Παρά το γεγονός ότι η ΕΕ πρωτοστατεί παγκοσμίως σε θέματα ισότητας και έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τις τελευταίες δεκαετίες, η έμφυλη βία και τα έμφυλα στερεότυπα εξακολουθούν να υπάρχουν: μία στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ έχει υποστεί σωματική και/ή σεξουαλική βία. Αν και οι περισσότεροι πτυχιούχοι πανεπιστημίου είναι γυναίκες, οι απολαβές τους είναι, κατά μέσο όρο, 16 % χαμηλότερες από των ανδρών, ενώ στις μεγαλύτερες εταιρείες της ΕΕ μόνο το 8 % των διευθυντικών στελεχών είναι γυναίκες.
Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι ανισότητες, η στρατηγική για την ισότητα των φύλων 2020-2025 καθορίζει τις βασικές δράσεις για την επόμενη πενταετία και εξασφαλίζει ότι η Επιτροπή θα ενσωματώνει μια παράμετρο ισότητας σε όλους τους τομείς της ενωσιακής πολιτικής. Η στρατηγική περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα υλοποιήσει την υπόσχεση που έδωσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν, ότι δηλαδή η Ευρώπη θα προσφέρει τις ίδιες ευκαιρίες για όλους όσοι έχουν τις ίδιες φιλοδοξίες.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Η ισότητα των φύλων συνιστά βασική αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά δεν αποτελεί ακόμη πραγματικότητα. Στις επιχειρήσεις, την πολιτική και την κοινωνία στο σύνολό της μπορούμε να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητές μας μόνο αν εκμεταλλευθούμε όλα τα ταλέντα και την πολυμορφία μας. Αν αξιοποιούμε μόνο τον μισό πληθυσμό, τις μισές ιδέες ή τη μισή ενέργεια, αυτό δεν είναι αρκετό. Με τη στρατηγική για την ισότητα των φύλων, πιέζουμε ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη και ταχύτερη πρόοδος στην προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.»
Η Αντιπρόεδρος για θέματα αξιών και διαφάνειας, κ. Βιέρα Γιούροβα, δήλωσε: «Η Ευρώπη, παρά τις αδυναμίες της, είναι πρόσφορος χώρος για τις γυναίκες. Καθώς η κοινωνία μας διέρχεται περίοδο σημαντικών αλλαγών, όπως η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι γυναίκες και οι άνδρες έχουν ίσες ευκαιρίες και ότι οι αλλαγές αυτές δεν θα αμβλύνουν περαιτέρω τις ανισότητες. Αντιθέτως, πρέπει να διαμορφώσουμε τις συνθήκες που θα δώσουν τη δυνατότητα στις γυναίκες να γίνουν φορείς μιας δίκαιης μετάβασης τόσο στην επαγγελματική όσο και στην ιδιωτική ζωή.»
Η Επίτροπος Ισότητας, κ. Χέλενα Ντάλι, δήλωσε: «Για την επίτευξη ισότητας δεν απαιτείται καμία ανακατανομή. Η ισότητα είναι ένας ανεξάντλητος πόρος· επαρκεί για όλους μας. Από την άλλη, οι δυσμενείς διακρίσεις έχουν μεγάλο κόστος για τα άτομα που τις υφίστανται και για την κοινωνία στο σύνολό της, καθώς συνεπάγονται απουσία προσωπικής αναγνώρισης, έλλειψη αξιοκρατίας και απώλεια ταλέντου και καινοτομίας. Μ' αυτή τη στρατηγική βάζουμε για τα καλά την ισότητα των φύλων στο επίκεντρο της χάραξης πολιτικής της ΕΕ.» Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι γυναίκες, αφενός, δεν θα είναι αναγκασμένες να υπερπηδούν πρόσθετα εμπόδια προκειμένου να επιτύχουν αυτό που είναι δεδομένο για τους άνδρες και, αφετέρου, θα μπορούν να αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητές τους.»
Συγκεκριμένες δράσεις για την ισότητα την περίοδο 2020-2025
Μέχρι σήμερα, κανένα κράτος μέλος της ΕΕ δεν έχει επιτύχει ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Η πρόοδος συντελείται με αργούς ρυθμούς, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα μεταξύ των φύλων στην απασχόληση, τις αμοιβές, τις ευθύνες φροντίδας και τις συντάξεις. Για να γεφυρωθεί το χάσμα και να μπορέσει η Ευρώπη να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τις δυνατότητές της στις επιχειρήσεις, την πολιτική και την κοινωνία, η στρατηγική περιγράφει μια δέσμη μέτρων, όπως: τον τερματισμό της έμφυλης βίας και στερεοτύπων· την εξασφάλιση ίσης συμμετοχής και ίσων ευκαιριών στην αγορά εργασίας, καθώς και ίσης αμοιβής· και την επίτευξη ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και στην πολιτική.
- Στην ΕΕ το 33 % των γυναικών έχουν υποστεί σωματική και/ή σεξουαλική βία, ενώ το 55 % έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση. Οι γυναίκες στην Ευρώπη πρέπει να είναι απαλλαγμένες από τη βία και τα επιβλαβή στερεότυπα. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η στρατηγική ζητεί τη θέσπιση νομικών μέτρων που να ποινικοποιούν τη βία κατά των γυναικών. Ειδικότερα, όπου είναι δυνατή η εναρμόνιση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή προτίθεται να διευρύνει τους τομείς εγκληματικότητας σε συγκεκριμένες μορφές βίας κατά των γυναικών, όπως η σεξουαλική παρενόχληση, η κακοποίηση των γυναικών και ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Επιπλέον, η Επιτροπή θα προτείνει τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, προκειμένου να διευκρινίσει τα μέτρα που καλούνται να λάβουν οι πλατφόρμες για να αντιμετωπιστούν οι παράνομες δραστηριότητες στο διαδίκτυο, όπως η διαδικτυακή βία με στόχο τις γυναίκες.
- Οι γυναίκες στην ΕΕ αμείβονται, κατά μέσο όρο, 16 % λιγότερο απ' ό,τι οι άνδρες και εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση και την παραμονή τους στην αγορά εργασίας. Η ισότητα των φύλων αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για μια καινοτόμο, ανταγωνιστική και ακμάζουσα ευρωπαϊκή οικονομία. Δεδομένων των δημογραφικών προκλήσεων, καθώς και της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, η στήριξη των γυναικών για την εξεύρεση εργασίας σε τομείς με έλλειψη δεξιοτήτων, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, θα επηρεάσει θετικά την οικονομία της Ευρώπης. Για να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες ως προς τις αμοιβές, η Επιτροπή δρομολογεί σήμερα δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη μισθολογική διαφάνεια και θα υποβάλει δεσμευτικά μέτρα μέχρι το τέλος του 2020. Για να μπορούν οι γυναίκες να ακμάζουν στην αγορά εργασίας, η Επιτροπή θα εντείνει επίσης τις προσπάθειές της για την επιβολή των ενωσιακών προτύπων όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, ώστε οι γυναίκες και οι άνδρες να έχουν πράγματι την επιλογή να εξελιχθούν εξίσου τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Η παρακολούθηση της ισότητας των φύλων στις παραμέτρους που επηρεάζουν την αγορά εργασίας, την κοινωνική ένταξη και την εκπαίδευση θα συνεχιστεί μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
- Οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε ηγετικές θέσεις. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, στις μεγαλύτερες εταιρείες της ΕΕ, όπου μόνο το 8 % των διευθυντικών στελεχών είναι γυναίκες. Για να δοθεί η δυνατότητα στις γυναίκες να αναλαμβάνουν ηγετικό ρόλο στον κόσμο των επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων, η Επιτροπή θα ασκήσει πίεση προκειμένου να υλοποιηθεί η πρόταση του 2012 για ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στα διοικητικά συμβούλια των επιχειρήσεων. Η Επιτροπή θα προωθήσει επίσης τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική, όπως στις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2024, μεταξύ άλλων μέσω της χρηματοδότησης και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών. Η Επιτροπή θα δώσει το παράδειγμα. Γι' αυτό, θα επιδιώξει να επιτύχει ίση εκπροσώπηση των φύλων σε όλα της τα διοικητικά επίπεδα μέχρι το τέλος του 2024.
Ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ
Η Επιτροπή, υπό την καθοδήγηση της Επιτρόπου Ισότητας, κ. Χέλενα Ντάλι, και με τη στήριξη της νεοσυσταθείσας ειδικής ομάδας για την ισότητα, θα ενσωματώσει επίσης τη διάσταση του φύλου σε όλες τις ενωσιακές πολιτικές και σημαντικές πρωτοβουλίες, πρακτική γνωστή και ως συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου. Οι βασικές προκλήσεις με τις οποίες αναμετράται σήμερα η ΕΕ —όπως η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή μετάβαση— έχουν μια διάσταση φύλου. Οι στόχοι της στρατηγικής για την ισότητα των φύλων θα αντικατοπτρίζονται επίσης στις δράσεις της ΕΕ ανά τον κόσμο, με στόχο την προώθηση της ενδυνάμωσης των γυναικών και την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας.
Ιστορικό
Η δημιουργία μιας Ένωσης ισότητας είναι μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες της προέδρου της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όπως περιγράφεται στις πολιτικές κατευθύνσεις της. Η στρατηγική για την ισότητα των φύλων που παρουσιάστηκε σήμερα είναι η πρώτη στρατηγική της Επιτροπής σ' αυτόν τον τομέα ισότητας και υλοποιεί τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η πρόεδρος στις πολιτικές κατευθύνσεις της.
