Στόχος της Amazon είναι να γίνει ο δεύτερος μεγαλύτερος εργοδότης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα σε λίγα χρόνια, προσέλαβε εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες αποθήκης, δημιούργησε έναν στρατό συμβασιούχων οδηγών και έγινε πρωτοπόρος στη χρήση τεχνολογίας για την παρακολούθηση και διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού της. Τώρα, όμως, φαίνεται να προετοιμάζεται για μια νέα, πιο ριζική αλλαγή: την αντικατάσταση εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων με ρομπότ.
Σύμφωνα με έρευνα των New York Times , που βασίζεται σε εσωτερικά έγγραφα στρατηγικής και συνεντεύξεις στελεχών, η εταιρεία θεωρεί ότι βρίσκεται στα πρόθυρα μιας νέας βιομηχανικής επανάστασης . Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή αυτοματοποίηση έως και του 75% των λειτουργιών της , μειώνοντας δραστικά την ανάγκη για ανθρώπινο προσωπικό.
Το εργατικό δυναμικό της Amazon στις ΗΠΑ έχει υπερτριπλασιαστεί από το 2018, φτάνοντας σχεδόν τα 1,2 εκατομμύρια εργαζομένους . Ωστόσο, η ομάδα αυτοματισμού της εκτιμά ότι μέχρι το 2027 η εταιρεία θα μπορούσε να αποφύγει την πρόσληψη τουλάχιστον 160.000 νέων υπαλλήλων , εξοικονομώντας περίπου 30 σεντς (26 λεπτά του ευρώ) για κάθε προϊόν που επιλέγεται, συσκευάζεται και αποστέλλεται.
Σε παρουσίασή τους στο διοικητικό συμβούλιο, στελέχη της Amazon υποστήριξαν ότι ο ρομποτικός αυτοματισμός θα επιτρέψει στην εταιρεία να διπλασιάσει τις πωλήσεις της ως το 2033 , χωρίς να χρειαστεί να προσλάβει περισσότερους εργαζόμενους — στην πράξη, 650.000 θέσεις εργασίας λιγότερες από όσες θα απαιτούνταν σήμερα.
Η Amazon εμφανίζεται τόσο σίγουρη για το μέλλον αυτό, ώστε ήδη καταρτίζει σχέδια για να μετριάσει τον κοινωνικό αντίκτυπο της αλλαγής. Εσωτερικά έγγραφα προβλέπουν, μεταξύ άλλων, μεγαλύτερη συμμετοχή σε τοπικές δράσεις και εκδηλώσεις, όπως παρελάσεις ή φιλανθρωπικά προγράμματα, με στόχο τη διαμόρφωση μιας εικόνας «κοινωνικά δραστήριας» εταιρείας. Παράλληλα, προτείνεται η αποφυγή “ψυχρών” όρων όπως «ρομπότ», «αυτοματισμός» και «Τεχνητή Νοημοσύνη», που θα αντικατασταθούν από ηπιότερες φράσεις όπως «προηγμένη τεχνολογία» ή «κομπότ» (από το “collaborative bots”, υποδηλώνοντας συνεργασία ανθρώπου και μηχανής).
Η εταιρεία απαντά ότι τα έγγραφα που επικαλούνται οι Times είναι «μερικά και αποσπασματικά» και δεν αντικατοπτρίζουν τη συνολική στρατηγική προσλήψεών της. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων σχεδιάζει 250.000 νέες προσλήψεις, χωρίς όμως να διευκρινίζει πόσες θα είναι μόνιμες.
Πίσω από αυτή την τεχνολογική στροφή βρίσκεται μια μακρά πορεία προς την πλήρη αυτοματοποίηση. Η Amazon μπήκε δυναμικά στον χώρο της ρομποτικής το 2012, όταν εξαγόρασε την εταιρεία Kiva Systems έναντι 670 εκατομμυρίων ευρώ. Από τότε, οι αποθήκες της μεταμορφώθηκαν: χιλιάδες μικρά ρομπότ μεταφέρουν πύργους με προϊόντα στους υπαλλήλους, περιορίζοντας τις ανθρώπινες μετακινήσεις και αυξάνοντας την ταχύτητα διαχείρισης.
Το 2023, η Amazon εγκαινίασε στη Λουιζιάνα τη πιο προηγμένη αποθήκη της , όπου πάνω από 1.000 ρομπότ διαχειρίζονται αυτόματα τις αποστολές προϊόντων, χωρίς να τα αγγίζει ανθρώπινο χέρι. Η εγκατάσταση αυτή απασχολεί 25% λιγότερους εργαζόμενους , ενώ η εταιρεία σχεδιάζει να αντιγράψει το μοντέλο αυτό σε 40 ακόμη αποθήκες μέχρι το 2027.
Η μετάβαση αυτή, που επιταχύνθηκε μετά την πανδημία και την εκτόξευση των ηλεκτρονικών αγορών, θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για ολόκληρη τη βιομηχανία λιανεμπορίου. Εάν πετύχει, η Amazon ενδέχεται να καθορίσει τα νέα δεδομένα στον τρόπο λειτουργίας εταιρειών όπως η Walmart ή η UPS, αλλά και να επαναπροσδιορίσει το τι σημαίνει «εργασία» στην ψηφιακή εποχή.
Ή, όπως σημειώνουν οι ίδιοι οι μηχανικοί της στο στρατηγικό τους σχέδιο: «Με αυτό το ορόσημο προ των πυλών, είμαστε σίγουροι για την ικανότητά μας να επανασχεδιάσουμε την έννοια της απασχόλησης για την επόμενη δεκαετία».
