Ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς πραγματοποιεί από χθες, Δευτέρα, πολυήμερη επίσκεψη στην Κίνα, όπου θα παραστεί στις εκδηλώσεις για την 80ή επέτειο της νίκης στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Βούτσιτς θα συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, με ηγέτες άλλων χωρών, όπως επίσης και με εκπροσώπους μεγάλων κινέζικων εταιρειών, μετέδωσε η Ραδιοτηλεόραση της Σερβίας (RTS). Αύριο, Τρίτη, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς θα παρακολουθήσει την μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο μαζί με άλλους 26 ηγέτες χωρών που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του προέδρου της Κίνας.
Το επίσημο Βελιγράδι έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με το Πεκίνο, όπως επίσης και με τα καθεστώτα στη Ρωσία, τη Λευκορωσία, τη Βενεζουέλα και το Ιράν. Η προηγούμενη συνάντηση του Βούτσιτς με τον Σι Τζινπίνγκ πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάιο στη Μόσχα, στο περιθώριο των εκδηλώσεων που διοργάνωσε η Ρωσία για τα 80 χρόνια από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου στην Ευρώπη. Ο Βούτσιτς συναντήθηκε επίσης με τον Κινέζο πρόεδρο κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο Πεκίνο τον Οκτώβριο του 2023, όταν υπογράφηκαν 18 συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου.
Ο Σι Τζινπίνγκ επισκέφτηκε την Σερβία δύο φορές, η πρώτη το 2016, όταν υπεγράφη «Διακήρυξη στρατηγικής σύμπραξης» ανάμεσα στις δύο χώρες. Η δεύτερη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2024, όταν στο Βελιγράδι το κυβερνών κόμμα του Βούτσιτς έβγαλε στους δρόμους χιλιάδες πολίτες για να καλωσορίσουν τον «αδελφό Σι», όπως συχνά αποκαλείται από την σερβική ηγεσία ο Κινέζος πρόεδρος. Η Κίνα έχει ισχυρή οικονομική παρουσία στην Σερβία με μεγάλες επενδύσεις στους τομείς εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου, στην χαλυβουργία, την βιομηχανία ελαστικών και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Κινεζικές τράπεζες χρηματοδοτούν τα μεγαλύτερα έργα υποδομών (αυτοκινητόδρομοι, ανακατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου) και την κατασκευή τους αναλαμβάνουν κινέζικες εταιρίες. Κοινοπραξία κατασκευαστικών εταιριών από την Κίνα υλοποίησε και την ανακαίνιση του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, όπου τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, την 1η Νοεμβρίου του 2024, κατέρρευσε το τσιμεντένιο γείσο και σκοτώθηκαν 16 άνθρωποι. Η τραγωδία αυτή προκάλεσε μαζικές αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που διαρκούν μέχρι και σήμερα.
Στην επέτειο των δέκα μηνών από την τραγωδία, εχθές, Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις και πορείες, σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Σερβίας. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε πορεία στο Βελιγράδι που διοργάνωσαν μαθητές λυκείου με το σύνθημα «Δεν ξεχνάμε, δεν σιωπούμε». Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας και ζητούσαν την διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών. Στο Νόβι Σαντ κατά την διάρκεια των διαδηλώσεων σημειώθηκαν επεισόδια όταν η αστυνομία προσπάθησε να απωθήσει φοιτητές που είχαν συγκεντρωθεί έξω από την Γυμναστική Ακαδημία. Οι φοιτητές καταγγέλλουν ότι η αστυνομία απρόκλητα επιτέθηκε σε ομάδες φοιτητών που διαδήλωναν ειρηνικά.
