Σε σημαντική αναδιάρθρωση των προγραμμάτων Smart Readiness και Gigabit Voucher προχώρησε η ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο της πρόσφατης αναθεώρησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παρά το γεγονός ότι οι δύο δράσεις ξεκίνησαν με συνολικό προϋπολογισμό κοντά στα 180 εκατομμύρια ευρώ, η χρηματοδότησή τους μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίστηκε δραστικά από τα αρχικά 130 εκατομμύρια ευρώ απομένουν μόλις 68, ενώ τα υπόλοιπα 62 εκατομμύρια θα μεταφερθούν σε άλλες δράσεις του σχεδίου, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί η αποδοτική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και να αποφευχθούν καθυστερήσεις ή απώλειες χρημάτων.
Η αναδιάρθρωση συνοδεύτηκε από αλλαγές στους στόχους και τη δομή των δύο προγραμμάτων, με κύριο κριτήριο την έως τώρα πορεία υλοποίησης. Αναφορικά με το Smart Readiness, που στοχεύει στην κάλυψη του κόστους κάθετης καλωδίωσης οπτικής ίνας εντός των πολυκατοικιών, έχει παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα εφαρμογής. Από τις 30.000 αιτήσεις που έχουν υποβληθεί από τον Νοέμβριο του 2023, μόλις 10.000 έχουν αρχίσει να υλοποιούνται και λιγότερες από 900 έχουν ολοκληρωθεί. Η χαμηλή απορρόφηση και τα τεχνικά εμπόδια οδήγησαν στην αναθεώρηση του στόχου, δηλαδή από 120.000 κτίρια, ο πήχης χαμηλώνει δραματικά στα 10.000.
Αντιθέτως, το Gigabit Voucher εξελίσσεται σε επιτυχημένο εργαλείο για την ενίσχυση των ευρυζωνικών υποδομών της χώρας. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πως ήδη έχουν υποβληθεί περισσότερες από 220.000 αιτήσεις και περισσότερα από 140.000 κουπόνια έχουν εξαργυρωθεί, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση ταχύτατων συνδέσεων τουλάχιστον 250 Mbps. Το πρόγραμμα παρέχει επιδότηση 200 ευρώ για κάθε οικιακό ή επαγγελματικό χρήστη που επιλέγει σύνδεση υψηλών ταχυτήτων, με τον συνολικό σχεδιασμό να προβλέπει 400.000 ωφελούμενους. Η κρατική συμμετοχή καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους, καθώς από το σύνολο των 80 εκατομμυρίων ευρώ του προγράμματος, το Ταμείο Ανάκαμψης συνεισφέρει μόλις 27.
Η αναθεώρηση του σχεδίου προβλέπει την επίτευξη δύο βασικών στόχων έως τον Μάιο του 2026, προκειμένου να εκταμιευτούν τα 68 εκατομμύρια ευρώ της νέας χρηματοδότησης, την πλήρη ολοκλήρωση 10.000 Smart Readiness έργων και την έκδοση τουλάχιστον 230.000 Gigabit Vouchers. Οι στόχοι μπορούν να κριθούν πλέον ως ρεαλιστικοί, ειδικά για το δεύτερο πρόγραμμα, το οποίο συνεχίζει να προσελκύει μεγάλο ενδιαφέρον.
Μέχρι πρότινος, η πορεία του Gigabit Voucher εξαρτιόταν από την πρόοδο του Smart Readiness, καθώς υπήρχε ρύθμιση που συνέδεε την ενεργοποίηση φάσεων του πρώτου με την επίτευξη συγκεκριμένου αριθμού εγκαταστάσεων στο δεύτερο. Με βάση όμως τα νέα δεδομένα, η σύνδεση αυτή καταργείται ουσιαστικά. Η επιτυχία του Gigabit Voucher αναγνωρίζεται πλέον ως αυτόνομη και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει επιπλέον χρηματοδότηση στο μέλλον, εφόσον ξεπεραστεί ο στόχος των 230.000 κουπονιών.
Το σύνολο των πόρων για την ολοκλήρωση του Gigabit Voucher, είτε μέσω Ταμείου είτε μέσω εθνικής συμμετοχής, έχει ήδη διασφαλιστεί, προσφέροντας σταθερή βάση για την πλήρη υλοποίηση του προγράμματος και την ενίσχυση της ψηφιακής υποδομής της χώρας. Η πορεία αυτή αποδεικνύει ότι, ακόμα και με περιορισμούς στη χρηματοδότηση, οι στοχευμένες και καλά οργανωμένες δράσεις μπορούν να επιτύχουν σημαντικά αποτελέσματα σε κρίσιμους τομείς όπως η ψηφιακή συνδεσιμότητα.
