Ισχυρή κερδοφορία, βελτίωση της κεφαλαιακής επάρκειας και σημαντικές στρατηγικές επενδύσεις κατέγραψαν οι ελληνικές τράπεζες το 2025, επιβεβαιώνοντας τη θετική πορεία του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στην Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία παρουσιάζει το εποπτικό έργο της κεντρικής τράπεζας κατά την προηγούμενη χρονιά και δημοσιεύεται φέτος για δεύτερη φορά.
Σύμφωνα με την έκθεση, θετικές εξελίξεις καταγράφηκαν στο σύνολο των εποπτευόμενων ιδρυμάτων, με ιδιαίτερα σημαντική πρόοδο στα βασικά οικονομικά μεγέθη των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων.
Τα Σημαντικά Πιστωτικά Ιδρύματα κατέγραψαν ισχυρή οργανική κερδοφορία, ενίσχυσαν την κεφαλαιακή τους επάρκεια και συνέχισαν την επέκταση των χρηματοδοτήσεων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Παράλληλα, προχώρησαν σε στρατηγικές επενδύσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενισχύοντας την παρουσία τους σε νέες αγορές και διευρύνοντας τις δραστηριότητές τους.
Θετική ήταν και η πορεία των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων, τα οποία βελτίωσαν την κερδοφορία και την ποιότητα του ενεργητικού τους.
Σημαντικό ορόσημο για τον συγκεκριμένο κλάδο αποτέλεσε η λειτουργική συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων μικρότερων τραπεζικών ιδρυμάτων, εξέλιξη που αναδιαμόρφωσε περαιτέρω τον τραπεζικό χάρτη.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά διατήρησε την ανθεκτικότητά της, παρά τις αυξανόμενες πιέσεις από το υψηλότερο κόστος αποζημιώσεων και τη μεγαλύτερη συχνότητα έντονων καιρικών φαινομένων.
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ολοένα περισσότερο το επιχειρηματικό μοντέλο των ασφαλιστικών εταιρειών, καθώς αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και το κόστος των ζημιών που καλούνται να διαχειριστούν.
Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση και η τιμολόγηση των κλιματικών κινδύνων αποκτούν μεγαλύτερη σημασία για τη διατήρηση της φερεγγυότητας και της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας του κλάδου.
Τη θετική εικόνα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος επιβεβαίωσε και η αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο πλαίσιο του Προγράμματος Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα – Financial Sector Assessment Program.
Η αξιολόγηση, η οποία ολοκληρώθηκε φέτος, αναγνώρισε το υψηλό επίπεδο εποπτείας που ασκεί η Τράπεζα της Ελλάδος στα πιστωτικά, χρηματοδοτικά και ασφαλιστικά ιδρύματα.
Η έκθεση της ΤτΕ λειτουργεί ως εργαλείο ενημέρωσης σχετικά με την άσκηση των αρμοδιοτήτων της στους τομείς της μικροπροληπτικής και μακροπροληπτικής εποπτείας, της επαγγελματικής και ιδιωτικής ασφάλισης, καθώς και της εξυγίανσης χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Στην έκθεση καταγράφονται επίσης οι ενέργειες της Τράπεζας της Ελλάδος για την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Παρουσιάζεται ακόμη η πρόοδος των διαδικασιών εκκαθάρισης, οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε φυσικά και νομικά πρόσωπα και οι σημαντικότερες αλλαγές στο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής εποπτείας.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η προστασία της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και η έγκαιρη αντιμετώπιση φαινομένων που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ομαλή λειτουργία του συστήματος.
Παρά τη θετική πορεία του 2025, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια παραμένουν σημαντικές και πολυδιάστατες.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι αλλαγές στις διεθνείς εμπορικές πολιτικές και η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας μπορούν να επηρεάσουν την κερδοφορία και την ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών.
Παράλληλα, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι αυξανόμενες κυβερνοαπειλές δημιουργούν νέες απαιτήσεις για τη διαχείριση κινδύνων και την επιχειρησιακή συνέχεια των εποπτευόμενων ιδρυμάτων.
Οι συνθήκες αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα επιχειρήσεων και νοικοκυριών να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι εποπτικές προτεραιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος επικεντρώνονται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εποπτευόμενων ιδρυμάτων απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους και τη μακροοικονομική αβεβαιότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- Στη διατήρηση επαρκών κεφαλαιακών αποθεμάτων
- Στην αποτελεσματική διαχείριση των κλιματικών κινδύνων
- Στην ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης
- Στην προστασία από κυβερνοεπιθέσεις
- Στην ασφαλή υιοθέτηση νέων ψηφιακών τεχνολογιών
Η ΤτΕ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες και τα υπόλοιπα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διαθέτουν επαρκείς μηχανισμούς πρόληψης, ελέγχου και αντιμετώπισης πιθανών κρίσεων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην παρακολούθηση της ψηφιακής μετάβασης του τραπεζικού συστήματος, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενσωματώνουν σταδιακά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις λειτουργίες τους.
Η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση πιστωτικού κινδύνου, την εξυπηρέτηση πελατών, την πρόληψη της απάτης και την αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών.
Η χρήση της, ωστόσο, συνοδεύεται από κινδύνους που σχετίζονται με την ποιότητα των δεδομένων, τη διαφάνεια των αποφάσεων, τις πιθανές αλγοριθμικές προκαταλήψεις και την προστασία των προσωπικών πληροφοριών.
Παράλληλα, η κακόβουλη αξιοποίηση προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να ενισχύσει τις δυνατότητες των κυβερνοεγκληματιών, καθιστώντας τις επιθέσεις πιο σύνθετες, αυτοματοποιημένες και δύσκολες στον εντοπισμό.
Για τον λόγο αυτό, η κυβερνοασφάλεια και η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύονται σε βασικές προτεραιότητες για την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος τα επόμενα χρόνια.
