Η ανάκαμψη επιταχύνεται καθώς επιβεβαιώνεται πλέον ότι η πτώση του ΑΕΠ το 2013 θα είναι πράγματι περί το -3,7%, μεγαλύτερη δηλαδή επιβράδυνση της ύφεσης σε σχέση με την πρόβλεψη της Τρόικα για πτώση του ΑΕΠ κατά -4,2% το 2013 και, ακόμη μεγαλύτερη από τις προβλέψεις πολλών διεθνών, αλλά και εγχώριων, αναλυτών, υποστηρίζει η Alpha Bank.
Η εξέλιξη αυτή συνδυάζεται:
• Πρώτον, με την επίτευξη πλεονάσματος ύψους 0,8% του ΑΕΠ στο πρωτογενές ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης του Προϋπολογισμού του 2013 (Π2013) (έναντι ελλείμματος -0,11% του ΑΕΠ που προέβλεπε η Τρόικα τον Ιούλ. 2013),
• Δεύτερον, με την επίτευξη σημαντικού πλεονάσματος άνω του 1,1% του ΑΕΠ στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ) της χώρας (από έλλειμμα -10,5% του ΑΕΠ το 2009),
• Τρίτον, με τη νέα σημαντική βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και,
• Τέταρτον, με την περαιτέρω ενίσχυση των προοπτικών για θετική αύξηση του ΑΕΠ από το 1ο 3μηνο 2014 και για αύξησή του κατά ποσοστό άνω του 1,0% το 2014 ως σύνολο.
Οι αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας από το 2014 ενισχύονται αποφασιστικά από τα στοιχεία της οικονομικής συγκυρίας που ανακοινώθηκαν τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ως ακολούθως:
* Ο όγκος των λιανικών πωλήσεων σημείωσε άνοδο κατά 0,4% στο 2μηνο Οκτ.-Νοεμ.2013 και εκτιμάται ότι έχει σημειώσει μικρή πτώση κατά -0,3% στο 4ο 3μηνο.2013, μετά τη υπέρμετρα μεγάλη πτώση του κατά -9,9% στο 3ο 3μηνο 2013
* Επίσης, στο 4ο 3μηνο 2013 σημειώθηκε σημαντική αύξηση κατά 15,2% και του αριθμού των πωλήσεων νέων επιβατηγών αυτοκινήτων μετά την πτώση τους κατά -30,9% στο 4ο 3μηνο 2012.
* Το 4ο 3μηνο του 2013 οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ ουσιαστικά σταθεροποιήθηκαν σε ετήσια βάση, σημειώνοντας μικρή μόνο πτώση κατά -0,5%, έναντι πτώσης τους κατά -15,3% στο 1ο 3μηνο 2013 και κατά -10,3% στο 2ο 3μηνο.2013. Αυτό δε συνέβη παρά τη μείωση των συντελεστών στον ΦΠΑ στα προϊόντα εστίασης στο 13%, από 23% από τον Αύγουστο 2013 και παρά τις απώλειες σημαντικών εσόδων ΦΠΑ από την πτώση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης λόγω των πολύ καλών καιρικών συνθηκών στην Ελλάδα στο σύνολο του 2013, αλλά και τον Ιαν.2014.
Ωστόσο, σημειώνει η Alpha Bank, η πιο σημαντική εξέλιξη το 2013 ήταν η μεγάλη καθαρή αύξηση της απασχόλησης των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας κατά 133,5 χιλ. άτομα, έναντι πτώσης της καθαρής απασχόλησης κατά -70,6 χιλ. άτομα το 1012 και επίσης κατά -125,9 χιλ. άτομα το 2011.
Κίνδυνος η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος
Η πιο σημαντική από αυτές τις αβεβαιότητες είναι τώρα αυτή που προκύπτει από τη διαφαινόμενη άκαιρη είσοδο της χώρας σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο και το θεωρούμενο ενδεχόμενο περιορισμού των δυνατοτήτων της κυβέρνησης για απρόσκοπτη συνέχιση της εφαρμογής του οικονομικού προγράμματος ανάκαμψης από το 2014, μετά τη σημαντική πτώση του ΑΕΠ την τελευταία τετραετία.
Όπως αναφέρει η Alpha Bank οι θετικές εξελίξεις επιβεβαιώνουν την εμπιστοσύνη που έδειξαν οι ανά τον κόσμο επενδυτές στις αναπτυξιακές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και δεν δίστασαν να επενδύσουν στη χώρα σημαντικά κεφάλαια στις τράπεζες (στα πλαίσια της ανακεφαλαιοποίησης), στα ελληνικά κρατικά ομόλογα, στο ελληνικό χρηματιστήριο και ακόμη και με άμεσες επενδύσεις σε μεγάλες επιχειρήσεις σε διάφορους κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Όλα αυτά έγιναν ήδη από το 2013, παρά το ότι το έτος αυτό η εγχώρια οικονομία επιβαρύνθηκε και πάλι, αφενός από τις πραγματικά καταθλιπτικές προβλέψεις των αναλυτών για την εξέλιξή της που απέτρεψαν την πιο ουσιαστική βελτίωση του οικονομικού κλίματος και των προσδοκιών των καταναλωτών, και, αφετέρου, από τη σημαντικά περιορισμένη ρευστότητα στην οικονομία λόγω κυρίως της πολιτικής της Τρόικα στην Κύπρο, όπου για τη παροχή της αναγκαίας χρηματοδοτικής στήριξης στην οικονομία επέβαλε το πείραμα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών «εκ των έσω», δηλαδή την κατάσχεση των καταθέσεων των ανύποπτων καταθετών.
Αυτοί, οι εξαιρετικά αρνητικοί παράγοντες δεν απέτρεψαν την επιτυχή (από κάθε άποψη) ανακεφαλαιοποίηση των συστημικών τραπεζών στην Ελλάδα, ούτε την μετέπειτα εντυπωσιακή εισροή επιχειρηματικών κεφαλαίων, όπως προαναφέρθηκε. Συνέβαλαν, ωστόσο, στην καθήλωση της πορείας επιστροφής των καταθέσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, η οποία επιστροφή είχε λάβει αξιοσημείωτο δυναμισμό στην περίοδο Ιουλίου 2012 – Μαρτίου 2013.
Έτσι, η σημαντική επιβράδυνση της πτώσης του ΑΕΠ το 2013, επιτεύχθηκε παρά το ότι η πιστωτική επέκταση στην οικονομία συνέχισε να είναι σημαντικά αρνητική έως το τέλος του 2013 με πτώση των πιστώσεων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά κατά -3,9% και τον Δεκ. 2013.
Σε αυτό το αρνητικό αποτέλεσμα συνέβαλαν αφενός η διακοπή της πορείας επιστροφής των καταθέσεων για τους λόγους που προαναφέρθηκαν και, αφετέρου, η εκ νέου υπέρμετρη επιβάρυνση των ελληνικών τραπεζών με νέους ελέγχους για τη διαπίστωση της κεφαλαιακής τους επάρκειας από την Black Rock, από την Τρόικα, από τη διεύθυνση ανταγωνισμού της ΕΕ-28 και από άλλους φορείς.
Μάλιστα, αυτοί οι νέοι απαιτητικοί έλεγχοι επιβλήθηκαν αμέσως μετά την εξαιρετικά επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών και την εντυπωσιακή ενίσχυση των προοπτικών για την πλήρη ιδιωτικοποίησή τους (με ταχεία επιστροφή των κεφαλαίων του ΤΧΣ που διετέθησαν για την ανακεφαλαιοποίηση), όπως γίνεται εμφανές από την εντυπωσιακή πορεία των μετοχών και των warrants των τραπεζών στο χρηματιστήριο τους τελευταίους μήνες.
Και μετά από όλα αυτά, η Τρόικα συνεχίζει να καθυστερεί τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων των ανωτέρω ελέγχων (που έχουν υποβληθεί από το Δεκ. 2013), δηλαδή των ελέγχων που έγιναν με αποκλειστικά δικές της προδιαγραφές, καθυστερώντας αδικαιολόγητα την ολοκλήρωση των τελικών φάσεων προσαρμογής του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας, δηλαδή του συστήματος που είναι απόλυτα αναγκαίο για την ανάκαμψη και ανάπτυξη της οικονομίας της. Τέλος, τα ανωτέρω συμβαίνουν στην ίδια εποχή που γίνεται όλο και πιο εμφανής ο εξαιρετικά προσεκτικός τρόπος με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προσεγγίζει το πολύ μεγάλο θέμα των stress tests των Ευρωπαϊκών Τραπεζών, προκειμένου να προσδιοριστούν, για πρώτη στην ουσία φορά μετά την χρηματοοικονομική και οικονομική κρίση, οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Επίσης, η επιβράδυνση της πτώσης του ΑΕΠ το 2013 επιτεύχθηκε παρά το ότι συνεχίστηκαν και κατά το περασμένο έτος οι μεγάλες καθυστερήσεις στην καταβολή των προγραμματισμένων δόσεων της χρηματοοικονομικής ενίσχυσης της χώρας από την Τρόικα, ακόμη και όταν η εκτέλεση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων έχει υλοποιηθεί πολύ καλύτερα από ότι είχε προγραμματιστεί.
Τέλος, η επιβράδυνση της πτώσης του ΑΕΠ επιτεύχθηκε παρά το ότι το 2013 επιβλήθηκαν έξι (6) φόροι επί των ακινήτων, συμβάλλοντας στην άμεση πτώση του ΑΕΠ το περασμένο έτος κατά περισσότερο από 1,0 π.μ. Με μια δηλαδή πιο φυσιολογική πολιτική φορολογίας των ακινήτων το 2013, η πτώση του ΑΕΠ θα μπορούσε κάλλιστα να είχε περιοριστεί στο -2,5%.
Αυξημένες εισροές λόγω αναδυόμενων
Η Alpha Bank εκτιμά ότι οι ανακατατάξεις που σημειώνονται στις αναδυόμενες οικονομίες, όπου σημειώνονται εκροές κεφαλαίου, αναμένεται να βοηθήσουν χώρες όπως η Ελλάδα και, ως εκ τούτου, οι εισροές κεφαλαίων θα αυξηθούν σημαντικά στους επόμενους μήνες.
