Της Δήμητρας Μανιφάβα
Υποχώρηση του τζίρου των σούπερ μάρκετ κατά 3,6% το 2017 σε σύγκριση με το 2016 προβλέπει η IRI, πρόβλεψη του εάν επιβεβαιωθεί θα σημαίνει μεν επιβράδυνση του ρυθμού μείωσης των πωλήσεων, μια ακόμη πτωτική χρονιά για τον κλάδο δε. Η μεγαλύτερη μείωση που προβλέπει για το σύνολο του τζίρου είναι 4,4% και η μικρότερη 2,9%, ενώ καμία εκτίμηση δεν περιλαμβάνει θετικό πρόσημο. Υπενθυμίζεται ότι το 2016 έκλεισε για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ με υποχώρηση 6,5% σε σύγκριση με το 2015, κάμψη που ως ένα βαθμό προέκυψε από την κατάρρευση του δικτύου της «Μαρινόπουλος». Εάν, πάντως, συνυπολογισθούν οι επιδόσεις του cash & carry (το οποίο όμως αποτελεί χονδρική πώληση και όχι λιανική), καθώς και οι πωλήσεις των εκπτωτικών αλυσίδων -δηλαδή της Lidl- τότε η κάμψη των πωλήσεων υπολογίζεται σε 3,4% το 2016.
Σε ό,τι αφορά τις επιμέρους κατηγορίες προϊόντων η μεγαλύτερη μείωση για το 2017, 4,8%, αναμένεται σε αυτή των προϊόντων προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς.
Ειδικά για τον κλάδο του cash & carry η IRI προβλέπει ότι το 2017 θα καταγράψει οριακή μείωση των πωλήσεων, της τάξης του 0,6%, έναντι μείωσης 1,6% το 2016. Η σχετική ανάκαμψη του cash & carry αποδίδεται στο γεγονός ότι θα επιστρέψουν στα καταστήματα της κατηγορίας πελάτες (ελεύθεροι επαγγελματίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις) που παλαιότερα έκαναν τις αγορές τους από τα καταστήματα λιανικής του «Μαρινόπουλου».
Μικρότερη υποχώρηση το 2017 σε σύγκριση με το 2016 προβλέπει η IRI και για τα επί ζυγίω (χύμα) προϊόντα. Η εταιρεία ερευνών αγοράς εκτιμά ότι η κατηγορία αυτή θα σημειώσει πωλήσεις χαμηλότερες κατά 2% το 2017 σε σύγκριση με το 2016, έναντι μείωσης 5,3% το 2016 σε σύγκριση με το 2015.
Η εκτίμηση ότι ο τζίρος των σούπερ μάρκετ το 2017 θα υποχωρήσει κατά 3,6% σε σύγκριση με το 2016 λαμβάνει ως προϋπόθεση ότι η ανεργία θα αποκλιμακωθεί ελαφρώς, στο 22%, ενώ δεν θα υπάρξουν απρόβλεπτα γεγονότα όπως για παράδειγμα όσα συνέβησαν το καλοκαίρι του 2015 ή δεν θα καταρρεύσει κάποια μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ, όπως συνέβη το 2016 με την «Μαρινόπουλος». Βεβαίως η αποκλιμάκωση της ανεργίας από το 23,1% σε 22% από μόνη της δεν αρκεί για να ενισχύσει την κατανάλωση, καθώς πολλοί εργαζόμενοι είναι υποαμειβόμενοι. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ) πάνω από το 50% των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα αμείβεται με μισθό κάτω των 800 ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των πωλήσεων μπορεί να διαδραματίσουν ενδεχόμενες νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Τον Ιούλιο του 2015, μετά την υπαγωγή πολλών τροφίμων από τον συντελεστή ΦΠΑ 13% στον συντελεστή 23%, η ζήτηση στα συσκευασμένα τρόφιμα υποχώρησε κατά 7,4%, ενώ κάτι αντίστοιχο συνέβη και τον Ιούλιο του 2016 (από τον Ιούνιο του 2016 είχαν αυξηθεί έμμεσοι φόροι) με υποχώρηση των πωλήσεων κατά 2,5%. Οι καταναλωτές ως αποτέλεσμα των παραπάνω εξελίξεων στράφηκαν στα επί ζυγίω (χύμα) τρόφιμα με συνέπεια την αύξηση των πωλήσεων της κατηγορίας κατά 3,6% τον Ιούλιο του 2015 και κατά 0,3% τον Ιούλιο του 2016. Συνολικά, πάντως, για το 2017 οι πωλήσεις των χύμα τροφίμων αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 2% σε σύγκριση με το 2016, ενώ οι πωλήσεις των καταστημάτων cash & carry προβλέπεται ότι θα μειωθούν το 2017 οριακά, κατά 0,6%, σε σύγκριση με το 2016.
Η χρονιά, πάντως, κάθε άλλο παρά θετικά έχει ξεκινήσει για τον κλάδο του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων. Ο Ιανουάριος έκλεισε με μείωση των πωλήσεων, όπως είχε αποκαλύψει πρόσφατα το «businessnews.gr», κατά 9,9% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2016. Τον Φεβρουάριο οι πωλήσεις σημείωσαν άνοδο 2,9%, η οποία όμως θεωρείται συγκυριακή: οι πωλήσεις ήταν σημαντικά αυξημένες την τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου λόγω των αυξημένων δαπανών σε τρόφιμα εν όψει της Καθαράς Δευτέρας που φέτος ήταν στις 27 Φεβρουαρίου 2016. Την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, πάντως, καταγράφεται καθίζηση των πωλήσεων κατά 15%.
