Νέα πίεση δέχθηκε το ευρωπαϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με τις χρεοκοπίες να καταγράφουν αισθητή άνοδο και τις νέες ενάρξεις επιχειρήσεων να εμφανίζουν σημάδια κόπωσης. Η Ελλάδα βρέθηκε στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών ως προς την αύξηση των επιχειρηματικών πτωχεύσεων, σε μια συγκυρία κατά την οποία η τάση επιδείνωσης ήταν ευρύτερη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, οι δηλώσεις πτώχευσης επιχειρήσεων στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 5,7% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ οι νέες εγγραφές επιχειρήσεων μειώθηκαν οριακά, κατά 0,5%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με την εξομάλυνση της εικόνας μετά την πανδημία. Κατά τα πρώτα χρόνια της υγειονομικής κρίσης, τα εκτεταμένα μέτρα κρατικής στήριξης είχαν λειτουργήσει ως «ανάχωμα», περιορίζοντας τον αριθμό των επιχειρηματικών πτωχεύσεων. Από το τέταρτο τρίμηνο του 2021, ωστόσο, οι χρεοκοπίες ακολούθησαν γενικά ανοδική πορεία, με μόλις δύο εξαιρέσεις: το τρίτο τρίμηνο του 2025 και το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η ανοδική τάση επανήλθε το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με τις πτωχεύσεις να διαμορφώνονται στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2019, δηλαδή εδώ και επτά χρόνια.
Η Ελλάδα στη δεύτερη θέση της Ευρώπης
Η Ελλάδα βρέθηκε πολύ ψηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη των χωρών με τη μεγαλύτερη αύξηση των πτωχεύσεων. Την πρώτη θέση κατέλαβε η Εσθονία, με αύξηση 31,8%, ενώ ακολούθησε η Ελλάδα, με 31,6%. Την τρίτη θέση κατέλαβε η Κροατία, όπου οι δηλώσεις πτώχευσης αυξήθηκαν κατά 20,5%.
Στον αντίποδα, σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε στη Μάλτα, με τις πτωχεύσεις να μειώνονται κατά 50%, στην Κύπρο κατά 41,7% και στη Σλοβακία κατά 33,5%.
Η Eurostat συνιστά, πάντως, προσοχή στην ερμηνεία των ποσοστιαίων μεταβολών στις μικρότερες οικονομίες, όπως η Κύπρος και η Μάλτα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και μια μικρή μεταβολή στον απόλυτο αριθμό των πτωχεύσεων μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα μεγάλες ποσοστιαίες διακυμάνσεις από τρίμηνο σε τρίμηνο.
Ποιοι κλάδοι δέχθηκαν τις μεγαλύτερες πιέσεις
Η επιδείνωση δεν ήταν ομοιόμορφη σε όλους τους κλάδους της οικονομίας. Οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν σε πέντε από τους οκτώ βασικούς τομείς, με την εκπαίδευση και τις κοινωνικές δραστηριότητες να καταγράφουν τη μεγαλύτερη άνοδο.
Συγκεκριμένα, στον συγκεκριμένο κλάδο οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν κατά 21,1%, ενώ ακολούθησαν οι μεταφορές με 11,4% και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες με 6,8%.
Αντίθετη πορεία ακολούθησαν τα καταλύματα και η εστίαση, όπου οι πτωχεύσεις μειώθηκαν κατά 2,6%, οι κατασκευές με πτώση 1,7% και το εμπόριο, όπου καταγράφηκε μείωση 1,2%.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τις πιέσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, ορισμένοι από τους σημαντικούς κλάδους της οικονομίας εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στον κίνδυνο λουκέτων.
Φρένο στις νέες επιχειρηματικές εγγραφές
Την ίδια στιγμή, η άλλη πλευρά της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ευρώπη παρουσιάζει σημάδια επιβράδυνσης. Οι νέες εγγραφές επιχειρήσεων στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 0,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια απότομη ανατροπή της εικόνας. Είχε προηγηθεί μικρή υποχώρηση και στο πρώτο τρίμηνο του 2026, μετά την περίοδο ανάκαμψης των προηγούμενων ετών.
Η πανδημία είχε προκαλέσει κατακόρυφη πτώση στις ενάρξεις επιχειρήσεων κατά το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Από το 2022 έως και το τέλος του 2024, όμως, οι νέες εγγραφές ακολούθησαν σταθερά ανοδική πορεία, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο τους το τέταρτο τρίμηνο του 2024.
Στις αρχές του 2025 ακολούθησε νέα υποχώρηση, χωρίς όμως οι εγγραφές να επιστρέψουν στα επίπεδα πριν από την πανδημία. Αντίθετα, ενισχύθηκαν εκ νέου μέχρι το τέλος του ίδιου έτους. Παρά τη μικρή κάμψη που σημειώθηκε στα δύο πρώτα τρίμηνα του 2026, οι νέες εγγραφές παραμένουν στους περισσότερους κλάδους υψηλότερα από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Πού αυξήθηκαν και πού μειώθηκαν οι νέες επιχειρήσεις
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και μεταξύ των κρατών-μελών. Τη μεγαλύτερη μείωση στις νέες εγγραφές επιχειρήσεων παρουσίασε το Λουξεμβούργο, με πτώση 24,2%, ενώ ακολούθησαν η Λιθουανία με 12,4% και η Δανία με 8,2%.
Στον αντίποδα, η ισχυρότερη δυναμική καταγράφηκε στην Ιρλανδία, όπου οι νέες επιχειρηματικές εγγραφές αυξήθηκαν κατά 20,4%. Ακολούθησαν το Βέλγιο με 8,2% και η Σουηδία με 7,6%.
Σε επίπεδο κλάδων, την πρωτοκαθεδρία στις νέες εγγραφές διατήρησαν οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ), όπου καταγράφηκε αύξηση 8,8%. Θετικό πρόσημο είχαν και οι κατασκευές, με τις νέες εγγραφές να αυξάνονται κατά 1%.
Η εικόνα ήταν διαφορετική στους υπόλοιπους κλάδους. Οι νέες εγγραφές υποχώρησαν σε πέντε από τους οκτώ βασικούς τομείς της οικονομίας. Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στη βιομηχανία, με 3,6%, ενώ ακολούθησαν τα καταλύματα και η εστίαση με 3,4% και η εκπαίδευση και οι κοινωνικές δραστηριότητες με 3,2%.
Στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι νέες εγγραφές παρέμειναν αμετάβλητες.
Η διπλή εικόνα της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας
Τα στοιχεία του δεύτερου τριμήνου αποτυπώνουν έτσι μια οικονομία δύο ταχυτήτων: από τη μία πλευρά, οι επιχειρηματικές πτωχεύσεις αυξάνονται και επιστρέφουν σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από το 2019, ενώ από την άλλη, η δημιουργία νέων επιχειρήσεων εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα, αλλά εμφανίζει πλέον τάσεις επιβράδυνσης.
Για την Ελλάδα, η ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση των πτωχεύσεων, κατά 31,6%, την κατατάσσει στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ και αναδεικνύει τις πιέσεις που εξακολουθεί να δέχεται σημαντικό μέρος του επιχειρηματικού κόσμου.
