Της Δήμητρας Μανιφάβα
Πολλών ταχυτήτων φαίνεται ότι είναι η εφαρμογή του τέλους χρήσης λεπτής πλαστικής σακούλας στην Ελλάδα, καθώς στις μεν αλυσίδες σούπερ μάρκετ η κατανάλωση έχει υποχωρήσει κατά 76% και πλέον, στη δε εστίαση και σε μεμονωμένα καταστήματα, κυρίως στην επαρχία, η απόδοση του μέτρου είναι πολύ πιο περιορισμένη. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, πάντως, εμφανίζονται έτοιμες να ανταποκριθούν και στις επόμενες πολιτικές για περιορισμό της χρήσης πλαστικών εν γένει στις συσκευασίες των προϊόντων, με τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) και επί σειρά ετών επικεφαλής της ΑΒ Βασιλόπουλος και σήμερα σύμβουλος στρατηγικής ανάπτυξης στη ΜΕΤRO ABEE κ. Κώστα Μαχαίρα να δηλώνει ότι μπορούν να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους παραγωγής που θα προκύψει έτσι ώστε αυτό να μην μετακυλισθεί εξολοκλήρου στον τελικό καταναλωτή.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν χθες από το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) σε συνέντευξη Τύπου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, στο τέλος του 2018 εκτιμάται θα έχουν διατεθεί από το κανάλι των σούπερ μάρκετ 1,5 δισεκατομμύριο σακούλες λιγότερες σε σύγκριση με το 2017. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΙΕΛΚΑ η ετήσια κατανάλωση λεπτής πλαστικής σακούλας μόνο από τα σούπερ μάρκετ ανερχόταν μέχρι και το 2017 σε 2,7 - 2,9 δισεκατομμύρια τεμάχια. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018 εκτιμάται ότι αποδόθηκαν στο δημόσιο περί τα τέσσερα εκατομμύρια ευρώ (3 εκατομμύρια από το περιβαλλοντικό τέλος και 1 εκατομμύριο από τον επιβληθέντα ΦΠΑ) μόνο από το κανάλι των σούπερ μάρκετ.
Η εικόνα σε ό,τι αφορά την απόδοση του μέτρου είναι αρκετά διαφορετική στις υπόλοιπες κατηγορίες του εμπορίου και των υπηρεσιών. Στα εξειδικευμένα καταστήματα τροφίμων (αρτοποιεία, κρεοπωλεία κ.α.) παρατηρείται εκτεταμένη εφαρμογή, ενώ σε άλλους κλάδους του λιανεμπορίου, όπως στα είδη ένδυσης, παρατηρείται το φαινόμενο της πλήρους κατάργησης της πλαστικής σακούλας και της αντικατάστασης από χάρτινη. Περιορισμένη είναι η εφαρμογή του μέτρου στον κλάδο εστίασης με εξαίρεση τις οργανωμένες αλυσίδες, όπως επίσης και στην περιφέρεια σε συγκριση με τα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ έχουν εξαιρεθεί του μέτρου οι σακούλες στις λαϊκές αγορές. Με βάση τα παραπάνω και με δεδομένο ότι το κανάλι των σούπερ μάρκετ αντιπροσωπεύει το 50% των πωλήσεων του λιανεμπορίου τροφίμων, υπολογίζεται ότι ακόμη και εάν συνολικά η χρήση της πλαστικής σακούλας μειωθεί κατά 65% (βέλτιστο σενάριο) η αναλογία θα είναι 130-135 σακούλες ανά κάτοικο ετησίως. Ωστόσο, ο στόχος που έχει τεθεί από την Κομισιόν είναι το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 να χρησιμοποιούνται έως 90 λεπτές πλαστικές σακούλες από κάθε κάτοικο ετησίως.
Υπενθυμίζεται ότι από την πρώτη Ιανουαρίου 2018 εφαρμόζεται περιβαλλοντικό τέλος 0,03 ευρώ στη λεπτή πλαστική σακούλα που μαζί με τον ΦΠΑ φτάνει τα 0,04 ευρώ, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2019 το τέλος θα αυξηθεί στα 0,07 ευρώ που μαζί με τον ΦΠΑ θα φτάσει τα 0,09 ευρώ ανά σακούλα.
