Νέα έρευνα για τη διαδικτυακή έκθεση συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας (Operational Technology – OT), με έμφαση σε εξοπλισμό που χρησιμοποιείται σε ηλεκτρικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, πραγματοποίησε η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης του ελληνικού κυβερνοχώρου και της έγκαιρης αναγνώρισης κυβερνοαπειλών.
Από τη συνδυαστική αξιοποίηση δεδομένων τριών ανεξάρτητων πηγών, εντοπίστηκαν 54 μοναδικές διευθύνσεις IP στην Ελλάδα με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού, μεταξύ άλλων, της οικογένειας Schneider Electric Easergy.
Πρόκειται για εξοπλισμό που χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς για την επιτήρηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία εξοπλισμού. Η απευθείας πρόσβαση σε τέτοιες συσκευές μέσω του δημόσιου διαδικτύου, όταν δεν συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, αυξάνει την επιφάνεια πιθανής κυβερνοεπίθεσης.
Τι κατέγραψε η έρευνα
Η έρευνα ανέδειξε επίσης την παρουσία και άλλων κατηγοριών βιομηχανικού και ενεργειακού εξοπλισμού που είναι ορατές από το διαδίκτυο.
Ειδικότερα, καταγράφηκαν:
- 140 διευθύνσεις διαδικτύου στο Shodan και 589 στο ZoomEye που σχετίζονται με το Modbus, ένα σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ βιομηχανικών συσκευών και συστημάτων ελέγχου. Οι αριθμοί παρουσιάζονται χωριστά λόγω πιθανής επικάλυψης μεταξύ των δύο καταγραφών.
- 77 διευθύνσεις διαδικτύου με ενδείξεις παρουσίας συστημάτων που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο IEC 60870-5-104, το οποίο αξιοποιείται, μεταξύ άλλων, για την απομακρυσμένη παρακολούθηση και τον έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.
- 77 διευθύνσεις διαδικτύου με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού Siemens S7, που χρησιμοποιείται ευρέως στον αυτοματισμό βιομηχανικών εγκαταστάσεων.
- 229 διευθύνσεις διαδικτύου που σχετίζονται με εξοπλισμό Fronius και 38 με συστήματα Solar-Log, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και τη διαχείριση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι ο εντοπισμός μιας συσκευής που είναι προσβάσιμη μέσω διαδικτύου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτή παρουσιάζει κενό ασφαλείας ή ότι έχει δεχθεί κυβερνοεπίθεση.
Ωστόσο, όταν εξοπλισμός που ελέγχει ή παρακολουθεί τη λειτουργία ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων είναι προσβάσιμος χωρίς επαρκή προστασία, ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης και παρέμβασης στη λειτουργία του.
Η ΕΑΚ επισημαίνει ότι τα ευρήματα της έρευνας δεν αποτελούν ένδειξη ότι έχει σημειωθεί διακοπή ή διαταραχή στην ηλεκτροδότηση, ούτε τεκμηριώνουν άμεσο κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, για ορισμένα μοντέλα της οικογένειας Easergy έχουν εκδοθεί διεθνείς προειδοποιήσεις ασφαλείας. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι συγκεκριμένες προειδοποιήσεις αφορούν τις συσκευές που εντοπίστηκαν στην έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.
Επισημαίνεται επίσης ότι οι ηλεκτρικές υποδομές διαθέτουν ειδικούς μηχανισμούς προστασίας για την αντιμετώπιση βλαβών και την ασφαλή λειτουργία τους.
Οι συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας
Με βάση τα ευρήματα, η ΕΑΚ καλεί ιδιοκτήτες, διαχειριστές και τεχνικούς υπευθύνους ενεργειακών, βιομηχανικών και συναφών εγκαταστάσεων να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας.
Ειδικότερα, συστήνει:
- Να ελέγξουν άμεσα εάν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεποπτείας και απομακρυσμένης διαχείρισης είναι προσβάσιμα απευθείας από το δημόσιο διαδίκτυο και να περιορίσουν κάθε μη αναγκαία έκθεση.
- Να επιτρέπουν την απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω κατάλληλα προστατευμένων συνδέσεων, όπως VPN, με ισχυρή αυθεντικοποίηση και δικαιώματα πρόσβασης σύμφωνα με τις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
- Να ελέγξουν τις εκδόσεις λογισμικού, να αντικαταστήσουν προεπιλεγμένα διαπιστευτήρια και να εφαρμόσουν τις προβλεπόμενες ενημερώσεις ασφαλείας σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας.
- Να ενισχύσουν τον δικτυακό διαχωρισμό μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων και επιχειρησιακής τεχνολογίας (IT/OT segmentation) και να επανεξετάσουν τις προσβάσεις εξωτερικών συνεργατών και εταιρειών συντήρησης.
- Να διαθέτουν διαδικασίες παρακολούθησης, έγκαιρης αναγνώρισης μη εξουσιοδοτημένων μεταβολών και ασφαλούς αποκατάστασης της λειτουργίας.
Η Αρχή υπογραμμίζει ότι κάθε αλλαγή στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να σχεδιάζεται και να εκτελείται από εξουσιοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, ώστε να μη θίγεται η ασφάλεια ή η επιχειρησιακή συνέχεια της εγκατάστασης.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι οι βασικές και σημαντικές οντότητες που υπάγονται στον ν. 5160/2024 (NIS2) οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας και να αναφέρουν τα σημαντικά περιστατικά σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες και προθεσμίες.
Σύμφωνα με την ΕΑΚ, η έγκαιρη αναγνώριση συστημάτων που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την πρόληψη κυβερνοεπιθέσεων και την προστασία κρίσιμων υποδομών, από τις οποίες εξαρτάται η καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η κυβερνοασφάλεια των κρίσιμων υποδομών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ασφάλειας λειτουργίας, της επιχειρησιακής συνέχειας και της ανθεκτικότητας των υπηρεσιών.
Για την αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διαθέτει την ηλεκτρονική διεύθυνση Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. και την ειδική πλατφόρμα αναφοράς συμβάντων στον ιστότοπο cyber.gov.gr.
