Πάνω από 2.300 παιδιά κοιμούνται απόψε στους δρόμους της Γαλλίας. Πίσω από αυτόν τον ψυχρό αριθμό δεν κρύβεται απλώς μια στατιστική αποτυχία της κοινωνικής μέριμνας, αλλά μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση που πλήττει στον πυρήνα της την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τουλάχιστον 2.355 παιδιά, συμπεριλαμβανομένων 514 κάτω των τριών ετών, έμειναν χωρίς στέγη έπειτα από κλήση στο 115, τον αριθμό έκτακτης ανάγκης για τους άστεγους. Τα στοιχεία που δημοσιοποίησαν η UNICEF Γαλλίας και η Ομοσπονδία Φορέων Αλληλεγγύης (FAS) αποκαλύπτουν μια αδυσώπητη πραγματικότητα: αύξηση της παιδικής αστεγίας κατά 42% από το 2022 και 9% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ακόμη πιο δραματικό είναι το γεγονός ότι οι αριθμοί αυτοί συνιστούν μόνον την κορυφή του παγόβουνου. Αμέτρητα αόρατα παιδιά -σε καταλήψεις, αυτοσχέδιους καταυλισμούς ή αποκλεισμένα από τις τηλεφωνικές γραμμές έκτακτης ανάγκης- παραμένουν ανέστιες ψυχές, παντελώς καταγεγραμμένες από την κρατική μέριμνα. Όταν βρέφη κάτω των τριών ετών και έφηβοι βρίσκονται εκτεθειμένοι στην εξαθλίωση, η διακήρυξη της κυβερνητικής δέσμευσης για «κανένα παιδί στους δρόμους» καταλήγει παθητικό αφήγημα. «Οι συνέπειες της αστεγίας στη ζωή και την ευημερία των παιδιών είναι δραματικές: επιδείνωση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας, κοινωνική απομόνωση, έκθεση σε βία και δυσκολίες στη φοίτηση στο σχολείο», τονίζουν η UNICEF Γαλλίας και η FAS (Γαλλική Ομοσπονδία Κοινωνικής Δράσης).
Η στέγη δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, ο ακρογωνιαίος λίθος πάνω στον οποίο οικοδομείται η σωματική και ψυχική υγεία, η εκπαίδευση και η αξιοπρέπεια κάθε παιδιού. Η στέρηση αυτού του βασικού αγαθού καταδικάζει τα παιδιά σε έναν φαύλο κύκλο κοινωνικού αποκλεισμού, αφήνοντάς τα έκθετα στη βία, το κρύο και την απελπισία. Όταν μέσα σε μία μόλις χρονιά καταγράφονται θάνατοι ανηλίκων στους δρόμους, η συζήτηση παύει να είναι τεχνοκρατική και καθίσταται αμιγώς ηθική. Η χρόνια υποχρηματοδότηση και η δομική ανεπάρκεια των μηχανισμών έκτακτης στέγασης αναδεικνύουν μια θεσμική ολιγωρία που αμφισβητεί το ίδιο το κοινωνικό συμβόλαιο. Αν μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία αδυνατεί να προστατεύσει τους πιο ευάλωτους πολίτες της, ποιες είναι οι πραγματικές προτεραιότητες των δημόσιων πολιτικών;
Η προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού απαιτεί άμεση πολιτική αφύπνιση και ουσιαστικές λύσεις, όπως η μαζική ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών, και όχι ημίμετρα. Ενόψει των μελλοντικών πολιτικών εξελίξεων, η καταπολέμηση της παιδικής αστεγίας πρέπει να τεθεί ως η απόλυτη ηθική και πολιτική προτεραιότητα. Η ποιότητα μιας κοινωνίας δεν κρίνεται από τον πλούτο της, αλλά από τον τρόπο που μεταχειρίζεται τα παιδιά της. Και μια κοινωνία που αφήνει τα παιδιά της στον δρόμο, εκχωρεί το ίδιο της το μέλλον.
