Λύσεις που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικά δεδομένα, αισθητήρες, drones και μη επανδρωμένα σκάφη για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, την παρακολούθηση των δικτύων ύδρευσης και την προστασία των υδάτινων υποδομών παρουσίασαν, σήμερα, στη Θεσσαλονίκη πέντε startups από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Τουρκία, στο πλαίσιο του πρώτου διαγωνισμού καινοτομίας του EIT Water στην Ελλάδα.
Το EIT Water είναι μια ευρωπαϊκή κοινότητα καινοτομίας που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει τις κρίσιμες προκλήσεις στους τομείς του νερού, του θαλάσσιου και του ναυτιλιακού περιβάλλοντος
Νικήτρια αναδείχθηκε η CDXi Solutions, ελληνική spin-off του Ινστιτούτου Τεχνολογιών Πληροφορικής του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), με πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης, για τη συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων. Τη δεύτερη θέση κατέλαβε η τουρκική Blueit Water, ενώ τρίτη αναδείχθηκε η ελληνική PARYDOR Defense.
Η CDXi Solutions, που ιδρύθηκε το 2023 και εδρεύει στη Θεσσαλονίκη, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο τεχνολογικής ωριμότητας, έχοντας φτάσει κοντά στην πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση» και διαθέτει ήδη εμπορικές συμβάσεις σε Ελλάδα και Νότια Κορέα. Συνδυάζει δορυφορικές εικόνες, drones, αισθητήρες και επιτόπιες μετρήσεις για την έγκαιρη ανίχνευση πλημμυρών, πετρελαϊκών ρύπων, βιομηχανικών απορρίψεων, θολότητας και επιβλαβών ανθίσεων φυκιών.
Στην Ελλάδα παρέχει αλγορίθμους για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων στο εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, καλύπτοντας εσωτερικά και παράκτια ύδατα. Η εταιρεία χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, τη λίμνη Παμβώτιδα ως σημείο αναφοράς και αναζητά πιλοτικές συνεργασίες σε Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία και Κύπρο. Υποστηρίζει ότι η τεχνολογία της μπορεί να μειώσει έως 30% το λειτουργικό κόστος, περιορίζοντας επιτόπιες επισκέψεις και ώρες εξειδικευμένου προσωπικού.
Η νίκη στη Θεσσαλονίκη δίνει στην CDXi Solutions πρόσβαση για έναν χρόνο στην κοινότητα του EIT Water και συμμετοχή, στις 15 Οκτωβρίου στη Μάλαγα, σε ευρωπαϊκό τελικό διαγωνισμό, όπου θα βρεθεί απέναντι σε επτά ακόμη startups από αντίστοιχες διοργανώσεις στην Ευρώπη.
Από τη βιομηχανία στην εξοικονόμηση νερού
Δεύτερη αναδείχθηκε η Blueit Water, με έδρα τη Σμύρνη και ίδρυση το 2021, βρίσκεται ήδη σε φάση εμπορικής ανάπτυξης, με παρουσία σε περισσότερες από 40 βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Τουρκία. Η πλατφόρμα της συνδέει μετρητές, αισθητήρες, συστήματα SCADA, ERP και εργαστηριακά δεδομένα, εντοπίζοντας ανωμαλίες και διαρροές και παρέχοντας στοιχεία για την αποδοτικότητα και τον υδατικό κίνδυνο.
Η εταιρεία έχει αντλήσει μέχρι σήμερα 720.000 δολάρια σε pre-seed και seed χρηματοδότηση και στοχεύει σε έσοδα 1 εκατ. δολαρίων το 2026. Για την επέκτασή της σε Ηνωμένο Βασίλειο και Ολλανδία αναζητά νέα χρηματοδότηση 1,5 εκατ. δολαρίων για το 10% της εταιρείας.
Μη επανδρωμένα σκάφη για λιμάνια και υποδομές
Η τρίτη στην κατάταξη της σημερινής διαγωνιστικής διαδικασίας η PARYDOR Defense, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, αναπτύσσει μικρά, αρθρωτά και μη οπλισμένα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV), σχεδιασμένα και κατασκευασμένα στην Ελλάδα.
Το πρώτο σκάφος, P2-180, μήκους 1,8 μέτρου, σχεδιάζεται για αυτονομία 4-10 ωρών, ταχύτητα 8-15 κόμβων και μεταφορά φορτίου 10-25 κιλών. Μπορεί να φέρει σόναρ, αισθητήρες ποιότητας νερού, κάμερες ημέρας και θερμικές κάμερες. Η εταιρεία βρίσκεται σήμερα περίπου στο TRL 2-3 και αναζητά ελληνικό λιμάνι, φορέα ύδρευσης, ερευνητικό οργανισμό ή διαχειριστή υποδομών για τον σχεδιασμό και τη δοκιμή του πρώτου συστήματος.
Ψηφιακό «δίδυμο» για τις υδατικές υποδομές
Η βουλγαρική RIDOTEK παρουσίασε το WaterTwin, ένα ψηφιακό «δίδυμο» για μικρότερους φορείς διαχείρισης νερού. Το σύστημα ενοποιεί δεδομένα από αισθητήρες, SCADA, GIS και δορυφορικές εικόνες και βρίσκεται σε στάδιο πρωτοτύπου/Proof of Concept, περίπου TRL 5. Η εταιρεία αναζητά στην Ελλάδα, με έμφαση στην Κεντρική Μακεδονία, φορέα ύδρευσης ή τοπική αρχή για πιλοτική εφαρμογή διάρκειας οκτώ εβδομάδων, κόστους περίπου 6.000 ευρώ, ενώ αναζητά χρηματοδότηση 150.000 ευρώ για την ανάπτυξη των πρώτων πιλοτικών έργων.
Από τους δορυφόρους στα αρδευτικά κανάλια
Σε ακόμη πιο πρώιμο στάδιο βρίσκεται το KalliRhoe, ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Γεωπληροφορικής του ΑΠΘ, που βρίσκεται περίπου στο TRL 2. Η πρόταση αξιοποιεί δεδομένα των δορυφόρων Sentinel-1 και Sentinel-2, drones και αισθητήρες εδάφους για τον εντοπισμό πιθανών διαρροών σε αρδευτικά κανάλια και την ιεράρχηση των επισκευών.
Η ομάδα στοχεύει αρχικά στην Κεντρική Μακεδονία και αναζητά πιλοτικό συνεργάτη, ενώ το εγχείρημα συνδέεται άμεσα με την πίεση στους υδατικούς πόρους της περιοχής. Από το σύστημα του Αλιάκμονα απελευθερώθηκαν 380 εκατ. κυβικά μέτρα νερού το 2025, έναντι 580 εκατ. το 2024.
ΕΥΑΘ: Δορυφορικός εντοπισμός υπόγειων αγωγών
Εκτός διαγωνισμού παρουσιάστηκε από την ομάδα Water Intelligence Innovation Team της ΕΥΑΘ μέθοδος αξιοποίησης δορυφορικών δεδομένων για τον εντοπισμό υπόγειων αγωγών και τη διερεύνηση πιθανών διαρροών.
Η τεχνολογία έχει δοκιμαστεί στον υπόγειο αγωγό μεταφοράς νερού της Αραβησσού, ενώ προστατεύεται από ελληνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (ΟΒΙ 1011078) και διεθνή αίτηση PCT. Η ομάδα επισημαίνει ότι η δυνατότητα εντοπισμού διαρροών βρίσκεται ακόμη σε στάδιο πιλοτικής επικύρωσης και δεν έχει ολοκληρωθεί πολυτοπική προοπτική δοκιμή.
Ν. Τζόλλας: «Η καινοτομία να επιστρέφει ως υπηρεσία στον πολίτη»
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Νικόλαος Τζόλλας χαρακτήρισε τη διοργάνωση ευκαιρία για την ανάδειξη της startup επιχειρηματικότητας και τη σύνδεση της τεχνολογίας με πραγματικές ανάγκες.
«Στόχος είναι η καινοτομία και η τεχνολογία να επιστρέφουν ως υπηρεσία στον πολίτη», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η διαδικασία δεν αφορά μόνο την αξιολόγηση των προτάσεων, αλλά και την εξέλιξη, τη συνεργασία, τη δικτύωση και την προώθηση νέων επιχειρηματικών ιδεών στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας.
Όπως είπε, η ΠΚΜ επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της Κεντρικής Μακεδονίας ως ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού οικοσυστήματος καινοτομίας και να προσελκύσει διεθνείς startups στην περιοχή.
Εβδομήντα εκατ. ευρώ τον χρόνο από το 2027
Στο περιθώριο της διοργάνωσης, ο Director Business Creation του EIT Water, Θάνος Παπαϊωάννου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το EIT Water θα χρηματοδοτεί από το 2027 δραστηριότητες όπως πιλοτικά έργα, δοκιμές και demonstrators, με χρηματοδότηση που, όπως ανέφερε, ανέρχεται σε 70 εκατ. ευρώ ετησίως για 15 χρόνια.
Όπως σημείωσε, το EIT Water αριθμεί σήμερα 140 οργανισμούς από όλη την Ευρώπη, μεταξύ των οποίων η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το ΑΠΘ και το λιμάνι της Ηγουμενίτσας από την Ελλάδα, ενώ στόχος είναι να φτάσει τα 1.000 μέλη μέσα στην επόμενη πενταετία.
Η Θεσσαλονίκη ήταν μία από τις οκτώ περιφερειακές διοργανώσεις του WAVEMAKER που πραγματοποιούνται στην Ευρώπη το 2026. Η δράση υλοποιείται από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστήριξη του Poul Due Jensen Foundation και συντονισμό του Aarhus University.
