Της Δήμητρας Μανιφάβα
Έξω πάμε καλά! Η γνωστή φράση φαίνεται ότι ταιριάζει απόλυτα και στην περίπτωση της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, η οποία κατά την περίοδο της κρίσης φαίνεται να ενίσχυσε σημαντικά την εξωστρέφειά της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω εξάπλωσης στις ξένες αγορές. Στο εσωτερικό της χώρας, ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι το ίδιο καλά, καθώς ο κλάδος των μεταποιημένων τροφίμων εξακολουθεί να κυριαρχείται από τις εισαγωγές, η αξία των οποίων δεν υποχώρησε ούτε κατά την περίοδο της κρίσης.
Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση για τη βιομηχανία τροφίμων και ποτών που εξέδωσε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών (ΙΟΒΕ) για λογαριασμό του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) το εμπορικό έλλειμμα στον κλάδο της μεταποίησης τροφίμων και ποτών ανερχόταν το 2010, τη χρονιά που η χώρα εισήλθε σε καθεστώς Μνημονίου, σε 2,4 δισ. ευρώ. Τη χρονιά εκείνη οι εισαγωγές μεταποιημένων τροφίμων και ποτών έφταναν περίπου τα 4,5 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές μετά βίας ξεπερνούσαν τα 2 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι καθόλη τη διάρκεια της περιόδου 2010 – 2016 η αξία των εισαγωγών μεταποιημένων τροφίμων κυμάνθηκε σε ετήσια βάση στην περιοχή των 4,5 δισ., ενώ το 2016 έφτασε τα 4,65 δισ. ευρώ, στο υψηλότερο σημείο της εξεταζόμενης επταετίας.
Οι εξαγωγές μεταποιημένων τροφίμων σημείωσαν σημαντική άνοδο, 46% μέσα σε επτά χρόνια, με τις ξένες αγορές να αποτελούν συχνά «σανίδα σωτηρίας» για τις εταιρείες του κλάδου, οι οποίες «αιμορραγούσαν» στην εγχώρια αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης του ΙΟΒΕ η αξία των εξαγωγών μεταποιημένων τροφίμων και ποτών από 2,08 δισ. ευρώ το 2010 ανήλθε το 2016 σε 3,05 δισ. ευρώ. Αυτός ήταν και ο κύριος λόγος της μείωσης του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο του κλάδου, κατά περίπου 809 εκατ. ευρώ το 2016 σε σύγκριση με το 2010.
Ωστόσο, η διατήρηση των εισαγωγών σε υψηλά επίπεδα, έχει ως συνέπεια σε αρκετούς υποκλάδους μεταποιημένων τροφίμων να παρατηρείται σημαντικό έλλειμμα. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο υποκλάδος της μεταποίησης κρέατος με το εμπορικό έλλειμμα να ανέρχεται στο ποσό των 979 εκατ. ευρώ το 2016 από 968,3 εκατ. ευρώ το 2010. Προξενεί αν μη τι άλλο δυσάρεστη εντύπωση το γεγονός ότι το 2012, στην καρδιά της κρίσης, το έλλειμμα στον εν λόγω υποκλάδο έφτασε στο υψηλότερο σημείο της επταετίας 2010-2016, στα 994,4 εκατ. ευρώ. Οι μόνοι υποκλάδοι της μεταποίησης τροφίμων και ποτών που η Ελλάδα εμφανίζει πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο είναι αυτοί της επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών και της μεταποίησης φυτικών και ζωικών λιπών (λόγω ελαιολάδου). Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο υποκλάδος των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπου το σχετικό έλλειμμα από 487,1 εκατ. ευρώ το 2010 είχε περιορισθεί το 2016 στα 140,5 εκατ. ευρώ.
