Περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι, εκτιμάται ότι ζουν με μίας μορφής αναπηρία, ή το 15% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού.
Από το ποσοστό αυτό, το 2%-4% αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην μετακίνηση.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.), ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους έχει ένα μέλος της οικογένειάς του με αναπηρία. Δυστυχώς όμως, το 75% των ατόμων με σοβαρές αναπηρίες, δεν έχουν την δυνατότητα να συμμετάσχουν πλήρως στην αγορά εργασίας της Ευρώπης, δεν έχουν ίση πρόσβαση στην εκπαίδευση, βρίσκονται στην κορυφή των ποσοστών ανεργίας και ζουν γενικά με πολύ χαμηλότερο εισόδημα.
Σύμφωνα με νέα Παγκόσμια Έρευνα για την Υγεία, περίπου 785 εκατομμύρια (15,6%) άνθρωποι, ηλικίας άνω των 15 ετών, ζουν σήμερα με αναπηρία, εκ των οποίων τα 110 εκατομμύρια, ποσοστό 2,2%, αντιμετωπίζουν πολύ σημαντικές λειτουργικές δυσκολίες.
Το Global Burden of Disabilities, εκτιμά ότι τα 190 εκατομμύρια έχουν βαριά αναπηρία, η οποία προκύπτει από τετραπληγία, σοβαρή κατάθλιψη ή τύφλωση. Ο ίδιος Οργανισμός εκτιμά τα αντίστοιχα ποσοστά αναπηρίας σε παιδιά (ηλικίας 0-14 ετών), που υπολογίζονται στα 95 εκατομμύρια (5,1%), εκ των οποίων τα 13 εκατομμύρια έχουν αναπηρία βαριάς μορφής (0,7%).
Ολοένα και αυξανόμενοι αριθμοί
Ο αριθμός των Ατόμων με Αναπηρία, ολοένα και αυξάνεται. Αυτό σύμφωνα με τους επιστήμονες, οφείλεται αρχικά στη «γήρανση» του πληθυσμού καθώς, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κάποια αναπηρία. Επιπροσθέτως όμως, στην μεγάλη αύξηση των αναπηριών σε παγκόσμιο επίπεδο συμβάλλουν οι χρόνιες παθήσεις οι οποίες σχετίζονται με την αναπηρία, όπως είναι ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά προβλήματα, αλλά και οι ψυχικές ασθένειες .
Οι χρόνιες παθήσεις εκτιμάται ότι αποτελούν το 66,5% του συνολικού χρόνου που αναλογεί στα χρόνια με αναπηρία, σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα πρότυπα της αναπηρίας σε μία συγκεκριμένη χώρα, επηρεάζονται από την εξέλιξη των συνθηκών υγείας και τις τάσεις στον τομέα του περιβάλλοντος αλλά και παράγοντες όπως τα τροχαία ατυχήματα, οι φυσικές καταστροφές, οι πολεμικές συγκρούσεις, η διατροφή και η χρήση ουσιών.
Ποια είναι τα εμπόδια για τους ανάπηρους;
Η Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων με Αναπηρία (Committee on the Rights of Persons with Disabilities - CRPD και η Διεθνής Ταξινόμηση της Λειτουργικότητας, της Αναπηρίας και της Υγείας (International Classification of Functioning, Disability and Health - ICF), τονίζουν το σημαντικό ρόλο του περιβάλλοντος όσον αφορά τη διευκόλυνση ή τον περιορισμό της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην καθημερινότητα της ζωής τους.
Τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία είναι:
1. Οι ανεπαρκείς πολιτικές και τα πρότυπα
Κατά το σχεδιασμό της πολιτικής δεν λαμβάνονται υπ' όψιν, οι ανάγκες των Ατόμων με Αναπηρία, ή δεν εφαρμόζονται τα εκάστοτε υφιστάμενες πολιτικές και πρότυπα.
2. Η αρνητική στάση
Οι πεποιθήσεις και οι προκαταλήψεις, αποτελούν σημαντικό εμπόδιο στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την περίθαλψη και τη συμμετοχή στα κοινά.
3. Έλλειψη παροχής υπηρεσιών
Τα Άτομα με Αναπηρία είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα σε ελλείψεις σε υπηρεσίες, όπως η νοσοκομειακή περίθαλψη, η αποκατάσταση, την υποστήριξη και βοήθεια.
4. Προβλήματα με την παροχή των υπηρεσιών
Ο κακός συντονισμός των υπηρεσιών, η ανεπαρκής στελέχωση, οι αδυναμίες στις ικανότητες του προσωπικού, μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα, την προσβασιμότητα και την επάρκεια των υπηρεσιών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες.
5. Ανεπαρκής χρηματοδότηση
Οι πόροι που διατίθενται για την εφαρμογή πολιτικών και σχεδίων, είναι συχνά ανεπαρκείς. Η έλλειψη αποτελεσματικής χρηματοδότησης είναι ένα σημαντικό εμπόδιο για βιώσιμες υπηρεσίες, σε όλα τα επίπεδα εισοδήματος.
6. Η έλλειψη προσβασιμότητας
Για παράδειγμα η έλλειψη πρόσβασης σε μεταφορές, είναι ένας συχνός λόγος για τον οποίο τα Άτομα με Αναπηρία, αποθαρρύνονται από το να αναζητούν εργασία ή παρεμποδίζονται από το να έχουν πρόσβαση σε νοσοκομειακή περίθαλψη.
7. Έλλειψη διαβούλευσης και συμμετοχής
Πολλά άτομα με αναπηρία αποκλείονται από τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε θέματα που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους.
8. Έλλειψη στοιχείων και αποδείξεων
Η έλλειψη έγκυρων και συγκρίσιμων αποτελεσμάτων για την αναπηρία και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τα προγράμματα που λειτουργούν, μπορεί να παρεμποδίζει την κατανόηση και τη δράση.
Πώς επηρεάζονται οι ζωές των Ατόμων με Αναπηρία;
Τα εμπόδια που υπάρχουν απέναντι στην αναπηρία, συμβάλλουν στα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζουν τα Άτομα με Αναπηρία.
- Χαμηλότερα επίπεδα υγείας
- Χαμηλότερες επιδόσεις στην εκπαίδευση.
- Μικρή οικονομική συμμετοχή
- Υψηλότερα επίπεδα φτώχειας
- Υψηλά επίπεδα εξάρτησης από άλλους ανθρώπους, απομόνωση και περιορισμένη συμμετοχή στο κοινωνικό σύνολο.
Προκειμένου να αποφευχθούν όλα αυτά τα εμπόδια, θα πρέπει να γίνουν οι ανάλογες προσπάθειες ώστε να ξεπεραστούν στους παρακάτω τομείς:
- Νοσοκομειακή περίθαλψη
- Αποκατάσταση
- Σε υπηρεσίες υποστήριξης και βοήθειας
- Εκπαίδευση
- Απασχόληση
- Να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου, οι μεταφορές, η διαμονή, η επικοινωνία και η πληροφόρηση να επιτρέπουν στα Άτομα με Αναπηρία, να συμμετέχουν στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την κοινωνική ζωή, μειώνοντας την απομόνωση και εξάρτηση των ατόμων αυτών.
Με λίγα λόγια, λένε, οι επιστήμονες, τα Άτομα με Αναπηρία, δεν μπορούν να μετακινηθούν με άνεση, να πάνε στη δουλειά τους, στο εστιατόριο, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στη βιβλιοθήκη, να πάνε για ψώνια, να συναντήσουν τους φίλους τους, ή να κάνουν οποιαδήποτε άλλη καθημερινή δραστηριότητα, λόγω της έλλειψης πρόσβασης σε μεταφορικά μέσα, πεζοδρόμια ή κτήρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι 1 στα 2 Άτομα με Αναπηρία, δεν έχει συμμετάσχει ποτέ σε κάποια δραστηριότητα, πολιτιστική ή αθλητική, και δεν έχει πάει ποτέ σε θέατρο, κινηματογράφο, συναυλία ή βιβλιοθήκη.
Η ελεύθερη μετακίνηση των Ατόμων με Αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι απλά ουτοπική, σημειώνουν οι ειδικοί, γιατί τις περισσότερες φορές υπάρχουν φραγμοί μας εμποδίζουν από το να φύγουμε από το μέρος όπου ζούμε.
«Όλοι μας ζούμε σε ένα μη προσβάσιμο περιβάλλον, παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουμε, μαζί με άλλα άτομα με προσωρινά μειωμένη κινητικότητα, το 40% του πληθυσμού» επισημαίνουν οι εκπρόσωποι των Ατόμων με Αναπηρία και συμπληρώνουν. «Στις 15 Νοεμβρίου το 2010, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενέκρινε μία στρατηγική, ώστε να καταργήσει τους φραγμούς αυτούς, που εμποδίζουν τα Άτομα με Αναπηρία από το να συμμετέχουν στην κοινωνία. Παρόλα αυτά μέχρι σήμερα τα πράγματα δεν έχουν διορθωθεί ή τουλάχιστον καλυτερεύσει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες».
