Η Επισκόπηση Αγορών της ΕΕΤΤ περιλαμβάνει αναλυτική παρουσίαση της πορείας των αγορών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και ταχυδρομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα για το έτος 2013.
Τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν και παρουσιάζονται συγκεντρώθηκαν από την ΕΕΤΤ, βάσει επεξεργασίας οικονομικών καταστάσεων των εποπτευόμενων εταιριών, ερωτηματολογίων που αποστέλλει η Αρχή και πληροφοριών που αντλούνται από αντίστοιχες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οργανισμών όπως το Σώμα Ευρωπαίων Ρυθμιστών Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (BERΕC) και η Παγκόσμια Ταχυδρομική Ένωση (UPU).
Αναλυτικότερα:
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
Το 2013, διαπιστώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, σημαντική μεγέθυνση του κλάδου, με οδηγό τη ζήτηση των καταναλωτών για ευρυζωνικές υπηρεσίες πρόσβασης και έμφαση στην κινητή ευρυζωνικότητα. Εντούτοις στην Ευρώπη, οι επιπτώσεις της οικονομικής συγκυρίας φαίνεται πως ήταν σημαντικές, με τα μεγέθη του κλάδου να παραμένουν στάσιμα και την αγορά να εμφανίζει έντονες τάσεις αναδιοργάνωσης. Πιο συγκεκριμένα, σημαντικές συγχωνεύσεις πραγματοποιήθηκαν την τελευταία περίοδο τόσο σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία), όσο και σε μικρότερες.
Ως πηγή ανάκαμψης διαφαίνονται οι υπηρεσίες μέσω Δικτύων Πρόσβασης Νέας Γενιάς και η κινητή ευρυζωνικότητα που εμφανίζει ταχείς ρυθμούς αύξησης σε όρους αποδοχής και υιοθέτησής της από τους καταναλωτές. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν την ανάγκη παρακολούθησης ζητημάτων ανταγωνισμού από τις Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές.
Στην Ελλάδα, ο τομέας τηλεπικοινωνιών παρουσίασε συρρίκνωση και το 2013, σε όρους οικονομικών μεγεθών και παικτών, με πλέον χαρακτηριστική εξέλιξη την κατά περίπου 35% μείωση της συνεισφοράς του στο ΑΕΠ,
αλλά και την πτωτική τάση των βασικών οικονομικών μεγεθών των παρόχων, ήτοι του κύκλου εργασιών (κατά ~12%), του μικτού κέρδους (κατά ~22%) και του ενεργητικού (κατά ~7,5%).
Η μείωση του κύκλου εργασιών συνδέεται με τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση και τη σημαντική μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Εντούτοις, τάσεις αναστροφής με μικρή αύξηση των επενδύσεων, έχουν αρχίσει να διαφαίνονται σύμφωνα με τα ως τώρα στοιχεία της ΕΕΤΤ. Ακολουθεί συνοπτική αναφορά στις εξελίξεις ανά αγορά.
Στην ευρυζωνική αγορά
Ο αριθμός των ευρυζωνικών γραμμών ανήλθε το Δεκέμβριο του 2013 σε 2.913.191 γραμμές έναντι 2.689.428 το Δεκέμβριο του 2012. Η ευρυζωνική διείσδυση έφθασε το 26,3% του πληθυσμού έναντι 24,3% το Δεκέμβριο του 2012. Η αύξηση αυτή (2 γραμμές ανά 100 κατοίκους) ήταν η δεύτερη υψηλότερη στην Ευρώπη και ανέβασε την Ελλάδα στη 17η θέση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ (19η το Δεκέμβριο 2012). Tο χάσμα με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε όρους ευρυζωνικών συνδέσεων μειώθηκε περαιτέρω, καθώς το Δεκέμβριο του 2013, η Ελλάδα υπολειπόταν του ευρωπαϊκού μέσου όρου κατά 3,5 συνδέσεις ανά 100 κατοίκους έναντι 4,4 το Δεκέμβριο 2012. Αύξηση σημειώθηκε τόσο στις ευρυζωνικές συνδέσεις xDSL μέσω Αδεσμοποίητης Πρόσβασης στον Τοπικό Βρόχο (ΑΠΤΒ) των εναλλακτικών παρόχων όσο και στις συνδέσεις xDSL λιανικής του ΟΤΕ. Ωστόσο, το ποσοστό των συνδέσεων VDSL παρέμεινε περιορισμένο (μικρότερο του 2%).
Η μέση ταχύτητα των γραμμών Ασύμμετρου Ρυθμού Σύνδεσης (ΑΡΥΣ), χονδρικής και λιανικής, έφτασε το Δεκέμβριο του 2013 τα 13,5Mbps, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση έναντι του Δεκεμβρίου του 2012 (23%), γεγονός που αποδίδεται στην (έστω περιορισμένη) αύξηση των γραμμών VDSL.
Η ευρυζωνική διαθεσιμότητα στις υφιστάμενες τηλεφωνικές γραμμές υπήρξε ιδιαίτερα υψηλή, κάτι που όμως δεν αντανακλάται σε αντίστοιχη διαθεσιμότητα ΑΠΤΒ στα περισσότερα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.
Αξίζει να σημειωθεί πως το μέσο μηνιαίο κόστος των γραμμών πλήρους πρόσβασης στην Ελλάδα παρέμεινε χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 6,7%.
Στην αγορά σταθερής τηλεφωνίας
Ο αριθμός των τηλεφωνικών γραμμών παρουσίασε μικρή μείωση το 2013 και έφτασε τις 43,3 γραμμές ανά 100 κατοίκους (έναντι 44,4 το Δεκέμβριο του 2012). Οι γραμμές του ΟΤΕ παρουσίασαν μείωση κατά 7,1%, ενώ οι γραμμές των εναλλακτικών παρόχων, αύξηση κατά 5,5%. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο του ΟΤΕ επί των τηλεφωνικών γραμμών μειώθηκε σε 59,4% το Δεκέμβριο του 2013, έναντι 62,4% το Δεκέμβριο του 2012.
Η κίνηση για τους βασικούς τύπους κλήσεων (αστικά, υπεραστικά, διεθνή και προς κινητά) διαμορφώθηκε το 2013 σε 18,3 δισ. λεπτά (μείωση 3,2% έναντι του 2012), ενώ τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας έφτασαν, το 2013, τα 1,55 δισ. ευρώ (μείωση 7% έναντι του 2012). Το μερίδιο του ΟΤΕ στην κίνηση παρουσίασε σημαντική μείωση σε όλες τις κατηγορίες κλήσεων, υποχωρώντας στο 49,6% (μείωση 7,2% σε σχέση με το 2012).
Στην αγορά κινητών επικοινωνιών
Το 2013, ο αριθμός των συνδέσεων κινητής τηλεφωνίας ανήλθε σε 16,5 εκατ., εκ των οποίων τα 13 εκατ. ήταν ενεργές. Συνολικά, η διείσδυση κινητής τηλεφωνίας στη χώρα μας έφθασε το 123%. Οι ενεργές συνδρομές παρουσίασαν μείωση κατά 2,7%, με τις συνδέσεις συμβολαίου να εμφανίζονται μειωμένες κατά 1,6% και τις συνδέσεις καρτοκινητής κατά 3,3%. Το μερίδιο της COSMOTE επί του συνολικού αριθμού συνδέσεων μειώθηκε το Δεκέμβριο του 2013 σε 45,3% (έναντι 48,5% το Δεκέμβριο του 2012). Αντίθετα, αυξήθηκαν τα μερίδια της VODAFONE και WIND που έφτασαν το Δεκέμβριο 2013 το 29,8% και 24,9% αντίστοιχα.
Ο όγκος φωνητικών κλήσεων παρέμεινε σταθερός στα επίπεδα του 2012 και το 72% αυτών των κλήσεων πραγματοποιήθηκε σε κινητά εντός του ίδιου δικτύου κινητής τηλεφωνίας (on-net) έναντι 75% το 2012. Ο συνολικός αριθμός των SMS και MMS μειώθηκε κατά 19% και 17% αντίστοιχα. Αντίθετα οι υπηρεσίες πακετομεταγωγής (data) παρουσίασαν σημαντική αύξηση κατά 35,8%, φθάνοντας τα 14,67 δισ. ΜΒ.
Τα έσοδα της κινητής τηλεφωνίας παρουσίασαν μείωση κατά 16,8% και διαμορφώθηκαν στα 2,5 δισ. ευρώ, με τη μεγαλύτερη μείωση να παρατηρείται στα χονδρικά έσοδα λόγω και της μείωσης των τελών τερματισμού (176 εκατ.ευρώ). Το μέσο έσοδο ανά χρήστη συμβολαίου και καρτοκινητής τηλεφωνίας ανήλθε το 2013 σε 288 ευρώ και 61 ευρώ αντίστοιχα, παρουσιάζοντας σημαντικές μειώσεις έναντι του 2012 (14,5% και 17% αντίστοιχα).
Σημειώνεται ότι η κάλυψη σε δίκτυα δεύτερης γενιάς (2G) έφθασε στο 99,8% της επικράτειας, σε δίκτυα τρίτης γενιάς (3G) ξεπέρασε το 98,3% και σε δίκτυα τέταρτης γενιάς (4G) τουλάχιστον το 55% του πληθυσμού.
Στην αγορά διασύνδεσης
Στη σταθερή τηλεφωνία, η συλλογή κλήσεων μειώθηκε κατά 47% σε σχέση με το 2012, φθάνοντας τα 404 εκατ. λεπτά, γεγονός που αποδίδεται στην περαιτέρω αύξηση των γραμμών ΑΠΤΒ πλήρους πρόσβασης. Στην κινητή
τηλεφωνία μειώθηκαν περαιτέρω τα τέλη τερματισμού, με αποτέλεσμα το μέσο τέλος τερματισμού για το 2013 να διαμορφωθεί στα 1,19 ευρωλεπτά ανά λεπτό έναντι 1,27 ευρωλεπτών ανά λεπτό το 2012 (μείωση 6,3%).
Στη φορητότητα
Τέλος, σημειώνεται πως η φορητότητα παραμένει παράγοντας ενίσχυσης του ανταγωνισμού και αξιοποιείται από τους παρόχους τόσο στη σταθερή όσο και στην κινητή τηλεφωνία. Οι μεταφερθέντες αριθμοί παρουσίασαν σημαντική αύξηση το 2013 έναντι του 2012, τόσο για τη σταθερή τηλεφωνία (28,1%) όσο και για την κινητή τηλεφωνία (10,2%).
