Η παγκόσμια οικονομία μπορεί να κινείται σε πορεία ελαφρώς καλύτερη από την αναμενόμενη, όμως αυτό δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και αβεβαιότητα — αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, σε ομιλία της λίγες ημέρες πριν από τη δημοσίευση των νέων προβλέψεων του Ταμείου για την παγκόσμια οικονομία.
Η Γκεοργκίεβα επισήμανε ότι «όλα δείχνουν πως η παγκόσμια οικονομία έχει, σε γενικές γραμμές, αντέξει τις έντονες πιέσεις από πολλαπλά σοκ». Οι προβλέψεις για ύφεση που διατυπώθηκαν στις αρχές του έτους δεν επιβεβαιώθηκαν, πρόσθεσε, ενώ σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί ελαφρώς το 2025 και το 2026.
«Πολλές οικονομίες έχουν αποδώσει καλύτερα απ’ ό,τι φοβόμασταν, αλλά χειρότερα απ’ ό,τι χρειαζόμαστε», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι ο κόσμος απέφυγε προς το παρόν μια αλυσιδωτή διολίσθηση σε εμπορικό πόλεμο. Παράλληλα, σημείωσε ότι το ελεύθερο εμπόριο έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, καθώς «η επιβράδυνση της Κίνας περιορίζει τη δυναμική της παγκόσμιας ανάπτυξης». Οι μεσοπρόθεσμοι ρυθμοί ανάπτυξης, εξήγησε, διαμορφώνονται πλέον γύρω στο 3%, έναντι 3,7% πριν από την πανδημία του Covid-19.
Αναφερόμενη στους δασμούς και στις εμπορικές πολιτικές των μεγάλων οικονομιών, η επικεφαλής του ΔΝΤ συντάχθηκε με όσους θεωρούν ότι οι οικονομικές συνέπειες των πολιτικών του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως. «Το πλήρες αποτέλεσμα δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ενδείξεις ευπάθειας κάτω από την επιφάνεια
Η αυξημένη ζήτηση για χρυσό, σύμφωνα με τη Γκεοργκίεβα, είναι ένα ακόμη σημάδι ότι η «παγκόσμια ανθεκτικότητα δεν έχει δοκιμαστεί πλήρως». Όπως αποκάλυψε, τα αποθέματα χρυσού αντιπροσωπεύουν πλέον πάνω από το ένα πέμπτο των επίσημων διεθνών αποθεμάτων, γεγονός που υποδηλώνει την ανησυχία των αγορών για ενδεχόμενες αναταράξεις.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ προειδοποίησε επίσης για τις «χαλαρές χρηματοοικονομικές συνθήκες» που επικρατούν διεθνώς, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες ή αγορές. Οι αμερικανικοί χρηματιστηριακοί δείκτες, είπε, έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, τροφοδοτούμενοι από την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογικών μετοχών. «Οι σημερινές αποτιμήσεις πλησιάζουν τα επίπεδα που είχαμε δει κατά τη φρενίτιδα για το διαδίκτυο πριν από 25 χρόνια», προειδοποίησε.
Σε περίπτωση «απότομης διόρθωσης», πρόσθεσε, οι αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την παγκόσμια ανάπτυξη, να αποκαλύψουν ευπάθειες και να δυσκολέψουν ιδιαίτερα τις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι χαλαρές νομισματικές πολιτικές «καλύπτουν, αλλά δεν αναχαιτίζουν» ορισμένες υποκείμενες τάσεις επιβράδυνσης, όπως στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, είπε χαρακτηριστικά.
Συστάσεις σε ΗΠΑ, Κίνα και ΕΕ
Η Γκεοργκίεβα δεν παρέλειψε να απευθύνει και συγκεκριμένες συστάσεις προς τις τρεις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη — τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για την Ευρώπη, κάλεσε σε «αναγέννηση της ενιαίας αγοράς», προτείνοντας τον διορισμό ενός «τσάρου της ενιαίας αγοράς» που θα επιβλέπει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας. Όπως είπε, «η Ευρώπη πρέπει να καλύψει το χαμένο έδαφος έναντι της δυναμικής του ιδιωτικού τομέα των ΗΠΑ».
Για την Κίνα, υπογράμμισε την ανάγκη ενός «δημοσιονομικού και διαρθρωτικού πακέτου» που θα τονώσει την ιδιωτική κατανάλωση και θα οδηγήσει σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. «Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου πρέπει να αναζωογονήσει την οικονομία της», τόνισε, «ώστε να αντισταθμίσει και την πρόσφατη υποτίμηση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας της, που λειτουργεί αντίθετα προς την εξισορρόπηση».
Όσον αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποίησε ότι απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις για τη μείωση του ομοσπονδιακού δημοσιονομικού ελλείμματος. Ανέφερε ότι χρειάζεται «διαρκής δράση που να υπερβαίνει τις προαιρετικές δαπάνες», ενώ κάλεσε την κυβέρνηση να ενθαρρύνει την αποταμίευση των νοικοκυριών μέσω κινήτρων, όπως η επέκταση των φορολογικών ελαφρύνσεων για τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις.
«Ανθεκτικότητα με επίγνωση»
Κλείνοντας την ομιλία της, η επικεφαλής του ΔΝΤ επανέλαβε ότι η παγκόσμια οικονομία παραμένει ανθεκτική, αλλά όχι άτρωτη. «Η ανθεκτικότητα έχει αποδειχθεί εντυπωσιακή, όμως δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί πλήρως», είπε, καλώντας κυβερνήσεις και αγορές να κινηθούν με «επίγνωση, πειθαρχία και διορατικότητα».
