Της Δήμητρας Μανιφάβα
Με αύξηση 4,6% έκλεισε το πρώτο τρίμηνο του 2018 σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2017 ο τζίρος των σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε χθες η Nielsen. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση του όγκου πωλήσεων κατά 4,7% και στην οριακή μείωση των τιμών κατά 0,1%, καθώς το 2018 εμφανίστηκαν για πρώτη φορά από το 2016 εκ νέου αποπληθωριστικές τάσεις. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι η σύγκριση του πρώτου τριμήνου του 2018 γίνεται με το πρώτο τρίμηνο του 2017, ένα τρίμηνο κατά το οποίο η αγορά είχε σημειώσει εξαιρετικά αρνητικές επιδόσεις, λόγω της πολυήμερης κακοκαιρίας τον Ιανουάριο του 2017 και της μη λειτουργίας του δικτύου της «Μαρινόπουλος». Η επικεφαλής της Nielsen στην Ελλάδα κ. Βίκυ Γρηγοριάδου εκτίμησε ότι το 2018 θα κλείσει μεν με αύξηση πωλήσεων, συντηρητική δε, χαμηλότερη σε σύγκριση με την ανάπτυξη κατά 4,6% που καταγράφηκε κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.
Για το 2017, πάντως, δεν αναμένονται διαφοροποιήσεις στα επίπεδα του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ σε σχέση με το 2016 (10,82 δισ. ευρώ). Τζίρος που συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στα χέρια λιγότερων. Οι δέκα μεγαλύτεροι λιανέμποροι πραγματοποίησαν το 79% του συνολικού τζίρου του κλάδου τροφίμων το 2017 έναντι 78% το 2016. Το 2009 το αντίστοιχο μερίδιο ήταν 68,6% και μάλιστα σε μια πολύ μεγαλύτερη πίτα τότε, 13,15 δισ. ευρώ.
Το 2017 συνεχίστηκε η μείωση του συνολικού αριθμού των καταστημάτων και μάλιστα όλων των κατηγοριών, από τα καταστήματα γειτονιάς και τα περίπτερα μέχρι τα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία που παρουσίασε η κα Νικολέτα Σπερελάκη, client business partner της Nielsen, ο αριθμός των σούπερ μάρκετ υποχώρησε σε 4.470 το 2017 από 4.622 το 2016, μείωση η οποία αποδίδεται σε εξορθολογισμό του δικτύου της My Market, μετά την απόκτηση της «Βερόπουλος», σε κλείσιμο καταστημάτων της «Μαρινόπουλος», αλλά και στη διακοπή της λειτουργίας της πρώην «Αρβανιτίδης».
Μεγάλες απώλειες σημείωσε η κατηγορία των καταστημάτων γειτονιάς ή ευκολίας, καθώς ο αριθμός τους το 2017 υποχώρησε στα 24.877 από 25.770 το 2016. Αξίζει να σημειωθεί ότι δέκα χρόνια πριν, το 2008 ο αριθμός τους ξεπερνούσε τα 30.000. Το 2017 λειτουργούσαν 5.764 περίπτερα από 6.008 το 2016, ενώ το 2008 ο αριθμός τους έφτασε τα 9.837.
Οι πρωταθλητές και οι ουραγοί
Ο καφές, ελέω ειδικού φόρου κατανάλωσης, οι σοκολάτες, και οι μπύρες αποτέλεσαν τις κατηγορίες τροφίμων – ποτών με τις καλύτερες επιδόσεις από πλευράς αξίας πωλήσεων το 2017 σε σύγκριση με το 2016. Η αύξηση του τζίρου στον ελληνικό καφέ ήταν 20,5% ή 12,49 εκατ. ευρώ, στις σοκολάτες 6,1% ή 8,96 εκατ. ευρώ και στις μπύρες 7,5 εκατ. ευρώ ή ανάπτυξη 6,5%. Ακολουθούν οι κατηγορίες των τυριών (3,8%), του καφέ φίλτρου (18,4%), του στιγμιαίου καφέ (7,3%), του ελαιολάδου (6,1%), των σνακς (8,6%), των δημητριακών (4,2%) και των αναψυκτικών (3%). (σ.σ. η κατάταξη έχει γίνει με βάση τους πρόσθετους τζίρους σε απόλυτες αξίες).
Στον αντίποδα βρίσκεται το γάλα, όπου μέσα σε μία μόνο χρονιά, το 2017 σε σύγκριση με το 2016 κατέγραψε απώλειες 15,85 εκατ. ευρώ ή 4,5%, απώλειες οι οποίες αφορούν τη διάθεση του προϊόντος μόνο από το κανάλι των σούπερ μάρκετ. Στους «χαμένους» της περασμένης χρονιάς συγκαταλέγονται ακόμη το ψωμί (-2,6%), οι μαργαρίνες (-3,1%), τα τοματοειδή (-3,2%), τα δημητριακά για γάλα (-14,4%), το παγωμένο τσάι (-9,4%), τα spreads σοκολάτας (-4,7%), τα άλευρα (-3,6%), το ουίσκυ (-1,9%) και τα σπορέλαια (-2,3%).
Συνολικά η κατηγορία των τροφίμων – ποτών κατέγραψε αύξηση πωλήσεων 1,7% το 2017 σε σύγκριση με το 2016.
Μείωση αξίας πωλήσεων κατέγραψε η κατηγορία των προϊόντων προσωπικής υγιεινής και ομορφιάς, κατά 1,2% το 2017 σε σύγκριση με το 2016. Πάντως, στις κατηγορίες με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη συγκαταλέγεται αυτή των πανών για ακράτεια, την ώρα ποοι βρεφικές πάνες ήταν το είδος με τη μεγαλύτερη απώλεια τζίρου. Πίσω από αυτό το φαινόμενο βρίσκεται αφενός η γήρανση του πληθυσμού και αφετέρου ο μεγάλος όγκος προσφορών στις βρεφικές πάνες, κάτι που οδήγησε σε σημαντική συμπίεση του τζίρου.
Στα ίδια επίπεδα με το 2016 παρέμεινε το 2017 η αξία πωλήσεων στην κατηγορία των προϊόντων νοικοκυριού.
Ευέλικτοι οι μικρότεροι προμηθευτές
Μια χρονιά με πολλές ανακατατάξεις και με το εισόδημα των καταναλωτών να παραμένει περιορισμένο είχε φυσικά αντίκτυπο και στους προμηθευτές. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι πιο ευέλικτοι φάνηκαν να είναι οι μικρότεροι προμηθευτές, ενώ απώλειες υπέστησαν οι μεγαλύτεροι «παίχτες». Οι πέντε μεγαλύτεροι προμηθευτές που το μερίδιό τους είναι 21,7% είχαν συνολικές απώλειες τζίρου 1,3% το 2017 σε σύγκριση με το 2016. Οι επόμενοι πέντε προμηθευτές με μερίδιο 10% είχαν οριακή ανάπτυξη, της τάξης του 0,5%, οι επόμενοι είκοσι με μερίδιο 21,3% είναι ανάπτυξη 1,7%, ενώ αυτοί που βρίσκονται από την 31η θέση και έπειτα με συνολικό μερίδιο 31,8% είδαν τις πωλήσεις τους να αυξάνονται κατά 5,7% την περσινή χρονιά σε σύγκριση με το 2016. «Προμηθευτές που εδραιώθηκαν με το νεοσύστατο λιανεμπόριο, συμπαρασύρθηκαν θετικά», επεσήμανε η κα Σπερελάκη. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε επίσης η είσοδος προμηθευτών σε νέες κατηγορίες, ειδικά στην ομάδα των τροφίμων, αλλά και όσοι εφήρμοσαν αποτελεσματικές προωθητικές ενέργειες.
