Τα κράτη τα οποία έχουν στη διάθεσή τους πυρηνικά όπλα τα βγάζουν ολοένα περισσότερο από τις αποθήκες τους και τα εγκαθιστούν σε συστήματα εκτόξευσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την παγκόσμια σταθερότητα, προειδοποιούν σήμερα ερευνητές του SIPRI. Σύμφωνα με το διεθνές ινστιτούτο ερευνών για την ειρήνη που εδρεύει στη Στοκχόλμη, οι πυρηνικές δυνάμεις εκτιμάται πως συνολικά διέθεταν τον Ιανουάριο του 2026 τουλάχιστον 12.187 πυρηνικές κεφαλές, από τις οποίες 9.745 βρίσκονται στα αποθέματά τους ενόψει δυνητικής χρήσης. Ο αριθμός αυτός είναι ελαφρά μειωμένος σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά, καθώς μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, οι παλιές κεφαλές γενικά καταστρέφονται ταχύτερα από ό,τι αναπτύσσονται νέες, κάτι που έχει αποτέλεσμα τη μείωση του συνολικού αριθμού τους.
Ωστόσο «η πιο ανησυχητική είδηση είναι ότι, παρότι ο αριθμός των πυρηνικών όπλων μειώνεται, το επίπεδο των κινδύνων που συνδέονται με τα πυρηνικά όπλα αυξάνεται», υπογράμμισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Καρίμ Χαγκάγκ, ο διευθυντής του SIPRI. Η τάση μείωσης των αποθεμάτων πυρηνικών όπλων αναμένεται να αντιστραφεί τα επόμενα χρόνια καθώς ο «ρυθμός διάλυσης» των πεπαλαιωμένων κεφαλών «επιβραδύνεται» την ώρα που «η ανάπτυξη νέων πυρηνικών όπλων επιταχύνεται», τονίζει το ινστιτούτο σε ανακοίνωση που δημοσιοποιεί. Η αποσάθρωση του διεθνούς πλαισίου ελέγχου των πυρηνικών όπλων, ιδίως το ότι αναιρούνται διεθνείς συνθήκες, κι η αντιπαλότητα μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια είναι επίσης παράγοντες που εγείρουν ανησυχία, σύμφωνα με τον κ. Χαγκάγκ.
Αύξηση
Άλλη ανησυχητική τάση είναι πως «τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα τα βγάζουν από τις αποθήκες τους και τα εγκαθιστούν σε συστήματα εκτόξευσης. Βλέπουμε έτσι αύξηση των πυρηνικών όπλων που είναι ανεπτυγμένα», πρόσθεσε ο κ. Χαγκάγκ. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν οι δυο τους σχεδόν το 83% των συνολικών παγκόσμιων αποθεμάτων πυρηνικών όπλων: σχεδόν 5.000 πυρηνικές κεφαλές η καθεμιά χώρα. Και τα δυο κράτη εφαρμόζουν προγράμματα εκσυγχρονισμού των οπλοστασίων τους, αν και τόσο το ένα, όσο και το άλλο συναντούν δυσκολίες. Το αμερικανικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του πυρηνικού οπλοστασίου προχωρά μεν, αλλά συναντά «δυσκολίες σχεδιασμού και χρηματοδότησης που είναι πιθανό να το καθυστερήσουν περαιτέρω και να αυξήσουν πολύ το κόστος» του, εξηγεί το SIPRI. Το ρωσικό πρόγραμμα αντιμετωπίζει επίσης προκλήσεις, ιδίως αποτυχημένες δοκιμές διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBMs), ενώ οι διεθνείς κυρώσεις και οι περιορισμοί που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία μοιάζουν επίσης να το επιβραδύνουν.
Γεωπολιτικός ανταγωνισμός
Παράλληλα, η Κίνα αναπτύσσει το πυρηνικό οπλοστάσιό της ταχύτερα από κάθε άλλη χώρα. «Η όξυνση του γεωπολιτικού ανταγωνισμού ωθεί σθεναρά την Κίνα να βασίζεται περισσότερο στα πυρηνικά όπλα», εκτίμησε ο κ. Χαγκάγκ. Σύμφωνα με το SIPRI, η Κίνα διαθέτει πλέον 620 κεφαλές και, ανάλογα με τον τρόπο που θα αποφασίσει να διαρθρωθούν οι δυνάμεις, της, θα μπορούσε να διαθέτει ίσο αριθμό διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBMs) με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ ως το 2030. Αλλά, ακόμη κι αν η ασιατική χώρα φτάσει τις 1.000 πυρηνικές κεφαλές μέχρι τότε, δεν θα διαθέτει ακόμη παρά μόλις το ένα πέμπτο ως ένα τέταρτο των αμερικανικών και ρωσικών αποθεμάτων, σημειώνει το ινστιτούτο.
Στην Ευρώπη, η Γαλλία και η Βρετανία διατήρησαν το 2025 τα πυρηνικά οπλοστάσιά τους σε σταθερά επίπεδα --εκτιμάται πως διαθέτουν αντιστοίχως 290 και 225 πυρηνικές κεφαλές-- αλλά το SIPRI τονίζει πως το βρετανικό απόθεμα θα αυξηθεί, έπειτα από αναθεώρηση της πολιτικής του Λονδίνου στο ζήτημα το 2021. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν διέταξε επίσης, τον Μάρτιο, να αυξηθεί το απόθεμα των πυρηνικών όπλων της χώρας του.
Η Ινδία εκτιμάται πως αύξησε ελαφρά το πυρηνικό οπλοστάσιό της, διαθέτει πλέον 190 πυρηνικές κεφαλές. Ο αριθμός των πυρηνικών κεφαλών του Πακιστάν, αντιπάλου της Ινδίας, παρέμεινε σταθερός στις 170, όμως το Ισλαμαμπάντ συνεχίζει να συσσωρεύει σχάσιμο υλικό, «κάτι που αφήνει να εννοηθεί ότι το πυρηνικό οπλοστάσιό του μπορεί να μεγεθυνθεί την επόμενη δεκαετία». Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει επίσης να «επιδιώκει την επίτευξη του διακηρυγμένου στόχου της να επεκτείνει ‘κατά τρόπο εκθετικό’ το πυρηνικό οπλοστάσιό της», αναφέρει το SIPRI, που εκτιμά ότι η Πιονγκγιάνγκ διαθέτει κάπου 60 πυρηνικές κεφαλές. Το Ισραήλ --το οποίο επισήμως δεν παραδέχεται πως διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο-- πιστεύεται επίσης ότι εκσυγχρονίζει τα οπλικά συστήματά του. Εκτιμάται πως έχει στη διάθεσή του κάπου 90 πυρηνικές κεφαλές.
