Tην απαραίτητη ρευστότητα για τη στήριξη αναπτυξιακών πρωτοβουλιών στη χώρα μας διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες όπως επισημαίνεται σε μελέτη της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ) σχετικά με τη λειτουργία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Το τελευταίο δίμηνο του 2016, σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης, οι καθαρές ροές δανείων προς επιχειρήσεις εμφάνισαν για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία οριακή αύξηση. Δηλαδή, η ροή των νέων πιστώσεων που εκταμίευσαν οι τράπεζες προς επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αντίρροπης ροής αποπληρωμών παλαιών δανείων από τις επιχειρήσεις προς τις τράπεζες και των διαγραφών, παρουσίασε οριακή αύξηση.
Χαρακτηριστικό εν προκειμένω είναι το γεγονός πως, μεσοσταθμικά, οι μηνιαίες καθαρές ροές δανείων από τον Ιανουάριο του 2011 έως και τον Οκτώβριο του 2016 ήταν αρνητικές κατά 3,8%. Αυτή η τάση πλέον έχει αντιστραφεί.
Αναλυτικά τα προγράμματα χρηματοδότησης
Η προσπάθεια των ελληνικών τραπεζών να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οικονομίας και την αναστροφή του δυσμενούς επενδυτικού κλίματος στη χώρα μας επιτυγχάνεται τόσο μέσω της αυτόνομης δράσης τους, όσο και μέσω μιας σειράς συνεργασιών και συνεργειών με πλειάδα φορέων και υπηρεσιών.
Οι ελληνικές τράπεζες προσφέρουν, μεταξύ άλλων, κεφάλαια κίνησης, χρηματοδοτήσεις παγίων, υπηρεσίες factoring και leasing, παροχή εγγυήσεων, ειδική στήριξη για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενέγγυες πιστώσεις, εγγυητικές επιστολές, δάνεια για τη συμβολαιακή γεωργία και κτηνοτροφία, δάνεια επαγγελματικής στέγης, δάνεια για οικολογικές δράσεις, συγχρηματοδοτούμενα δάνεια για τη Μεταποίηση, το Εμπόριο, τις Υπηρεσίες και τον Τουρισμό.
Χρηματοδοτούν, μόνες ή σε κοινοπραξία με άλλες τράπεζες, μεγάλα έργα όπως αυτοκινητόδρομους και μεγάλα ιδιωτικά ή δημόσια έργα, τη ναυτιλία, μεγάλα έργα στους τομείς του τουρισμού, των ξενοδοχείων και των τουριστικών υποδομών, της ενέργειας, της υγείας, των τηλεπικοινωνιών, των κατασκευών, των νέων τεχνολογιών.
Οι τράπεζες έχουν θέσει στη διάθεση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων την τεχνογνωσία, την εμπειρία και την εξειδικευμένη γνώση που διαθέτουν για την πλήρη αξιοποίηση των ενισχύσεων παρέχοντας χρηματοδότηση και κάθε απαιτούμενη υποστήριξη.
Όπως επισημαίνεται στην μελέτη, μετά την απολύτως επιτυχημένη διάθεση και εξάντληση των πόρων (δημόσια δαπάνη 548 εκατ. ευρώ), του πρώτου Προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ΄ Οίκον», που ανετέθη στις τράπεζες, αυτές, ανταποκρινόμενες σε αίτημα της πολιτείας ανέλαβαν την ανάπτυξη, τη χρηματοδότηση και τη δωρεά στο Ελληνικό Δημόσιο του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) για την καταχώρηση και παρακολούθηση των βημάτων υλοποίησης του νέου Προγράμματος Εξοικονόμηση Κατ΄ Οίκον ΙΙ. Το πρόγραμμα θα έχει απτά και μόνο θετικά αποτελέσματα στην εξοικονόμηση ενέργειας, στο περιβαλλοντολογικό αποτύπωμα, στη στήριξη σωρείας επαγγελμάτων του χειμαζόμενου, λόγω της ύφεσης, κατασκευαστικού κλάδου και στην ελληνική οικονομία γενικότερα.
Επίσης, στο πλαίσιο υλοποίησης του Επενδυτικού (Αναπτυξιακού) Νόμου, οι ελληνικές τράπεζες συμβάλλουν στην προώθηση των επενδυτικών σχεδίων που επιδιώκουν την υπαγωγή τους στο νόμο παρέχοντας ανέκαθεν εκτός από χρηματοδότηση και κάθε άλλου είδους απαιτούμενη υποστήριξη στις επιχειρήσεις τόσο σε κεντρικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, όπως και στην περίπτωση των προγραμμάτων ΕΣΠΑ, δεν έχουν υιοθετηθεί μέχρι σήμερα οι προτάσεις της ΕΕΤ για εμπλοκή των τραπεζών σε όλα τα στάδια υλοποίησης του νόμου (αξιολόγηση, παρακολούθηση των επενδύσεων, έλεγχος και καταβολή των ενισχύσεων).
Επίσης, χρηματοδοτούν Συμπράξεις του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (έργα ΣΔΙΤ) και στηρίζουν το Ελληνικό Δημόσιο, τις Δημόσιες Επιχειρήσεις και τους ΟΤΑ.
Το σύνολο των ελληνικών τραπεζών έχει διαχρονική συνεργασία με την ΕΤΕΑΝ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF) προβάλλοντας και προωθώντας με ιδιαίτερη έμφαση τα χρηματοδοτικά και εγγυοδοτικά προϊόντα και εργαλεία τους όπως:
- Επιχειρηματική Επανεκκίνηση του Ταμείου Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ),
- Νησιωτική Επιχειρηματικότητα (ΤΕΠΙΧ),
- Ταμείο Εγγυοδοσίας (ΤΕΠΙΧ),
- Jeremie,
- COSME,
- Horizon 2020.
Συνεργασία τραπεζών με Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Η συνεργασία των ελληνικών τραπεζών αφορά, επίσης, το σύνολο των προγραμμάτων που διαθέτει στην ελληνική αγορά η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Ως η πλέον πρόσφατη εξέλιξη της εν λόγω διαρκούς συνεργασίας, είναι η υπογραφή, τον Δεκέμβριο του 2016, των πρώτων συμβάσεων με τις συστημικές τράπεζες της χώρας μας, συνολικού ύψους 400 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο της πιστωτικής γραμμής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων «Δάνεια για ΜΜΕ και επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης», συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ, προς ελληνικές τράπεζες. Τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για τη χορήγηση δανείων προς ΜμΕ και επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης που δραστηριοποιούνται στους τομείς της Γεωργίας, του Τουρισμού, της Μεταποίησης, των Υπηρεσιών και άλλους τομείς. Στις επιχειρήσεις που προάγουν την απασχόληση των νέων θα προσφερθούν πρόσθετα χρηματοδοτικά πλεονεκτήματα, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της ΕΤΕπ «Δεξιότητες και θέσεις απασχόλησης - Επενδύσεις για τους νέους».
Στο πλαίσιο του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη (EFSI), γνωστό και ως Juncker Plan είχαν εξασφαλιστεί από τις ελληνικές τράπεζες, μέχρι το τέλος του 2016, 330 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων υψηλής οικονομικής και κοινωνικής προστιθέμενης αξίας.
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΕΤ Νικόλαος Καραμούζης και οι αντιπρόεδροι του ΔΣ Γεώργιος Χαντζηνικολάου, Παναγιώτης-Αριστείδης Θωμόπουλος, Βασίλειος Ράπανος, και ο γενικός γραμματέας Χρήστος Γκόρτσος έγιναν δεκτοί την περασμένη εβδομάδα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο, ενώ συναντήθηκαν και με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, στο πλαίσιο πρωτοβουλιών για την ενημέρωση για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και τις δυνατότητες του να συμβάλει στην επανεκκίνηση μιας βιώσιμης ανάπτυξης.
