Το 2016 αποδείχθηκε ένα ακόμη έτος ορόσημο, καθώς η επιβατική κίνηση όχι μόνο σημείωσε την υψηλότερη επίδοση όλων των εποχών παρουσιάζοντας ισχυρή άνοδο, αλλά ξεπέρασε και τους 20 εκατομμύρια επιβάτες, επιτυγχάνοντας επίπεδα ρεκόρ, τόσο στη διεθνή κίνηση, όσο και στην κίνηση εσωτερικού. Το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται στην αυξημένη χωρητικότητα του διεθνούς δικτύου δρομολογίων του αεροδρομίου, σε συνδυασμό με την ισχυρή ζήτηση για αεροπορικό ταξίδι. Συγκεκριμένα, η επιβατική κίνηση έφθασε τα 20,02 εκατομμύρια επιβάτες, υπερβαίνοντας την επίδοση του προηγούμενου έτους κατά 1,9 εκατομμύρια επιβάτες, μια αύξηση της τάξης του 10,7%.
Το 2016 ήταν ένα επιτυχημένο έτος και από πλευράς οικονομικών αποτελεσμάτων. Η αύξηση της λειτουργικής απόδοσης αντιστάθμισε αλλαγές στη διάρθρωση του κόστους που απορρέουν ως ένα μεγάλο βαθμό από τη Σύμβαση Ανάπτυξης του Αεροδρομίου (κυρίως από τηv Αμοιβή Χορήγησης Δικαιωμάτων και των έμμεσων φόρων). Συνολικά, το 2016 ο ΔΑΑ κατέγραψε κέρδη προ φόρων (PBT) ύψους € 189,1 εκατ. Η Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση ενέκρινε τη διανομή μερίσματος στους μετόχους ποσού ύψους € 40,5 εκατ., λαμβανομένων υπόψη των πρόσθετων βραχυπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας Αεροδρομίου που απορρέουν από την επέκταση της περιόδου παραχώρησης του αεροδρομίου.
Κυριότερα Οικονομικά Αποτελέσματα του 2016
Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.) και τις Λογιστικές Πολιτικές που έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΑΑ. Τα λειτουργικά έσοδα του ΔΑΑ ανήλθαν στο ποσό των €404,6 εκατ., αυξημένα κατά 8,95% (ή κατά €33,2 εκατ.) σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος, κυρίως λόγω της αύξησης της επιβατικής κίνησης. Συνολικά, η συμμετοχή του ΔΑΑ στο Τέλος Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων ανήλθε στο ποσό των €83,3 εκατ., αυξημένο κατά €7,2 εκατ. ή 9,47% συγκριτικά με το προηγούμενο οικονομικό έτος, ως αποτέλεσμα της αύξησης της επιβατικής κίνησης. Μέρος του Τέλους Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων κάλυψε τις καταβολές τόκων, ήτοι €27,7 εκατ. έναντι €32,1 εκατ. κατά το προηγούμενο έτος, κι απεικονίστηκε ως επιδότηση χρηματοοικονομικών εξόδων, ενώ το υπόλοιπο €55,6 εκατ. κάλυψε μέρος των δόσεων του δανείου που ελήφθη για την κατασκευή του αεροδρομίου και μεταφέρθηκε στα άλλα έσοδα, με το αντίστοιχο ποσό για την προηγούμενη χρονιά να ανέρχεται σε €44,0 εκατ.
Το 2016 τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά €24,2 εκατ. ή 21,9% κυρίως λόγω (i) της ζημιάς απομείωσης σε σχέση με την επιμέτρηση της εύλογης αξίας των διαθεσίμων προς πώληση χρηματοοικονομικών στοιχείων της Εταιρείας ύψους €8,0 εκατ., (ii) του μεταβλητού τμήματος της Αμοιβής Χορήγησης Δικαιωμάτων που καταγράφεται στα λοιπά λειτουργικά έξοδα (βλ. Σημ. 2.4.2) ύψους €7,6 εκατ. και (iii) της αύξησης των έμμεσων φόρων που καταβλήθηκαν από την Εταιρεία και καταγράφονται επίσης στα λοιπά λειτουργικά έξοδα, ύψους €6,2 εκατ.
Τα συνολικά κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) κατά το 2016 αυξήθηκαν κατά €9,1 εκατ. ή 3,5% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά και ανήλθαν σε €269,8 εκατ. Τα έξοδα για αποσβέσεις το 2016 ήταν €74,2 εκατ., παρόμοια με τα αντίστοιχα έξοδα του 2015 που ήταν €74,4 εκατ. Τα καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα διαμορφώθηκαν στα €34,2 εκατ. σημειώνοντας μείωση κατά €4,4 εκατ. ή 11,4% έναντι του 2015 κυρίως λόγω της σταδιακής μείωσης του οφειλόμενου υπολοίπου των δανειακών υποχρεώσεων της εταιρίας.
Τα κέρδη προ φόρων ανήλθαν στο ποσό των €189,1 εκατ. Μετά από τον υπολογισμό του συνολικού φόρου εισοδήματος ύψους €56,7 εκατ., του τακτικού και λοιπών αποθεματικών ύψους €6,6 εκατ., και των αδιανέμητων κερδών των προηγουμένων ετών που ανέρχονταν σε €0,1 εκατ., απομένουν κέρδη προς διανομή ύψους €125,8 εκατ. Λαμβάνοντας υπόψη τις επιπρόσθετες βραχυπρόθεσμες οικονομικές υποχρεώσεις της Εταιρείας Αεροδρομίου λόγω των πρόσφατων θετικών εξελίξεων σε σχέση με την επέκταση της περιόδου παραχώρησης το Διοικητικό Συμβούλιο προτείνει προς τους μετόχους τη διανομή μερίσματος ύψους €40,5εκατ., ή €1,35 ανά κοινή μετοχή.
Το σύνολο του Ενεργητικού σύμφωνα με την Κατάσταση Οικονομικής Θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2016 ανέρχεται σε €1,2 δισ. Η αξία του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού Πάγιων Στοιχείων του ΔΑΑ (€0,69 δισ.) αντιπροσωπεύει το 59,0% του συνόλου του ενεργητικού, υποδεικνύοντας ότι ο ΔΑΑ εξακολουθεί να παραμένει εταιρεία εντάσεως κεφαλαίου.
Όλα τα Πάγια Στοιχεία καταγράφονται στο Μητρώο Παγίων Στοιχείων και είναι ελεύθερα από οποιοδήποτε βάρος πέραν της Επικαρπίας που εκχωρήθηκε το 1996 υπέρ των Δανειστών. Οι αποσβέσεις των Παγίων Στοιχείων υπολογίστηκαν με βάση την εκτιμώμενη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους και τους νομικούς περιορισμούς στη χρήση τους, που προβλέπονται από τη Σύμβαση Ανάπτυξης Αεροδρομίου (ΣΑΑ). Η αξία της Επικαρπίας επί του Ακινήτου που εκχωρήθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο για την ανάπτυξη και λειτουργία του Αεροδρομίου, η παρούσα αξία της Αμοιβής για τη Χορήγηση Δικαιωμάτων, καθώς και η αξία των Ασώματων Ακινητοποιήσεων, αποσβένονται τμηματικά και ισόποσα κατά τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης που ανέρχεται σε 25 έτη από την έναρξη λειτουργίας του αεροδρομίου. Οι επενδύσεις σε Συνδεδεμένες επιχειρήσεις ανέρχονται σε €3,25 εκατ. και αφορούν στη λογιστική αξία της συμμετοχής του ΔΑΑ στο κεφάλαιο της Εταιρείας Αγωγού Καυσίμου Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε.
Η ταμειακή θέση του ΔΑΑ κατά τη λήξη της χρήσης ανερχόταν στο ποσό των €285,8 εκατ., μη συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διακρατούμενα μέχρι τη λήξη τους, αξίας €87,5 εκατ. Τα χρηματικά διαθέσιμα επενδύονται σε βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις και σε υψηλής αξιολόγησης υπερεθνικά και εταιρικά χρεόγραφα που εκδίδονται σε ευρώ με λήξη μέχρι δύο έτη.
Κυριότερα στοιχεία κίνησης
Κατά τη διάρκεια του 2016 ο ΔΑΑ κατέγραψε την υψηλότερη επίδοση όλων των εποχών στην επιβατική κίνηση με 20,02 εκατ. επιβάτες, ξεπερνώντας την επιβατική κίνηση του προηγούμενου έτους κατά 1,9 εκατ. (+10,7%). Τόσο η εγχώρια όσο και η διεθνής επιβατική κίνηση πέτυχαν επίπεδα ρεκόρ και ανήλθαν σε 7,1 εκατ. και 12,9 εκατ. αντίστοιχα, επιδεικνύοντας παρόμοια υψηλά επίπεδα ανάπτυξης 11,2% και 10,4%, αντίστοιχα. Η ανάπτυξη αυτή προήλθε τόσο από τη δυναμική ανάπτυξη των επισκεπτών κατοίκων εξωτερικού κατά 8%, όσο και από την σημαντική αύξηση των κινήσεων κατοίκων εσωτερικού της τάξης του 15%. Οι μετεπιβιβαζόμενοι επιβάτες αυξήθηκαν κατά 12% και αντιπροσωπεύουν το 24% της συνολικής επιβατικής κίνησης του αεροδρομίου, καταδεικνύοντας τη σημαντική ενίσχυση της θέσης της Αθήνας ως διαμετακομιστικού κόμβου.
Εξετάζοντας την ανάπτυξη της διεθνούς επιβατικής κίνησης ανά περιοχή, η Δυτική Ευρώπη, που είναι η μεγαλύτερη διεθνής περιφερειακή αγορά του ΔΑΑ, αυξήθηκε κατά 6% κυρίως λόγω της επίδοσης των αερομεταφορέων που έχουν ως βάση το Αεροδρόμιο της Αθήνας. Η αγορά της Ανατολικής Ευρώπης σημείωσε μια δυναμική αύξηση της τάξης του 33% ενώ η αγορά της Μέσης Ανατολής καθώς και η Αμερική και η Αφρική επίσης κατέγραψαν σημαντική άνοδο που υπερέβη το 10%. Η υπόλοιπη αγορά της Ασίας κατέγραψε καθοδική πορεία που αποδίδεται στην μη συνέχιση της παρουσίας της Singapore Airlines στην αγορά της Αθήνας ενόψει της έναρξης κατά το επόμενο έτος των απευθείας πτήσεων προς την Αθήνα από τη θυγατρική της εταιρεία χαμηλού κόστους, Scoot.
Κατά τη διάρκεια του 2016, προστέθηκαν τρεις νέες αεροπορικές εταιρείες και δέκα νέες γραμμές στο δίκτυο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, ενώ 18 εταιρείες χαμηλού κόστους (LCC) προσέφεραν συνδέσεις με 59 πόλεις παγκοσμίως. Συνολικά, ο αριθμός των πτήσεων του αεροδρομίου ανήλθε σε 189,1 χιλιάδες παρουσιάζοντας αύξηση 7,4% σε σύγκριση με τα επίπεδα του προηγούμενου έτους. Τόσο οι πτήσεις εσωτερικού όσο και οι διεθνείς πτήσεις αυξήθηκαν κατά 6,4% και 8,1%, αντίστοιχα. Τέλος, οι απευθείας συνδέσεις της Αθήνας με τακτικά δρομολόγια ήταν με 125 προορισμούς (92 εκ των οποίων διεθνείς) σε 48 χώρες και εξυπηρετήθηκαν από 60 αερομεταφορείς συνολικά.
Προοπτική για το 2017
Μετά από ένα επιτυχημένο 2016, οι προοπτικές για το 2017 είναι θετικές, αν και όχι χωρίς προκλήσεις:
• Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2014-16 η επιβατική κίνηση αυξήθηκε συνολικά κατά 60%, ποσοστό που δείχνει μια εντυπωσιακή αύξηση για ένα μητροπολιτικό αεροδρόμιο, δεδομένων και των εξελίξεων στο μακροοικονομικό περιβάλλον. Για το 2017 αναμένουμε χαμηλότερη ανάπτυξη συνεκτιμώντας αριθμό παραγόντων και συγκεκριμένα: o Τα ήδη ανακοινωθέντα πλάνα των αερομεταφορέων με βάση την Αθήνα οι οποίοι σχεδιάζουν μεν να αυξήσουν το διεθνές δίκτυο τους, μειώνοντας όμως τη χωρητικότητά τους στην τοπική αγορά. Εντούτοις, οι συντελεστές πληρότητάς τους αναμένεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα. Επιπλέον, αναμένουμε υγιή αύξηση της χωρητικότητας των φιλοξενούμενων αερομεταφορέων.
- Η ελληνική οικονομία εκτιμάται ότι θα εμφανίσει μικρή αύξηση αλλά το γενικότερο περιβάλλον συνεχίζει να είναι εύθραυστο επηρεάζοντας την τάση των Ελλήνων ταξιδιωτών.
- Από την άλλη, η γεωπολιτική κατάσταση ευνοεί τον ελληνικό τουρισμό, ως εκ τούτου η διεθνής ζήτηση για ταξίδια αναψυχής εκτιμάται ότι θα ισχυροποιηθεί.
• Η Εταιρεία Αεροδρομίου αναμένεται να διατηρήσει την κερδοφόρα πορεία της με αύξηση εσόδων που θα συμβαδίζει με την επιβατική κίνηση. Η οικονομική αποδοτικότητα συνεχίζει να είναι μία από τις καλύτερες μεταξύ των Ευρωπαϊκών αεροδρομίων ενώ ο ΔΑΑ διατηρεί εξαιρετική σχέση ποιότητας – τιμής σε όλες τις παρεχόμενες από εκείνον υπηρεσίες και τις επιχειρηματικές λειτουργίες του ενώ σημειώνει εξαιρετικές επιδόσεις σε όλους τους τομείς της εταιρικής υπευθυνότητας.
• Πέραν της αύξησης της κίνησης του αεροδρομίου και της διασφάλισης της αυξημένης χωρητικότητας των εγκαταστάσεων του αεροσταθμού, η Εταιρεία Αεροδρομίου συνεχίζει να προβαίνει σε επενδύσεις που θα διατηρήσουν και θα βελτιώσουν την ανταποδοτική αξία προς τους επιβάτες και τους χρήστες και ταυτόχρονα εξυπηρετούν τους επιχειρηματικής μας στόχους. Oι πιο σημαντικές επενδύσεις το 2017 αφορούν σε λειτουργικές και εμπορικές αναβαθμίσεις στις εγκαταστάσεις αεροσταθμών ως μέρος ενός πολύχρονου επενδυτικού σχεδίου βελτίωσης των αεροσταθμών. Η αναβάθμιση της περιοχής Εντός Σένγκεν του Κύριου Αεροσταθμού θα ολοκληρωθεί εντός του έτους ενώ θα ξεκινήσει επίσης η αναβάθμιση των περιοχών του Δορυφορικού Αεροσταθμού. Ταυτόχρονα, το επενδυτικό σχέδιο της εταιρείας προβλέπει δαπάνες σε μια σειρά από περιοχές τόσο εντός όσο και εκτός του αεροσταθμού, με επενδύσεις σε διάφορους τομείς όπως βελτιώσεις της εμπειρίας των χρηστών, ενίσχυση στα θέματα ασφάλειας, συμμόρφωση με απαιτήσεις που προκύπτουν από τις ρυθμιστικές αρχές και λοιπές ενέργειες που σχεδιάζονται για να καλύψουν τόσο τις άμεσες ανάγκες των χρηστών όσο και μακροπρόθεσμες ανάγκες του αεροδρομίου.
Το έτος 2017 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα ιστορικό ορόσημο τόσο για την Εταιρεία Αεροδρομίου όσο και για τον Ελληνικό κλάδο αερομεταφορών: Η παραχώρηση 14 Ελληνικών περιφερειακών αεροδρομίων σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην ελληνική αγορά αερομεταφορών. Ακόμα πιο σημαντικό γεγονός για τον ΔΑΑ αποτελεί η τελική ολοκλήρωση της επέκτασης της περιόδου παραχώρησης εντός του 2017. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θα ωφελήσει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς του αεροδρομίου και θα προσφέρει τον απαραίτητο χρονικό ορίζοντα για τον επιχειρηματικό και επενδυτικό σχεδιασμό της Εταιρείας. Υπό τους όρους μιας δίκαιης συναλλαγής, όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα διατηρήσουν την αξία τους στην εταιρεία. Το Ελληνικό Δημόσιο θα επιτύχει όχι μόνο οικονομικά οφέλη από τη συναλλαγή υπό την ταυτόχρονη ιδιότητα της παραχωρούσας αρχής και του μετόχου, αλλά θα ωφεληθεί επίσης από τη συνέχιση της επιτυχημένης δραστηριότητας του φορέα λειτουργίας του κύριου αεροδρομίου της χώρας. Οι αεροπορικές εταιρείες και οι επιχειρησιακοί εταίροι θα ωφεληθούν από τη μεγαλύτερη σύγκληση της ανάκτησης κόστους των υποδομών με τη διάρκεια ζωής τους και θα συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται στο υγιές επιχειρησιακό περιβάλλον του ΔΑΑ. Οι εργαζόμενοι θα έχουν εκτενέστερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης. Τέλος, όλα τα άλλα εμπλεκόμενα μέρη θα συνεχίσουν να επωφελούνται από έναν φορέα λειτουργίας που βρίσκεται στην κορυφή σε όλους τους τομείς της εταιρικής και κοινωνικής υπευθυνότητας.
