Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου προέτρεψε σήμερα την κυβέρνηση των ΗΠΑ να δείξει αποφασιστικότητα σε ό,τι αφορά την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Άγκυρα, εκφράζοντας παράλληλα την αισιοδοξία του για την αίσια έκβαση του ζητήματος.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει ταχθεί υπέρ της πώλησης των F-16 στην Τουρκία, παράλληλα με την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Ελλάδα. Ωστόσο, κορυφαία στελέχη του Κογκρέσου εναντιώνονται σθεναρά στην προοπτική πώλησης F-16 στην Τουρκία, ανάμεσά τους ο ισχυρός Δημοκρατικός επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας Μπομπ Μενέντεζ.
«Αυτό που είναι σημαντικό εδώ είναι αν η (αμερικανική) κυβέρνηση θα δείξει αποφασιστικότητα ή όχι… Εάν υιοθετήσει σθεναρή στάση απέναντι σε οποιαδήποτε μέτρα με σκοπό να την αποτρέψουν (την πώληση των F-16 στην Τουρκία), το ζήτημα θα επιλυθεί», είπε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου μετά τη συνάντηση που είχε με τον αμερικανό ομόλογό του Άντονι Μπλίνκεν, μετέδωσε η τουρκική δημόσια τηλεόραση TRT.
Επικαλούμενος τα «κοινά στρατηγικά συμφέροντα» ΗΠΑ και Τουρκίας, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είπε ότι η αμερικανική κυβέρνηση «δεν πρέπει να σπαταλήσει μια τόσο σημαντική συμφωνία μεταξύ δύο συμμάχων, μόνο και μόνο επειδή κάποιος (σ.σ. ο Μπομπ Μενέντεζ) ή ορισμένοι την εμποδίζουν. Δεν πρέπει να υποκύψει», τόνισε ο Τσαβούσογλου.
Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών είπε σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον ότι ξεκαθάρισε στον αμερικανό ομόλογό του πως η άρση των ενστάσεων της Άγκυρας στην προοπτική ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ δεν πρέπει να αποτελεί προαπαιτούμενο για την απόκτηση των F-16. Σημείωσε όμως ότι του επισημάνθηκε πως η άρση των εμποδίων που βάζει η Άγκυρα στο συγκεκριμένο ζήτημα θα συνεκτιμηθεί θετικά από το Κογκρέσο.
Η άρνηση της Άγκυρας να επικυρώσει το πρωτόκολλο για την προσχώρηση της Σουηδίας και της Φινλανδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία έχει εντείνει την ανησυχία των επικριτών της συμφωνίας στο Κογκρέσο.
«Οι επανειλημμένες επιθέσεις του (τούρκου προέδρου) Ερντογάν στους κούρδους συμμάχους μας στη Συρία και η συνεχιζόμενη φιλική στάση απέναντι στη Ρωσία – συμπεριλαμβανομένης της καθυστέρησης στο ζήτημα της προσχώρησης Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ – αποτελούν σοβαρούς λόγους ανησυχίας», υπογράμμισε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν. «Όπως έχω ξαναπεί, για να αποκτήσει η Τουρκία τα F-16, χρειαζόμαστε διαβεβαιώσεις» για αυτές τις ανησυχίες, συμπλήρωσε.
Οι σχέσεις Ουάσινγκτον-Άγκυρας έχουν επιδεινωθεί από το 2019, όταν η Τουρκία απέκτησε το ρωσικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας S-400. Παρότι Τσαβούσογλου και Μπλίνκεν έχουν συναντηθεί πολλές φορές σε συνόδους του ΝΑΤΟ και του ΟΗΕ, χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν δύο χρόνια από τότε που ο Τζο Μπάιντεν ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ προκειμένου ο Τσαβούσογλου να προσκληθεί επισήμως στην αμερικανική πρωτεύουσα, κάτι που δεν περνά απαρατήρητο από πολιτικούς αναλυτές.
Οι ΗΠΑ πάντως επαίνεσαν την Τουρκία για τις πρωτοβουλίες της κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ιδιαίτερα για τη μεσολάβηση στις συνομιλίες για την επανέναρξη των εξαγωγών σιτηρών από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Δεν παύουν όμως να ανησυχούν για την εμβάθυνση της συνεργασίας της Άγκυρας με τη Μόσχα.
Η Ουάσινγκτον παραμένει εξάλλου αντίθετη στα σχέδια της Άγκυρας στη Συρία, τόσο σε ό,τι αφορά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε συριακό έδαφος όσο και τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης με τη Δαμασκό.
Κοινή Δήλωση για τον Στρατηγικό Μηχανισμό ΗΠΑ-Τουρκίας
Η σημασία της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και της διατήρηση των διπλωματικών δίαυλων επικοινωνίας επισημαίνονται στη κοινή δήλωση για τον Στρατηγικό Μηχανισμό ΗΠΑ-Τουρκίας που εξέδωσαν οι δύο χώρες μετά τη συνάντηση που είχε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν, με τον Τούρκο ομόλογο του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Οι δύο πλευρές συζήτησαν για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ-Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού του στόλου των F-16 της Τουρκίας.
Επιπλέον, επιβεβαίωσαν την πολιτική ανοιχτών θυρών του ΝΑΤΟ και συζήτησαν την εφαρμογή του τριμερούς μνημονίου που υπέγραψαν η Φινλανδία, η Σουηδία και η Τουρκία για την προώθηση της ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Όσον αφορά την Ουκρανία, οι δύο χώρες υπογράμμισαν την ισχυρή στήριξή τους στην κυριαρχία και την εδαφική της ακεραιότητα, εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους ενάντια στον απαράδεκτο πόλεμο της Ρωσίας και επιβεβαιώνοντας την υποστήριξή τους για την εξεύρεση λύσης για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν, και ο υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, πραγματοποίησαν την τέταρτη συνάντηση του Στρατηγικού Μηχανισμού ΗΠΑ-Τουρκίας στις 18 Ιανουαρίου 2023 στην Ουάσιγκτον. Η υφυπουργός Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις, Βικτόρια Νούλαντ, συναντήθηκε επίσης με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, Σεντάτ Ονάλ, υπό την αιγίδα του Στρατηγικού Μηχανισμού. Οι δύο πλευρές διεξήγαγαν εκτεταμένο διάλογο σε ένα ευρύ φάσμα τομέων διμερούς συνεργασίας και τόνισαν τη σημασία της εταιρικής τους σχέσης ως συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου συνέχισαν τις εταιρικές και διυπηρεσιακές συζητήσεις που διεξήχθησαν από ανώτερους αξιωματούχους από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας στις 17 Ιανουαρίου 2023, στην Ουάσιγκτον.
Ο ΥΠΕΞ Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για μια προσανατολισμένη στα αποτελέσματα θετική διμερή ατζέντα. Συζήτησαν για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ-Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού του στόλου των F-16 της Τουρκίας.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου υπογράμμισαν την ισχυρή στήριξή τους στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας ενάντια στον απαράδεκτο πόλεμο της Ρωσίας και επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους για την εξεύρεση λύσης για τον τερματισμό του πολέμου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ευχαρίστησαν την Τουρκία για τον ρόλο της στη διαμεσολάβηση για την πρωτοβουλία για τα σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα.
Οι δυο υπουργοί αποφάσισαν να αυξήσουν τον συντονισμό και τη συνεργασία για την προώθηση της ειρήνης στον Νότιο Καύκασο.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης του συντονισμού και της αλληλεγγύης του ΝΑΤΟ ενόψει των τρεχουσών απειλών και προκλήσεων.
Επιβεβαίωσαν τη μακροχρόνια δέσμευσή τους στη συλλογική άμυνα ως σύμμαχοι, καθώς και στην πολιτική ανοιχτών θυρών του ΝΑΤΟ. Συζήτησαν την εφαρμογή του τριμερούς μνημονίου που υπέγραψαν η Φινλανδία, η Σουηδία και η Τουρκία για την προώθηση της αίτησης της Φινλανδίας και της Σουηδίας για ένταξη στη συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου συζήτησαν την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και συμφώνησαν στη σημασία της διατήρησης της σταθερότητας και των διαύλων επικοινωνίας.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου επανέλαβαν την ανάγκη καταπολέμησης της τρομοκρατίας σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις της. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν αντιτρομοκρατικές διαβουλεύσεις ως μέρος του Στρατηγικού Μηχανισμού, βασιζόμενες στην προϋπάρχουσα συνεργασία μέσω της επιβολής του νόμου και της ανταλλαγής πληροφοριών. Ο υπουργός καταδίκασε για άλλη μια φορά την τρομοκρατική επίθεση της 13ης Νοεμβρίου 2022 στην Κωνσταντινούπολη και επιβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στέκονται στο πλευρό της Τουρκίας στον αγώνα της κατά της τρομοκρατίας. Και οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να διατηρήσουν στενό συντονισμό και συνεργασία στις προσπάθειες για την καταπολέμηση των τρομοκρατικών οργανώσεων, ιδίως του Ισλαμικού Κράτους και του PKK.
Συζήτησαν όλες τις πτυχές της συριακής κρίσης και επανέλαβαν τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας σε μια πολιτική διαδικασία σύμφωνα με την απόφαση 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Χαιρέτησαν την πρόσφατη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για παράταση της διασυνοριακής παράδοσης ανθρωπιστική βοήθεια στη Συρία. Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης ευρύτερα ζητήματα στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης οικοδόμησης περιφερειακής σταθερότητας και συνδέσεων μέσω αυξημένης οικονομικής συνεργασίας και συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
Ο υπουργός Μπλίνκεν και ο υπουργός Τσαβούσογλου εκτίμησαν τη συνεχή ανάπτυξη των διμερών εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας. Επιβεβαίωσαν τη σημασία της οικονομικής συνεργασίας και της αξιοποίησης των υφιστάμενων διμερών φόρουμ για την υποστήριξη περιφερειακών και παγκόσμιων οικονομικών ευκαιριών. Και οι δύο πλευρές ενέκριναν έναν διάλογο για το κλίμα και την ενέργεια για την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας και της μετάβασης προς ένα καθαρότερο ενεργειακό μέλλον.
Αποφάσισαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους υπό την αιγίδα του Στρατηγικού Μηχανισμού για την ανασκόπηση της προόδου και τη διατήρηση της δυναμικής στη θετική διμερή ατζέντα. Οι δύο πλευρές χαιρετίζουν τις αυξημένες διμερείς συναντήσεις, μεταξύ άλλων στο ανώτατο επίπεδο, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Μηχανισμού.
