειλές για την ασφάλεια που δημιουργούνται από τις ρωσικές και τις κινεζικές στρατιωτικές δραστηριότητες. Δεν ελήφθησαν επίσημες αποφάσεις σε αυτή τη σύνοδο.
Ωστόσο, αυτή πραγματοποιείται στο πλαίσιο της αναμενόμενης παρουσίασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις επόμενες εβδομάδες μιας νέας στρατηγικής για την Αρκτική. Το έγγραφο αυτό έχει ως στόχο να καθορίσει τις κύριες πολιτικές κατευθύνσεις των Βρυξελλών στην περιοχή για τα επόμενα χρόνια. Τα κράτη και οι ηγέτες τους εξακολουθούν να έχουν την ευκαιρία να επηρεάσουν το περιεχόμενο του τελικού κειμένου. «Θα πρέπει να ενισχύσουμε τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτήν την περιοχή, προκειμένου να συμπληρώσουμε τις προσπάθειες του ΝΑΤΟ», υποστήριξε ο Μερτς κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου των ηγετών στο Ροβανιέμι.
Η Δανή πρωθυπουργός δηλώνει «αισιόδοξη» για τις συνομιλίες με τους Αμερικανούς αναφορικά με τη Γροιλανδία
Από την πλευρά της η Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι οι συζητήσεις εντός της ομάδας εργασίας που συστάθηκε νωρίτερα φέτος μεταξύ της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ σχετικά με το νησί της Αρκτικής δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία. Η Φρεντέρικσεν χρειάσθηκε να αντιμετωπίσει την επίμονη επιθυμία του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει πως η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει το μεγάλο αυτό νησί της Αρκτικής από τη Ρωσία και την Κίνα.
Η Γροιλανδία δεν αποτελεί τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την προηγούμενη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισκέφθηκε αυτό το νησί και ανακοίνωσε στενότερη συνεργασία, καθώς και ένα πακέτο επενδύσεων 200 εκατομμυρίων ευρώ, που θα χρησιμοποιηθεί εν μέρει για τη δημιουργία των υποδομών που χρειάζονται για την εξόρυξη πολύτιμων πρώτων υλών.
«Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, αλλά είμαι αρκετά αισιόδοξη για την ικανότητά μας να βρούμε μια λύση», δήλωσε η Φρέντερικσεν σε συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής. «Όσο η ομάδα εργασίας συνεχίζει το έργο της, τίποτα δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, αλλά προφανώς ελπίζω να βρω μια ειρηνική οδό, συμπεριλαμβανομένων και των Αμερικανών», συμπλήρωσε.
Από τη σύσταση νωρίτερα φέτος αυτής της ομάδας εργασίας, η οποία στοχεύει να συζητήσει τις ανησυχίες ασφαλείας των ΗΠΑ σχετικά με την αυτόνομη δανική επικράτεια, έχουν διαρρεύσει λίγες πληροφορίες σχετικά με τη φύση των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πολλά μέσα ενημέρωσης, οι ΗΠΑ θέλουν να ανοίξουν τρεις νέες στρατιωτικές βάσεις στη νότια Γροιλανδία, εκτός από τη βάση Πιτουφίκ που ήδη λειτουργεί στο βόρειο τμήμα της. Μια αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία ενημερώθηκε το 2004, δίνει ήδη στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ουσιαστικά πλήρη ελευθερία να αναπτύξουν εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ειδοποιήσουν τις αρχές. «Όταν έγινα πρωθυπουργός της Δανίας, η περιοχή της Αρκτικής δεν ήταν πραγματικά στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΝΑΤΟ. Σήμερα, έχουμε 19 συμμάχους που διεξάγουν μαζί γυμνάσια στη Γροιλανδία», δήλωσε η Δανή πρωθυπουργός.
