Τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν οι νέες χωροταξικές ρυθμίσεις στον μικρό και μεσαίο τουριστικό κλάδο κρούει η Συνομοσπονδία Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδος (ΣΕΤΚΕ), με επιστολή της προς τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η παρέμβαση αφορά το υπό διαβούλευση σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού και ειδικότερα τις προβλέψεις του άρθρου 8 για τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα.
Η ΣΕΤΚΕ δηλώνει κατ’ αρχάς θετική απέναντι στην προσπάθεια δημιουργίας ενός σύγχρονου χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό, αναγνωρίζοντας την ανάγκη αντιμετώπισης του υπερτουρισμού και της άναρχης ανάπτυξης σε επιβαρυμένους προορισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηρίζει θετική τη θέσπιση ανώτατων ορίων δυναμικότητας 100 κλινών στις περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης και 300 κλινών στις αναπτυγμένες περιοχές, θεωρώντας ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της υπερσυγκέντρωσης μεγάλων τουριστικών μονάδων και στην προστασία της φέρουσας ικανότητας των προορισμών.
Παράλληλα, η Συνομοσπονδία ζητά την άμεση αναστολή κάθε νέας τουριστικής δραστηριότητας στις υπερκορεσμένες περιοχές έως ότου αναβαθμιστούν κρίσιμες δημόσιες υποδομές, όπως τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, η διαχείριση απορριμμάτων, οι οδικές και ενεργειακές υποδομές, αλλά και οι δομές υγείας. Όπως επισημαίνει, ο υπερτουρισμός δεν επηρεάζει αποσπασματικά συγκεκριμένες περιοχές, αλλά τη συνολική λειτουργία και κοινωνική συνοχή ολόκληρων νησιωτικών προορισμών.
Η ΣΕΤΚΕ προτείνει να εξαιρεθούν από τυχόν αναστολή μόνο επενδύσεις που έχουν ήδη εγκριθεί ή ενταχθεί σε υφιστάμενα επενδυτικά και επιδοτούμενα προγράμματα, ενώ ζητά και «πάγωμα» νέων επιδοτήσεων για την ανέγερση τουριστικών καταλυμάτων σε κορεσμένες περιοχές μέχρι να ολοκληρωθούν τα αναγκαία έργα υποδομής από την τοπική αυτοδιοίκηση.
Το βασικό σημείο αιχμής της επιστολής αφορά, ωστόσο, τις ρυθμίσεις του άρθρου 8 παρ. 3 για τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα, δηλαδή τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα. Η Συνομοσπονδία εκφράζει έντονες αντιρρήσεις για την πρόβλεψη που συνδέει τον επιτρεπόμενο αριθμό κλινών των μη κύριων καταλυμάτων με εκείνον των κύριων ξενοδοχειακών μονάδων, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο στερείται επαρκούς τεχνικής και επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Σύμφωνα με τη ΣΕΤΚΕ, η συγκεκριμένη ρύθμιση ενδέχεται να πλήξει ιδιαίτερα τα μικρά νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές, όπου τα ενοικιαζόμενα δωμάτια αποτελούν διαχρονικά τη βασική μορφή τουριστικής δραστηριότητας. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, η δυναμικότητά τους υπερβαίνει εκείνη των ξενοδοχείων. Η επιβολή περιορισμών αποκλειστικά στα μη κύρια καταλύματα, όπως αναφέρει, κινδυνεύει να οδηγήσει σε συρρίκνωση της μικρής οικογενειακής επιχειρηματικότητας και σε περαιτέρω συγκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.
Ενδεικτικά, η Συνομοσπονδία σημειώνει ότι σε πολλά μικρά νησιά του Νοτίου Αιγαίου τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα αντιστοιχούν περίπου στο 90% της συνολικής τουριστικής προσφοράς, προσφέροντας σημαντικό συμπληρωματικό εισόδημα στους μόνιμους κατοίκους και λειτουργώντας ως ανάχωμα στην ερήμωση των νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών.
Για τον λόγο αυτό ζητεί όχι μόνο την απόσυρση της συγκεκριμένης διάταξης, αλλά και τη θέσπιση αυστηρότερων ορίων για τις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες σε μικρά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές. Όπως υποστηρίζει, ακόμη και μονάδες 100 ή 300 κλινών μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και να διαταράξουν τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών. Η πρόταση της ΣΕΤΚΕ είναι να καθιερωθεί ανώτατο όριο έως 50 κλινών για νέες ξενοδοχειακές μονάδες στα μικρά νησιά, ώστε να διασφαλιστεί η κοινωνική συνοχή, η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και η ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και ποιότητας ζωής.
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί και η πρόβλεψη του άρθρου 8 παρ. 3β, σύμφωνα με την οποία δεν θα επιτρέπεται η λειτουργία διαφορετικών επιχειρήσεων ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων και διαμερισμάτων μέσα στο ίδιο κτίριο. Η ΣΕΤΚΕ υποστηρίζει ότι η διάταξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με την ισχύουσα υπουργική απόφαση του 2018, η οποία επιτρέπει ρητά τη λειτουργία διαφορετικών επιχειρήσεων ΕΕΔΔ στο ίδιο ακίνητο.
Κατά τη Συνομοσπονδία, η προτεινόμενη ρύθμιση ανατρέπει αιφνιδιαστικά το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, επηρεάζει υφιστάμενες οικογενειακές και συνιδιοκτησιακές επιχειρηματικές δομές και επιβάλλει περιορισμούς που δεν συνδέονται άμεσα με χωροταξικά ή πολεοδομικά ζητήματα, αλλά με τον τρόπο οργάνωσης των επιχειρήσεων.
Κλείνοντας την παρέμβασή της, η ΣΕΤΚΕ υπογραμμίζει ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις τουριστικών καταλυμάτων αποτελούν βασικό πυλώνα της ελληνικής περιφέρειας και της νησιωτικότητας, ζητώντας την επανεξέταση των επίμαχων διατάξεων, ώστε το νέο χωροταξικό πλαίσιο να προστατεύει τόσο τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών όσο και τη βιωσιμότητα των μικρών τοπικών επιχειρήσεων.
