Διχασμένες σχετικά με τον κλιματικό τους στόχο για το 2040, οι χώρες της ΕΕ θα προσπαθήσουν σήμερα να συμφωνήσουν σε ένα ελάχιστο κοινό μήνυμα ενόψει της επόμενης διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα, που θα διεξαχθεί στη Βραζιλία τον Νοέμβριο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση «θα συνεχίσει να διαδραματίζει τον ηγετικό της ρόλο» στο θέμα της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, διαβεβαίωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Βόπκε Χούκστρα από τις Βρυξέλλες λίγο πριν την έναρξη μιας συνόδου των υπουργών Περιβάλλοντος που προμηνύεται δύσκολη. «Τελικά, θα συνεχίσουμε να είμαστε είτε οι πιο φιλόδοξοι είτε μεταξύ των πιο φιλόδοξων», πρόσθεσε. Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Περιβάλλοντος θα συζητήσουν μια απλή «δήλωση πρόθεσης» για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ ως το 2035.
Η ιδέα είναι να εγκριθεί μια κλίμακα μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου για τα επόμενα δέκα χρόνια μεταξύ -66,3% και -72,5% σε σχέση με το 1990. Στη συνέχεια να συγκεκριμενοποιηθεί ο στόχος, όταν οι 27 θα έχουν καταλήξει σε συμβιβασμό σχετικά τους στόχους τους για το 2040. «Αυτή η προσέγγιση θα επιτρέψει στην ΕΕ να μην πάει με άδεια χέρια» στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα στις ΗΠΑ σε μια εβδομάδα και στη συνέχεια στην COP30 στη Βραζιλία τον Νοέμβριο, τόνισε η Δανία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ. Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να υπερασπιστεί τις φιλοδοξίες της Ευρώπης για το κλίμα στις 24 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο συμβιβασμός που πρότειναν οι Δανοί «απέχει πολύ από το να είναι ιδανικός», αλλά «είναι η καλύτερη επιλογή» σε αυτό το στάδιο, εκτίμησε η Ελίζα Τζιανέλι του think tank E3G. «Επιτρέπει στην ΕΕ να σώσει την υπόληψή της διεθνώς», σημείωσε.
Βαθιές διαφωνίες
Οι 27 μένει να καταλήξουν σε συμφωνία σήμερα. «Δεν είμαι σίγουρος ότι θα τα καταφέρουμε», προειδοποίησε Ευρωπαίος αξιωματούχος που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. Αναστατωμένη από την άνοδο της ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024, η ΕΕ μοιάζει λιγότερο διατεθειμένη να ασχοληθεί με περιβαλλοντικά ζητήματα σε σχέση με την προηγούμενη θητεία. Εξάλλου σε ένα τεταμένο γεωπολιτικό τοπίο η οικολογία δύσκολα βρίσκει μια θέση στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Σε αυτό το στάδιο οι Ευρωπαίοι δεν φαίνεται να είναι σε θέση να ξεπεράσουν τις διαφωνίες τους αναφορικά με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μειωθούν κατά 90% σε σχέση με το 1990 οι εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ως το 2040. Η Δανία και η Ισπανία πιέζουν για την υιοθέτησή της, όμως άλλες χώρες όπως η Ουγγαρία και η Τσεχία τάσσονται κατά δηλώνοντας ότι επιθυμούν να υπερασπιστούν τη βιομηχανία τους.
«Λάθος μήνυμα»
Την περασμένη εβδομάδα, η Γαλλία και η Γερμανία προκάλεσαν την οργή των περιβαλλοντικών οργανώσεων, ζητώντας να προηγηθεί μια συζήτηση μεταξύ των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής στις 23 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Η Ευρώπη στέλνει «λάθος μήνυμα», επέκρινε ο Μάικλ Σικό- Κλιέ της μη κυβερνητικής οργάνωσης WWF και «δεν επιδεικνύει τις ηγετικές της ικανότητες στο θέμα της κλιματικής δράσης». Ωστόσο ο Χούκστρα παραμένει «πεπεισμένος ότι θα καταφέρουμε να επιλύσουμε το ζήτημα του 2040 πριν φτάσουμε στο Μπελέμ», την πόλη της Βραζιλίας όπου θα διεξαχθεί η COP30 από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου. Η Γαλλία και η Γερμανία προσπαθούν παράλληλα να διαχειριστούν και την κοινή γνώμη στο εσωτερικό τους, την ώρα που η ακροδεξιά, η οποία καταγγέλλει την «τιμωρητική οικολογία» των Βρυξελλών, κερδίζει έδαφος.
Στον ΟΗΕ υπάρχει ανησυχία ότι η ΕΕ έχει απολέσει την ηγετική θέση που είχε κάποτε σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Εξάλλου πηγή του ΟΗΕ εξέφρασε την ανησυχία ότι μέχρι στιγμής η COP30 δεν «ακολουθεί την πορεία μιας μεγάλης συνόδου κορυφής» και ότι η Ευρώπη θα μπορέσει να «δικαιολογηθεί» λέγοντας ότι ούτε οι άλλες χώρες τα πάνε καλύτερα από αυτήν.
