Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Φινλανδία η αποκάλυψη ότι η Google προχώρησε σε εκτεταμένη υλοτόμηση δασικών εκτάσεων για την κατασκευή κέντρων δεδομένων (data centers), προτού ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες περιβαλλοντικές αξιολογήσεις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων, περίπου 400.000 δέντρα κόπηκαν συνολικά σε δύο περιοχές της βόρειας Φινλανδίας, εγείροντας ερωτήματα για τις συνέπειες της παρέμβασης στα τοπικά οικοσυστήματα και στις κοινότητες της περιοχής.
Στις αρχές Οκτωβρίου, η αρμόδια φινλανδική αρχή αδειοδότησης και εποπτείας, LVV, διέταξε την προσωρινή αναστολή των εργασιών στις περιοχές Μούχος (Muhos) και Οτάνμακι (Otanmäki), καθώς διαπιστώθηκε ότι οι απαραίτητες διαδικασίες περιβαλλοντικής αξιολόγησης δεν είχαν ολοκληρωθεί πριν από την εκτεταμένη υλοτόμηση.
Ειδικότερα, στην περιοχή Μούχος, η οποία καλύπτει περίπου 330 εκτάρια, εκτιμάται ότι κόπηκαν περίπου 250.000 δέντρα, ενώ στην περιοχή Οτάνμακι ο αριθμός υπολογίζεται σε επιπλέον 150.000. Οι εργασίες άφησαν πίσω τους εκτεταμένες επιφάνειες γυμνού εδάφους, λάσπης και υπολειμμάτων ξυλείας, προκαλώντας παράλληλα ανησυχία για ενδεχόμενη ρύπανση των υδάτων.
Το μέγεθος της παρέμβασης αποτυπώνεται στις εικόνες από την περιοχή Μούχος, όπου η δασική έκταση έχει μετατραπεί σε ένα τεράστιο εργοτάξιο. Η οικολόγος Mari Annala, από τη Φινλανδική Ένωση για την Προστασία της Φύσης (SLL), χαρακτήρισε σοκαριστική την εικόνα των αποψιλωμένων εκτάσεων.
«Δεν τελειώνει. Συνεχίζεται και συνεχίζεται», ανέφερε, παρακολουθώντας πλάνα από drone που καταγράφουν την έκταση των παρεμβάσεων.
Την ίδια στιγμή, κάτοικοι της περιοχής καταγγέλλουν ότι καφέ νερά από το εργοτάξιο καταλήγουν σε ρέμα που τροφοδοτεί τον ποταμό Οουλουγιόκι, εκφράζοντας φόβους για πιθανή υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της SLL, Hanna Halmeenpää, δήλωσε ότι αρχικά δυσκολεύτηκε να πιστέψει την έκταση όσων είχαν συμβεί.
«Δεν μπορούσα να το πιστέψω στην αρχή. Δεν έχω ακούσει ποτέ για εταιρεία που να έχει κάνει κάτι τέτοιο στη Φινλανδία», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία εκμεταλλεύτηκε την εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει το φινλανδικό σύστημα.
Η Φινλανδία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό προορισμό για επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, με περίπου 145 νέα έργα να βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια σχεδιασμού. Το ψυχρό κλίμα της χώρας περιορίζει τις ανάγκες ψύξης των εγκαταστάσεων, ενώ η γεωπολιτική και γεωλογική σταθερότητα, η διαθεσιμότητα γης και η πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους ενισχύουν την ελκυστικότητά της για μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους.
Τα δύο έργα εντάσσονται στο ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο της Google, ύψους 13 δισ. ευρώ, για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στη χώρα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση αυτού του είδους στη Φινλανδία, η οποία υποστηρίζεται από την κυβέρνηση.
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Petteri Orpo, έχει θέσει την προσέλκυση επενδύσεων στις κορυφαίες προτεραιότητές του, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη της οικονομίας των δεδομένων μπορεί να δημιουργήσει οφέλη που υπερβαίνουν το άμεσο ύψος των επενδυόμενων κεφαλαίων.
Ωστόσο, η υπόθεση της Google επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεγάλων ψηφιακών υποδομών και κατά πόσο τα οικονομικά οφέλη τους αντισταθμίζουν τις επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα, εντείνεται ο προβληματισμός για το αν η Φινλανδία θα πρέπει να συνεχίσει να διαθέτει εκτάσεις γης και ενεργειακούς πόρους για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν κυρίως διεθνείς πελάτες.
