Να αναλάβουν οικειοθελώς δεσμεύσεις, πέραν από τις νομικές υποχρεώσεις τους στον τομέα της ασφάλειας των προϊόντων, καλεί τις ψηφιακές πλατφόρμες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η προτροπή της Επιτροπής προς τις διαδικτυακές πλατφόρμες ευθυγραμμίζεται με την προσπάθεια για περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών από επικίνδυνα προϊόντα που πωλούνται μέσω Διαδικτύου.
“Οι καταναλωτές αγοράζουν όλο και περισσότερο προϊόντα από τρίτες χώρες μέσω του Διαδικτύου. Η πρόκληση, τώρα, είναι να εξασφαλιστεί ότι τα εν λόγω προϊόντα πληρούν τα πρότυπα ασφάλειας της ΕΕ”, αναφέρει η Επιτροπή. Το σκεπτικό είναι ότι πολλά από τα επικίνδυνα προϊόντα, που κοινοποιούνται στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, πωλούνται, επίσης, σε διαδικτυακές πλατφόρμες ή αγορές.
Για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο αυτό, η Επιτροπή ενθαρρύνει τη συνεργασία με τους διεθνείς ομολόγους της και με τις ψηφιακές πλατφόρμες, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα μη ασφαλή προϊόντα δεν θα φθάσουν στους καταναλωτές της Ε.Ε. Την 1η Μαρτίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση με τα επιχειρησιακά μέτρα, που πρέπει να λάβουν οι διαδικτυακές πλατφόρμες και τα κράτη - μέλη, για να βελτιώσουν περαιτέρω τις εργασίες για το παράνομο ψηφιακό περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων επικίνδυνων προϊόντων.
Ευρήματα
Όπως προκύπτει από την έκθεση της Επιτροπής, το 2017 η χρήση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης από τις εθνικές Αρχές ήταν όλο και μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα να διαβιβαστούν μέσω του συστήματος 2.000 προειδοποιήσεις για επικίνδυνα προϊόντα. Τα παιχνίδια, για παράδειγμα πολλά μοντέλα των δημοφιλών fidget spinners, τα αυτοκίνητα και οι μοτοσικλέτες βρίσκονται στην κορυφή του καταλόγου των επικίνδυνων προϊόντων που εντοπίστηκαν και απομακρύνθηκαν από την αγορά.
Οι 2.201 προειδοποιήσεις, που στάλθηκαν μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης το 2017, οδήγησαν σε περίπου 4.000 επακόλουθες ενέργειες, όπως η απόσυρση των προϊόντων από την αγορά. Αυτό δείχνει ότι όλες οι εθνικές Αρχές παρακολούθησαν με προσοχή τις προειδοποιήσεις που καταχωρίστηκαν στο σύστημα και έλαβαν τα αναγκαία μέτρα για να καταστήσουν την αγορά ασφαλέστερη για τους καταναλωτές.
Το 2017, σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, τα παιχνίδια ήταν η κατηγορία προϊόντων με τις περισσότερες κοινοποιήσεις (29%), ακολούθησαν δε τα μηχανοκίνητα οχήματα (20%), τα είδη ένδυσης, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη μόδας (12%). Όσον αφορά τους κινδύνους, το 2017 ο κίνδυνος τραυματισμού ήταν ο συχνότερα κοινοποιηθείς (28%), ενώ στη δεύτερη θέση ήταν ο χημικός κίνδυνος (22%).
Τα περισσότερα επικίνδυνα προϊόντα, που κοινοποιήθηκαν στο σύστημα, προέρχονταν από χώρες εκτός Ε.Ε. Η Κίνα είναι η πρώτη χώρα καταγωγής, αλλά ο αριθμός των ειδοποιήσεων παραμένει σταθερός στο 53% (155) το 2017, όπως ακριβώς και το προηγούμενο έτος. Τα επικίνδυνα προϊόντα ευρωπαϊκής προέλευσης αντιπροσώπευαν 413 κοινοποιήσεις (26%).
Νέα συμφωνία
Το σύστημα ταχείας προειδοποίησης αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επιβολή της νομοθεσίας της Ε.Ε. για τους καταναλωτές από τις αρμόδιες εθνικές αρχές. Για να βελτιωθεί περαιτέρω η επιβολή της νομοθεσίας, η Επιτροπή θα παρουσιάσει τον Απρίλιο τη “Νέα συμφωνία για τους καταναλωτές”, η οποία αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων κανόνων και τη βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών.
Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εργάζεται για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, δίνοντας τη δυνατότητα στις αρχές και τις επιχειρήσεις να προστατεύουν καλύτερα τους καταναλωτές από τα επικίνδυνα προϊόντα. Το επόμενο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος θα επιτρέψει στους χρήστες να διαβάζουν κάθε προειδοποίηση σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ε.Ε.
Να σημειωθεί ότι, από το 2003, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης διασφαλίζει πως οι πληροφορίες σχετικά με τα επικίνδυνα μη εδώδιμα προϊόντα, που αποσύρονται από την αγορά και/ή ανακαλούνται οπουδήποτε στην Ευρώπη, ανταλλάσσονται γρήγορα μεταξύ των κρατών - μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με τον τρόπο αυτό, μπορούν να λαμβάνονται οπουδήποτε στην Ε.Ε. κατάλληλα μέτρα (απαγόρευση/διακοπή των πωλήσεων, απόσυρση, ανάκληση ή απόρριψη από τις τελωνειακές αρχές κατά την εισαγωγή). Τριάντα μία χώρες (οι χώρες της Ε.Ε. μαζί με την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία) συμμετέχουν σήμερα στο σύστημα.
Πώς λειτουργεί
Κάθε εβδομάδα, περίπου 50 προειδοποιήσεις καταχωρίζονται και δημοσιεύονται στο διαδίκτυο. Οποιοσδήποτε μπορεί να συμβουλεύεται τις κοινοποιήσεις στο σύστημα. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις μπορούν, επίσης, να εξατομικεύουν την εγγραφή τους για ενημέρωση κάθε φορά που δημοσιεύεται προειδοποίηση σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προτιμήσεις τους και να κοινοποιούν προειδοποιήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ένα ειδικό μέσο είναι, επίσης, διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο για τις επιχειρήσεις, ώστε να ενημερώνουν γρήγορα και αποτελεσματικά τις εθνικές αρχές για κάποιο προϊόν που έχουν εισαγάγει στην αγορά και το οποίο ενδέχεται να μην είναι ασφαλές.
