Τη στάση των πολιτών έναντι του εμβολίου αλλά και τις μεταβολές στην καταναλωτική συμπεριφορά μετά από δύο lockdown μελετά έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι γυναίκες δείχνουν λίγο μεγαλύτερη συνέπεια ενώ σημαντικά πιο συνεπείς είναι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία. Το 63% επιλέγουν υφασμάτινη μάσκα κι ένας στους τρεις (34%) μιας χρήσης, μη χειρουργική. Σε σύγκριση με τον Απρίλιο 2020, η συχνότητα της ενημέρωσης για τον Covid-19 έχει μειωθεί. Λιγότεροι από τους μισούς ενημερώνονται καθημερινά (38%) ενώ σχεδόν ένας στους δέκα δεν ενημερώνεται καθόλου. Μικρότερο είναι και το ποσοστό που εμπιστεύονται τους εμπλεκόμενους φορείς, χωρίς διαφοροποίηση μεταξύ των φύλων ή του τόπου κατοικίας.
Τη μεγαλύτερη πτώση εμφανίζει η εμπιστοσύνη προς την πολιτεία (39% έναντι 57% τον Απρίλιο 2020). Αμετάβλητο είναι το ποσοστό που εμπιστεύονται τον εαυτό τους (85%) και τους υπόλοιπους πολίτες (15%). Βέβαια, η διαφορά μεταξύ των δύο είναι εντυπωσιακή!
Το 63% θεωρούν πιθανό να είναι διαθέσιμο το εμβόλιο στο πρώτο εξάμηνο του 2021 και το 42% προτίθενται να εμβολιαστούν. Θετικότερη στάση εμφανίζουν και για τα δύο οι γυναίκες και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία. Η δυνατότητα να παρέχεται επιλογή μεταξύ εμβολίων διαφορετικών εταιρειών θα λειτουργήσει ενθαρρυντικά για όσους ήδη είναι θετικά διακείμενοι προς αυτό ενώ θα λειτουργήσει ανασταλτικά για όσους ήδη έχουν επιφυλάξεις. Ο φόβος για παρενέργειες και η αμφιβολία για την αποτελεσματικότητά του είναι οι βασικοί λόγοι δισταγμού απέναντι στον εμβολιασμό. Πάντως, ένας στους τρεις στον πληθυσμό πιστεύει ότι το εμβόλιο θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλους.
Καταναλωτική Συμπεριφορά στη διάρκεια του Lockdown
Τουλάχιστον ένας στους δύο βγήκαν την ημέρα πριν το lockdown στην περιοχή τους, είτε για ψώνια είτε για να δουν φίλους και συγγενείς. Ένας στους δύο (56%) δήλωσαν πως «είχαν ανάγκη να βγουν» ενώ ένας στους τρεις (36%) πως «ήταν απαραίτητο να κάνουν κάποιες αγορές». Το 8% μετακινήθηκαν εκτός του νομού κατοικίας τους.
Πάντως, μόλις το 15% θεωρούσαν πως ήταν πιθανό να μεταδώσουν ή να κολλήσουν τον ιό εκείνη την ημέρα! Τουλάχιστον ένας στους δύο δοκίμασαν κατά τη διάρκεια του πρώτου Lockdown για πρώτη φορά κάποιο είδος online αγοράς, συναλλαγής ή δραστηριότητας. 42% δοκίμασαν τηλεδιασκέψεις, 33% αγορές από εμπορικά καταστήματα, 14% συναλλαγές με το δημόσιο και 13% αγορές από super market. Το πιο αξιοσημείωτο είναι πως περισσότεροι από τους μισούς σκοπεύουν να συνεχίσουν κάποια ή κάποιες από αυτές τις δραστηριότητες και μετά το τέλος του lockdown. Το Lockdown και η αναγκαστική στροφή στις online αγορές/δραστηριότητες οδήγησε στην αλλαγή στάσης απέναντι σε αυτές. Ένας στους δύο εξοικειώθηκαν και τις βρίσκουν πιο εύκολες, πιο γρήγορες και πιο χρήσιμες. Το 25% νιώθουν πιο άνετα, το 19% τις θεωρούν πιο αξιόπιστες και το 16% πιο διασκεδαστικές σε σχέση με τη γνώμη που είχαν πριν το lockdown.
Ένας στους τρεις (37%) προτίθενται να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία clickaway, εάν αυτή προσφερθεί. Σε ό,τι αφορά αποφάσεις υγείας, τουλάχιστον ένας στους τέσσερις έχουν διαφοροποιήσει τη συμπεριφορά τους λόγω covid-19. Πιο συγκεκριμένα, έχουν ακυρώσει ή αναβάλει εξετάσεις (25%), θεραπείες (11%) κι επισκέψεις στον οδοντίατρο (26%), αποφεύγουν να επισκεφθούν γιατρό για ήπια συμπτώματα (22%) κι έχουν ξεκινήσει ή αυξήσει την κατανάλωση βιταμινών (23%). Λίγο περισσότερο έχουν επηρεαστεί οι γυναίκες και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία.
Στάσεις και Συμπεριφορά στη Black Friday 2020
Ένας στους τρεις (36%) πραγματοποίησαν αγορές στη Black Friday 2020. Η συμμετοχή σε αυτήν ήταν ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με το 2019 (34,3%). Η μέση δαπάνη ήταν επίσης ελαφρώς αυξημένη, στα 229 € από 216 το 2019€. Οι γυναίκες ξόδεψαν φέτος 196€, σταθερά λιγότερα σε σχέση με τους άνδρες, η μέση δαπάνη των οποίων ανήλθε σε 280€. Σε ό,τι αφορά το είδος των αγορών, οι γυναίκες προτίμησαν ρούχα και παπούτσια (69%), καλλυντικά και είδη προσωπικής περιποίησης (39%) ενώ οι άνδρες ηλεκτρονικά (48%), ρούχα και παπούτσια (47%).
Εντυπωσιακή είναι η αύξηση των αγορών σε ηλεκτρονικά για τις γυναίκες (30% έναντι 14% το 2019) και σε είδη σπιτιού για τους άνδρες (19% έναντι 7% το 2019). Το μέγιστο ποσοστό έκπτωσης με το οποίο αγόρασαν δεν ξεπερνούσε το 43% κατά μέσο όρο, εύρημα που δείχνει ότι τα ποσοστά έκπτωσης δεν είναι στην πραγματικότητα εφάμιλλα των ποσοστών που έχουν παραδοσιακά συνδεθεί με τη Black Friday διεθνώς.
Σε συμφωνία με αυτό βρίσκεται και το εύρημα ότι ένας στους δύο (46%) αγόρασαν κυρίως προϊόντα της φετινής σεζόν ενώ μόλις ένας στους 6 αγόρασε κυρίως προϊόντα στοκ. Οι μισοί χρησιμοποίησαν κάποια πλατφόρμα σύγκρισης τιμών και προσφορών (πχ Best price, Skroutz). Ένας στους τρεις (31%) δεν είχε κάνει κανέναν προϋπολογισμό και μόλις ένας στους έξι ξόδεψαν περισσότερα από όσα είχαν προϋπολογίσει.
Ένας στους τρεις (30%) δεν είχαν προαποφασίσει καμία αγορά. 15% για τους άνδρες και 19% για τις γυναίκες ήταν το ποσοστό των αγορών τους που αφορούσαν δώρα προς τρίτους. Συνολικά τρεις στους τέσσερις δήλωσαν ικανοποιημένοι από τις αγορές τους στη Black Friday. Τα ελληνικά εμπορικά καταστήματα αποτέλεσαν τη δημοφιλέστερη επιλογή (63%), ακολουθούμενα από αλυσίδες (48%) και καταστήματα του εξωτερικού (29%).
Για όσους δεν έκαναν αγορές, ο κύριος λόγος ήταν ότι δεν χρειάζονταν να αγοράσουν κάτι (58%). Ένας στους τρεις (33%) δήλωσαν ότι δεν είχαν ή δεν ήθελαν να διαθέσουν χρήματα κι ένας στους τέσσερις (23%) ότι δεν βρήκαν αρκετά καλές προσφορές. Το 14% δεν ήθελαν να κάνουν τις αγορές τους ηλεκτρονικά ενώ 12% είχαν ήδη κάνει αγορές στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκπτώσεις.
Αναφορικά με τη δυνατότητα συμμετοχής στη Black Friday 2020 μόνον των καταστημάτων που έχουν online παρουσία, το 68% θεωρούν πως ήταν άδικο για τους υπόλοιπους και το 54% πως θα έπρεπε να έχει μεταφερθεί χρονικά ώστε να μπορούν να συμμετέχουν όλοι. Για το 66% δεν έμοιαζε με Black Friday, αλλά με μια συνηθισμένη μέρα εκπτώσεων.
