Έχει περάσει περισσότερο από ένας χρόνος από την επιβολή των πρώτων περιορισμών για την αποτροπή της περαιτέρω εξάπλωσης του ιού και η κόπωση πλέον είναι εμφανής σε όλες τις χώρες του κόσμου. Τα κράτη γνωρίζουν περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τον ιό, που όμως συνεχίζει να «κινείται» απρόβλεπτα και να αλλάζει τα δεδομένα από την μια στιγμή στην άλλη. Φυσικά, υπάρχουν και περισσότερα όπλα στη φαρέτρα των κρατών σε σύγκριση με πέρυσι, τα οποία θα βοηθήσουν σταδιακά στην επιστροφή προς την κανονικότητα.
Οι εμβολιασμοί προχωρούν, όχι όμως αρκετά γρήγορα για να επιτευχθεί η λεγόμενη «ανοσία της αγέλης», τουλάχιστον μέχρι την έναρξη της τουριστικής σεζόν, που έχει οριστεί για την Ελλάδα την 14η Μαΐου, ενώ οι νέες μεταλλάξεις του ιού θολώνουν το τοπίο.
Δυσοίωνη, λοιπόν, προβλέπεται και αυτή η χρονιά για τον τουρισμό, με την πανδημία να συνεχίζει να απειλεί την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων πολιτών και την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για την πραγματοποίηση ενός ταξιδιού σε μια ξένη χώρα.
Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση κινείται γρήγορα με σκοπό να επιτευχθούν διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, ενώ oι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν επισήμως στην έκδοση ταξιδιωτικών πιστοποιητικών Covid ως ένα βήμα για να ανοίξει ξανά ο τουρισμός το φετινό καλοκαίρι, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο -που πρέπει επίσης να συμφωνήσει- να αναμένεται να συζητήσει για την έγκριση τον Ιούνιο στην Ολομέλεια. Μάλιστα, ένα από τα σχέδια της κυβέρνησης είναι να άρει την υποχρεωτική καραντίνα για ταξιδιώτες από την ΕΕ, με την προϋπόθεση να έχουν λάβει δύο δόσεις εμβολίου.
Ο φόβος όμως παραμένει για τον γενικό πληθυσμό που δεν έχει εμβολιαστεί, καθώς από τις περισσότερες χώρες έχει δοθεί προτεραιότητα στους εμβολιασμούς των μεγαλύτερων, ηλικιακά, ομάδων. Αυτή όμως η επιλογή ίσως αποτελεί και μια ευκαιρία για τις τουριστικές επιχειρήσεις να εστιάσουν σε μια νέα αγορά που πλέον έχει θωρακιστεί από τον κορονοϊο και μπορεί να αποτελέσει και το μέλλον της τουριστικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Η πρόοδος των εμβολίων, επίσης, μπορεί να δείξει αν οι παραδοσιακοί «φίλοι» της Ελλάδας θα την στηρίξουν για ακόμη μια χρονιά.
Άλλωστε, αποτελεί και μια από τις προτεραιότητες της κυβέρνησης η ενίσχυση και η ανάδειξη νέων μορφών τουρισμού. Όπως έχει αναφέρει και ο υπουργός Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης, η κυβέρνηση δουλεύει στοχευμένα στην ανάδειξη θεματικών και άλλων εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η ελληνική γαστρονομία, ο καταδυτικός τουρισμός, ο τουρισμός υγείας και ευεξίας, ο ορεινός και ο αναρριχητικός τουρισμός κ.ά. διακρίνονται για τις πολύ σημαντικές προοπτικές ανάπτυξής τους στην Ελλάδα.
Ο πληθυσμός γερνάει
Ο πληθυσμούς του δυτικού κόσμου μεγαλώνει ηλικιακά. Έτσι, αναδύεται ως τάση η κατηγορία των τουριστών 2ης και 3ης ηλικίας που εντάσσεται στον ευρύτερο όρο του Silver Tourism, δηλαδή των τουριστών με τα «ασημένια» μαλλιά. Τουρίστες άνω των 60 ετών, με αρκετό ελεύθερο χρόνο, περισσότερα χρήματα και λιγότερες υποχρεώσεις επιλέγουν προορισμούς αποζητώντας το επίπεδο των υπηρεσιών που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
Ουσιαστικά, η εν λόγω τουριστική ομάδα έχει όλα τα φόντα να γίνει κυρίαρχη στη βιομηχανία του τουρισμού, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, αναμένεται αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων στην Ευρώπη, με τους άνω των 65 χρόνων να αντικατοπτρίζουν το 27,8% του πληθυσμού της Γηραιάς Ηπείρου μέχρι το 2050. Μάλιστα, ανάμεσα στις 10 χώρες παγκοσμίως που αναμένουν την μεγαλύτερη αύξηση της γήρανσης του πληθυσμού τους, βρίσκονται η Γερμανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Βρετανία, και η Ελβετία, από τις οποίες η Ελλάδα δέχεται μεγάλο αριθμό τουριστών παραδοσιακά. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που αφορούν τον Αύγουστο του 2020, οι Γερμανοί επιλέγουν σταθερά Ελλάδα για τις διακοπές του, κατέχοντας των μεγαλύτερο αριθμό αφίξεων, ενώ ακολουθούν οι Βρετανοί, οι Πολωνοί, οι Γάλλοι και οι Ολλανδοί. Την δεκάδα συμπληρώνουν Ιταλοί, Αυστριακοί, Ελβετοί, Τσέχοι και Κύπριοι.
Τι προτιμούν οι «ασημένιοι» ταξιδιώτες
Τα μέλη αυτής της ιδιαίτερης τουριστικής ομάδας έχουν ένα σεβαστό εισόδημα που μπορούν να ξοδέψουν όπως επιθυμούν, μια «δίψα» να εξερευνήσουν τον κόσμο και συγκεκριμένα στανταρτς. Φυσικά, δεν μπορούν να ομογενοποιηθούν όλα τα χαρακτηριστικά των «ασημένιων» τουριστών καθώς υπάρχουν μεγάλες ηλικιακές αποστάσεις μεταξύ τους. Τα «θέλω» ενός εξηντάρη δεν συνάδουν απόλυτα με εκείνα ενός ογδοντάρη. Βέβαια, εντοπίζονται κοινά χαρακτηριστικά σε ολόκληρη την ομάδα. Εν προκειμένω, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο GeoJournal of Tourism and Geosites, η πλειοψηφία των «ασημένιων» τουριστών είναι γυναίκες και προτεραιότητά τους σε ένα ταξίδι είναι η ασφάλεια. Στο σύνολό τους, είναι πρόθυμοι να επεκτείνουν τον χρόνο διαμονή τους, λατρεύουν την επικοινωνία, είναι πρόθυμοι να αγοράσουν ιατρικές υπηρεσίες και όταν επιλέγουν ένα μέσο μεταφοράς, η προσβασιμότητα γι’ αυτούς είναι πιο σημαντική από το τύπο του μέσου. Όπως προκύπτει από τα εν λόγω χαρακτηριστικά, οι Silver Tourist απαιτούν προσωπική φροντίδα και προσοχή. Δηλαδή, θα προτιμήσουν τις πιο προσωπικές και εξειδικευμένες υπηρεσίες από ένα πρακτορείο ταξιδιών παρά την απλή αναζήτηση και την υπερπληθώρα πληροφοριών του διαδικτύου.
Όπως γίνεται γνωστό από την ίδια έρευνα, οι περισσότεροι τουρίστες της 2ης και 3ης ηλικίας προτιμούν τα πολυτελή ταξίδια, τις κρουαζιέρες, ταξίδια που συνδυάζουν υπηρεσίες περιποίησης, ενώ πρώτοι σε προτιμήσεις είναι οι προορισμοί που σχετίζονται με την βελτίωση της υγείας, όπως οι περιοχές που διαθέτουν ιαματικές πηγές. Επίσης, από τα αποτελέσματα γίνεται φανερό ότι θα προτιμήσουν All inclusive ξενοδοχειακές μονάδες με πληθώρα προσφερόμενων υπηρεσιών χωρίς ιδιαίτερη μετακίνηση.
Πως προχωρούν οι εμβολιασμοί στις χώρες-φίλους της Ελλάδας
Οι εμβολιασμοί προχωρούν, όχι όμως αρκετά γρήγορα για να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης και να εμβολιαστεί ένα σημαντικό ποσοστό τόσο των ατόμων υψηλού κινδύνου όσο και των υπόλοιπων ηλικιακών γκρουπ. Ιδίως τα επεισόδια θρομβώσεων που διαπιστώθηκαν μετά τον εμβολιασμό με το σκεύασμα της AstraZeneca, έχει «φρενάρει» σε ορισμένες χώρες της ΕΕ την πορεία προς την ανοσία, ιδίως για τις ηλικίες κάτω των 65 χρόνων, δεδομένου ότι οι εμβολιασμοί είχαν ξεκινήσει ήδη για του μεγαλύτερους με τα σκευάσματα των εταιρειών Moderna και Pfizer/ BioNTech.
Η Βρετανία που ξεκίνησε τους εμβολιασμούς κατά τους κορονοϊού στις 8 Δεκεμβρίου, έδωσε προτεραιότητα στους πολίτες άνω τον 80 χρόνων μαζί με το σύνολο του υγειονομικού προσωπικού. Έως τον Απρίλιο η χώρα έχει εμβολιάσει το 47,42% του πληθυσμού της ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει και οι εμβολιασμοί για τα άτομα ηλικίας από 50 χρόνων και πάνω. Η Γερμανία, έχει εμβολιάσει το 16,9% του πληθυσμού της, με την χώρα να έχει ξεκινήσει την διάθεση εμβολίων στις 27 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, η Γερμανία θα έχει ολοκληρώσει τους εμβολιασμούς 22 εκατ. πολιτών 70 ετών και άνω, ενώ τον Μάιο θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός του ηλικιακού γκρουπ 60-69, που αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Αύγουστο. Μια μέρα μετά από τη Γερμανία, στις 28 Δεκεμβρίου ξεκίνησε η Πολωνία τους εμβολιασμούς στον πληθυσμό της. Πρώτα εμβολίασε τους υγεινομικούς της και τα άτομα που ανήκουν στο ηλικιακό γκρουπ των 70+. Μέχρι στιγμής έχει εμβολιάσει το 14,98% του πληθυσμού. Η Γαλλία έχει εμβολιάσει το 15,87% του πληθυσμού της, ενώ η Ολλανδία το 12,01%.
Μπορεί να σωθεί η φετινή σεζόν;
Σίγουρα η φετινή τουριστική σεζόν δεν θα φτάσει τα επίπεδα προ κορονοϊού. Αν λειτουργήσει το πράσινο ψηφιακό πιστοποιητικό, οι πολίτες που έχουν εμβολιαστεί, έχουν αρνητικό PCR ή έχουν νοσήσει από τον ιό θα μπορούν να έρθουν στην Ελλάδα. Όμως εκείνοι που έχουν λάβει τον εμβόλιο είναι αυτοί που είναι πραγματικά θωρακισμένοι από τον κορονοϊό, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι οι μεγαλύτεροι ηλικιακά πολίτες. Έτσι, αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τη βιομηχανία του τουρισμού να εξερευνήσει νέες πτυχές των προσφερόμενων υπηρεσιών της και να αποδείξει ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο ήλιος και θάλασσα αλλά πολλά παραπάνω.
Η χώρα έχει πολλές προοπτικές όσον αφορά την «ασημένια οικονομία». Έχει εξαιρετικό κλίμα και την εμπειρία στις υπηρεσίες που αφορούν τον κλάδο του τουρισμού, με τα έσοδα από τον εν λόγω κλάδο να αντικατοπτρίζουν μεγάλο μέρος του ΑΕΠ της χώρας. Ουσιαστικά, η Ελλάδα πρέπει να αναδείξει και εκείνα τα μέρη που διαθέτουν ποικιλόμορφα τοπία, πλούσια ιστορία, έθιμα και που πληρούν τα κριτήρια των «ασημένιων» τουριστών, αφού το μοντέλο ήλιος-θάλασσα-άμμος είναι ήδη γνωστό και προβεβλημένο. Πρέπει, λοιπόν, να αποτελέσει πόλος έλξης και για τους γηραιότερους.
