Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για αυστηρότερους κανόνες προστασίας των καταναλωτών και για την καλύτερη επιβολή των εν λόγω κανόνων. Οι σημαντικότερες βελτιώσεις θα είναι η μεγαλύτερη διαφάνεια για τους καταναλωτές κατά την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών αγορών, αποτελεσματικές κυρώσεις και σαφείς κανόνες ώστε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των προϊόντων δύο ποιοτήτων στην ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τους νέους κανόνες τον Απρίλιο του περασμένου έτους στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας για τους καταναλωτές.
Ο πρώτος Aντιπρόεδρος της Επιτροπής, κ. Τίμερμανς, δήλωσε: «Στόχος είναι η προστασία των καταναλωτών μέσω της αύξησης της διαφάνειας και της αυστηρής επιβολής της νομοθεσίας σε περίπτωση εξαπάτησης των καταναλωτών. Μ' αυτή τη νέα συμφωνία οι καταναλωτές θα γνωρίζουν τι αγοράζουν και από ποιον».
Η κ. Βιέρα Γιούροβα, Eπίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Ισότητας των Φύλων, πρόσθεσε: «Η συμφωνία καταργεί τα δύο μέτρα και τα δύο σταθμά που υπάρχουν στην ενιαία αγορά. Υπολογίζεται ότι έτσι οι καταναλωτές δεν θα παραπλανώνται πλέον από διαφορετικά προϊόντα τα οποία παρουσιάζονται ως ταυτόσημα. Όσοι έμποροι εξακολουθήσουν να εξαπατούν τους καταναλωτές θα υποστούν αυστηρές κυρώσεις. Η νέα συμφωνία θα συμβάλει επίσης στην προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο και θα καταστήσει τις ηλεκτρονικές αγορές πιο διαφανείς.»
Τα μέτρα που εγκρίθηκαν θα αποφέρουν απτά οφέλη για τους καταναλωτές.
- Αποτελεσματικές κυρώσεις για παραβιάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για τους καταναλωτές: Οι εθνικές αρχές καταναλωτών θα έχουν την εξουσία να επιβάλλουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις με συντονισμένο τρόπο. Για εκτεταμένες παραβάσεις που επηρεάζουν τους καταναλωτές σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ και οι οποίες υπόκεινται σε συντονισμένη επιβολή της νομοθεσίας σε επίπεδο ΕΕ, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβληθεί σε κάθε κράτος μέλος θα ισούται τουλάχιστον με το 4 % του ετήσιου κύκλου εργασιών του εμπόρου.
- Αντιμετώπιση των καταναλωτικών προϊόντων δύο ποιοτήτων: οι νέοι κανόνες ξεκαθαρίζουν ότι θα θεωρείται παραπλανητική η πρακτική προώθησης ενός προϊόντος στην αγορά, όταν αυτό παρουσιάζεται ως πανομοιότυπο με το ίδιο προϊόν σε άλλα κράτη μέλη, ενώ στην πραγματικότητα τα εν λόγω προϊόντα παρουσιάζουν σημαντικές και αδικαιολόγητες διαφορές ως προς τη σύσταση ή τα χαρακτηριστικά τους.
- Ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών στο διαδίκτυο: Κατά τις αγορές από ηλεκτρονικό κατάστημα, οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερώνονται με σαφήνεια για το αν αγοράζουν προϊόντα ή υπηρεσίες από επαγγελματία έμπορο ή από ιδιώτη, ώστε να γνωρίζουν τι προστασία τους παρέχεται σε περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά. Κατά την αναζήτηση στο διαδίκτυο, οι καταναλωτές θα ενημερώνονται σαφώς, όταν το αποτέλεσμα της αναζήτησης πληρώνεται από έμπορο. Θα ενημερώνονται επίσης για τις βασικές παραμέτρους που καθορίζουν την κατάταξη των αποτελεσμάτων αναζήτησης.
Αυτή η προσωρινή συμφωνία πρέπει πλέον να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η δέσμη μέτρων που αφορά τη νέα συμφωνία για τους καταναλωτές αποσκοπεί στο να συνεχίσει το έργο της Επιτροπής Γιούνκερ ως προς τη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφάρμοσε πολλές πρωτοβουλίες που προσαρμόζουν τους κανόνες προστασίας των καταναλωτών στον διαδικτυακό κόσμο, δίνοντας, για παράδειγμα, τέλος στις χρεώσεις περιαγωγής ή στον αδικαιολόγητο γεωγραφικό αποκλεισμό. Επιπλέον, ο εκσυγχρονισμένος κανονισμός συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών, που εκδόθηκε το 2017, θα βελτιώσει την επιβολή από τις αρχές, καθώς και τη διασυνοριακή συνεργασία των αρχών προστασίας των καταναλωτών.
Η νέα συμφωνία για τους καταναλωτές αποτελείται από δύο προτάσεις οδηγιών:
- Πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές, της οδηγίας περί της προστασίας των καταναλωτών όσον αφορά την αναγραφή των τιμών των προϊόντων που προσφέρονται στους καταναλωτές, της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων και της οδηγίας σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών. Ο σκοπός αυτής της πρότασης είναι να διασφαλιστεί η καλύτερη επιβολή και να εκσυγχρονιστούν οι κανόνες προστασίας των καταναλωτών, ιδίως υπό το πρίσμα των ψηφιακών εξελίξεων·
- Πρόταση για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών και την κατάργηση της οδηγίας περί των αγωγών παραλείψεως 2009/22/ΕΚ.Η πρόταση έχει στόχο να βελτιώσει τα εργαλεία για την παύση των παράνομων πρακτικών και τη διευκόλυνση της επανόρθωσης για τους καταναλωτές, σε περιπτώσεις που πολλοί από αυτούς είναι θύματα της ίδιας παραβίασης δικαιωμάτων, σε περιπτώσεις ομαδικής βλάβης. Οι εργασίες για αυτήν τη δεύτερη οδηγία βρίσκονται σε εξέλιξη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
