Το Βέλγιο ολοκλήρωσε τη θεμελίωση του πρώτου τεχνητού ενεργειακού νησιού παγκοσμίως, ενός τιτάνιου έργου γνωστού ως «Νησί Πριγκίπισσας Ελισάβετ». Η κατασκευή αυτή βρίσκεται στη Βόρεια Θάλασσα, περίπου 45 χιλιόμετρα ανοιχτά των βελγικών ακτών, ακριβώς στη μέση μιας από τις πιο πολυσύχναστες ναυτιλιακές διαδρομές παγκοσμίως.
Το νησί καλύπτει μια έκταση ισοδύναμη με οκτώ γήπεδα ποδοσφαίρου και βασίζεται σε 23 γιγάντια κιβώτια από σκυρόδεμα, το καθένα από τα οποία ζυγίζει περίπου 22.000 τόνους. Η ανάπτυξη του έργου πραγματοποιείται από τον βελγικό φορέα εκμετάλλευσης συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας Elia, ενώ η κατασκευή εκτελείται από την κοινοπραξία TM Edison, η οποία αποτελείται από τις βελγικές εταιρείες μηχανικής DEME και Jan De Nul.
Κάθε ένα από τα προκατασκευασμένα μπλοκ έχει μήκος περίπου 58 μέτρα, πλάτος 28 μέτρα και ύψος που κυμαίνεται μεταξύ 23 και 32 μέτρων. Η παραγωγή των κιβωτίων ολοκληρώθηκε πρόσφατα, με τα τελευταία τμήματα να καθελκύονται και να υποβάλλονται στις τελικές εργασίες πριν από την εγκατάστασή τους. Η διαδικασία τοποθέτησης περιλαμβάνει τη ρυμούλκηση των μπλοκ σε μερικώς βυθισμένη κατάσταση, την προετοιμασία του πυθμένα της θάλασσας από ειδικά πλοία και τη βύθιση των κατασκευών μέσω της πλήρωσής τους με άμμο, ώστε να σταθεροποιηθούν στα θεμέλια τους.
Λειτουργία και περιβαλλοντικός σχεδιασμός
Η υποδομή του τεχνητού νησιού σχεδιάστηκε για να λειτουργήσει ως ευρωπαϊκός κόμβος διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Το έργο θα συνδυάζει δίκτυα μεταφοράς εναλλασσόμενου ρεύματος υψηλής τάσης και συνεχούς ρεύματος, συλλέγοντας ενέργεια από νέα υπεράκτια αιολικά πάρκα σε μια περιοχή 285 τετραγωνικών χιλιομέτρων που αναμένεται να παράγει έως και 3,5 GW ισχύος. Στη συνέχεια, η ηλεκτρική ενέργεια θα διοχετεύεται στο χερσαίο δίκτυο υψηλής τάσης του Βελγίου, ενώ το νησί θα συνδεθεί μελλοντικά και με τα εθνικά δίκτεια άλλων χωρών, όπως η Βρετανία και η Δανία, διευκολύνοντας την ανταλλαγή ενέργειας ανάλογα με τη ζήτηση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία του περιβάλλοντος μέσω του σχεδιασμού «που περιλαμβάνει τη φύση». Στα εξωτερικά τείχη του νησιού έχουν ενσωματωθεί ειδικές προεξοχές για θέσεις φωλιάσματος του τριδάκτυλου γλάρου, ενός απειλούμενου είδους στη Βόρεια Θάλασσα, ενώ υποβρύχια έχουν τοποθετηθεί ειδικά πάνελ και τεχνητές κατασκευές για τη στήριξη της θαλάσσιας πανίδας και του ευρωπαϊκού στρυφνού στρειδιού. Η ανάπτυξη αυτών των οικοσυστημάτων θα παρακολουθείται στενά για πάνω από έξι χρόνια μέσω ειδικών καμερών και του προγράμματος NID4BirdLIFE.
Εκτίναξη κόστους και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
Παρά τη σημαντική του τεχνολογική πρόοδο, το έργο έχει σημαδευτεί από μια τεράστια οικονομική πρόκληση. Ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις τοποθετούσαν το κόστος γύρω στα 650 εκατομμύρια ευρώ, η συνολική δαπάνη έχει εκτοξευθεί στα περίπου 7 δισεκατομμύρια ευρώ. Η δραματική αυτή αύξηση αποδίδεται κυρίως στην καλπάζουσα αύξηση των τιμών του εξειδικευμένου ηλεκτρικού εξοπλισμού, προκαλώντας έντονες συζητήσεις γύρω από τη βιωσιμότητα παρόμοιων ενεργειακών υποδομών.
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες και την εξασφάλιση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, οι κατασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται κανονικά. Το μεγαλύτερο μέρος των βασικών κατασκευών προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2026, ενώ η εγκατάσταση του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού θα πραγματοποιηθεί σταδιακά μεταξύ 2026 και 2030. Το Νησί Πριγκίπισσας Ελισάβετ αναμένεται να τεθεί επίσημα σε πλήρη λειτουργία γύρω στο 2030, συμβάλλοντας καθοριστικά στην πράσινη μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
