Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το εκτελεστικό διάταγμα για την επιβολή αμοιβαίων δασμών σε βάρος συμμάχων και αντιπάλων, προκειμένου όπως είπε να εξισορροπήσει τις ανισότητες στις εμπορικές συναλλαγές. Επρόκειτο για ένα σημαντικό και σαρωτικό διάταγμα, ωστόσο οι δασμοί, δεν θα τεθούν σε ισχύ αμέσως, μεταδίδει το CNN. Σύμφωνα με αναλυτές το σχέδιο, όπως ανακοινώθηκε, αποτελούνταν από ένα ασαφώς διατυπωμένο υπόμνημα που προσέφερε λίγες λεπτομέρειες και κανένα πραγματικό χρονοδιάγραμμα για το πότε θα αρχίσουν να εφαρμόζονται. Ο λόγος να δοθεί χρόνος στα έθνη να διαπραγματευτούν πιθανώς νέους εμπορικούς όρους με τις ΗΠΑ, είχε διευκρινίσει αξιωματούχος του Λευκού Οίκου την Πέμπτη.
Η Wall Street, η οποία σε γενικές γραμμές μισεί τους δασμούς, αντέδρασε με ανακούφιση. Ο S&P 500 αναπήδησε 1% υψηλότερα, ο τεχνολογικά βαρύς Nasdaq σημείωσε άνοδο 1,5% και ο Dow σημείωσε άνοδο 360 μονάδων ή 0,8%.
Ο Τραμπ ξεκίνησε με ανάρτηση στο Truth Social ότι η ανακοίνωση της Πέμπτης ήταν “η μεγάλη”, συνεχίζει το CNN. Στην προεκλογική του εκστρατεία υποσχέθηκε ότι η Αμερική θα θεσπίσει αμοιβαίους δασμούς που θα ισοφαρίσουν το σκορ με τις ξένες χώρες που συναλλάσσονται άδικα με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ είπε πως ότι οι ανταποδοτικοί δασμοί θα μπορούσαν να αντιστοιχίσουν τους φόρους εισαγωγών άλλων χωρών δολάριο προς δολάριο. “Μας χρεώνουν φόρο ή δασμό και εμείς τους χρεώνουμε ακριβώς το ίδιο”, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη στο Οβάλ Γραφείο. Το διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο διέταξε τις κυβερνητικές υπηρεσίες να “εργαστούν σθεναρά για την αντιμετώπιση των μη αμοιβαίων εμπορικών ρυθμίσεων με τους εμπορικούς εταίρους, προσδιορίζοντας το ισοδύναμο ενός αμοιβαίου δασμού σε σχέση με κάθε ξένο εμπορικό εταίρο.” Με άλλα λόγια: Βρείτε ένα σχέδιο για να κάνετε το εμπόριο πιο δίκαιο.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει πολλά πράγματα, όπως αποδεικνύεται από το ενημερωτικό δελτίο του Λευκού Οίκου σχετικά με το σχέδιο αμοιβαίων δασμών, το οποίο αναφέρεται σε ένα μεγάλο φάσμα εκτιμώμενων παραβάσεων – από την απαγόρευση της Ευρώπης σε ορισμένες εισαγωγές οστρακοειδών, μέχρι τους υψηλούς δασμούς στην αιθανόλη της Βραζιλίας. Δεν είναι σαφές πώς ή αν το σχέδιο θα μπορούσε να πείσει τις χώρες να αγοράσουν περισσότερες αμερικανικές εξαγωγές ή να κατασκευάσουν περισσότερα εργοστάσια στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ο Τραμπ φάνηκε να πιστεύει ότι το δασμολογικό του σχέδιο θα κάνει ακριβώς αυτό, δημιουργώντας περισσότερες αμερικανικές θέσεις εργασίας: “Αν χτίσετε εδώ, δεν έχετε καθόλου δασμούς. Και νομίζω ότι αυτό πρόκειται να συμβεί. Νομίζω ότι η χώρα μας θα πλημμυρίσει με θέσεις εργασίας”, δήλωσε την Πέμπτη ο πρόεδρος Τραμπ.
Σύμφωνα με το CNN, οι οικονομολόγοι δεν δήλωσαν καμία έκπληξη απέναντι στους αμοιβαίους δασμούς – ακόμη και πριν ο Τραμπ κάνει την ανακοίνωσή του την Πέμπτη. Οι αναλυτές της Goldman Sachs, σε σημείωμά τους προς τους επενδυτές αυτή την εβδομάδα, δήλωσαν επιφυλακτικοί ότι οι αμοιβαίοι δασμοί θα προκαλούσαν σοβαρή ζημιά στην οικονομία, επειδή η διαχείρισή τους θα ήταν πολύπλοκη και ορισμένες ξένες χώρες δεν εξάγουν ούτως ή άλλως πράγματα που θέλουν οι Αμερικανοί.
Και αν θεσπιστούν, οι αμοιβαίοι δασμοί μπορεί να πάρουν τη θέση της πολύ πιο αυστηρής και τιμωρητικής πρότασης της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ για οριζόντιο δασμό 10% σε όλα τα αγαθά που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. “Ενώ μια πολιτική αμοιβαίων δασμών ενέχει κινδύνους, είναι επίσης πιθανό ότι θα μπορούσε να μειώσει σταδιακά την αβεβαιότητα της εμπορικής πολιτικής μόλις ανακοινωθεί”, ανέφεραν οι αναλυτές της Goldman.
Η έλλειψη αυστηρής προθεσμίας αφήνει επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο κάποιες ξένες χώρες να προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για χαμηλότερους δασμούς και ο Τραμπ να ανακαλέσει μερικούς ή όλους τους αμοιβαίους φόρους εισαγωγής. “Είναι όπως όλα τα άλλα: Λέει κάτι με στόμφο και μετά κάνει πίσω”, δήλωσε ο Μάικλ Μπλοκ, στρατηγικός αναλυτής της αγοράς στην Third Seven Capital. “Φοβόμαστε το χειρότερο και στη συνέχεια συνειδητοποιούμε ότι όλα αυτά είναι μέρος της στρατηγικής της συμφωνίας”.
Ο Μπλοκ υπενθύμισε ότι ο Τραμπ καθυστέρησε, την τελευταία στιγμή, τους δασμούς που επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ νωρίτερα αυτό το μήνα στον Καναδά και το Μεξικό. Ο Κιθ Λερνερ συνδιευθυντής επενδύσεων στην Truist Wealth, δήλωσε ότι οι επενδυτές υποψιάζονται ότι οι δασμοί θα χρησιμοποιηθούν και πάλι ως διαπραγματευτικό χαρτί και μπορεί να μην είναι τόσο αυστηροί ή άμεσοι όσο φοβούνται. “Δεν είναι ότι αύριο θα έχουμε ξαφνικά δασμούς 50% σε όλους τους τομείς”, δήλωσε.
Η άλλη πλευρά του νομίσματος
Επιχειρήσεις, καταναλωτές και οι επενδυτές ναι μεν συνειδητοποίησαν ότι η ανακοίνωση δεν ήταν τόσο δραματική όσο έδειχνε η προαναγγελία της, ωστόσο οι δασμοί παραμένουν ένα αγαπημένο εργαλείο του Τραμπ και οι εν λόγω αμοιβαίοι δασμοί θα μπορούσαν, στην πραγματικότητα, να τεθούν σε ισχύ κάποια στιγμή σύντομα – ο υποψήφιος υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ την Πέμπτη πρότεινε ότι θα μπορούσαν να έρθουν στις αρχές Απριλίου.
Πράγματι, ο Τραμπ ανέβαλε τους δασμούς 25% για το Μεξικό και τον Καναδά. Αλλά προχώρησε στην επιβολή δασμών 10% στην Κίνα, θεσπίζοντας τον πρώτο μήνα της θητείας του περισσότερους δασμούς από ό,τι σε ολόκληρη την προηγούμενη θητεία του. Αυτή η πραγματικότητα θα μπορούσε να είναι επιζήμια για την αμερικανική οικονομία που ήδη αγωνίζεται να καταπολεμήσει τον αυξανόμενο πληθωρισμό.
