Η εξέλιξη της στρατιωτικής τεχνολογίας, σε συνδυασμό με την αυξημένη έμφαση που δίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην ασφάλεια εφοδιασμού και στη διατήρηση παραγωγικών δυνατοτήτων εντός της Ένωσης, έχει οδηγήσει σε μετατόπιση επενδυτικού και επιχειρηματικού ενδιαφέροντος και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία. Στο πλαίσιο αυτό, τομείς όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, τα ηλεκτρονικά, τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, καθώς και η παραγωγή πυρομαχικών, καταγράφουν αυξημένη κινητικότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Τάσος Ροζολής, πρόεδρος του ΣΕΚΠΥ, έχει επισημάνει ότι η άμυνα εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα στρατηγικής, οικονομικής και βιομηχανικής ισχύος. Όπως έχει τονίσει, η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές της, επενδύοντας σε μια ισχυρή αμυντική και βιομηχανική βάση, με έμφαση στη στρατηγική αυτονομία, τη στρατιωτική κινητικότητα, τις κρίσιμες υποδομές και την ενσωμάτωση τεχνολογιών αιχμής.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα, κυρίως στον τομέα της επιτήρησης, της αναγνώρισης και της συλλογής πληροφοριών, αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις. Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί σχετικές πρωτοβουλίες, τόσο σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης όσο και σε επίπεδο επιχειρηματικών συνεργασιών, με τη συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και ερευνητικών κέντρων.
Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζει ο τομέας των ηλεκτρονικών και των συστημάτων επικοινωνιών, όπου ελληνικές επιχειρήσεις διαθέτουν μακρά εμπειρία και έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό. Η INTRACOM Defense δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη και παραγωγή ηλεκτρονικών και ολοκληρωμένων λύσεων για αμυντικές εφαρμογές, συμμετέχοντας σε διεθνή προγράμματα και αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, η ζήτηση για συστήματα διασύνδεσης, επικοινωνιών και διοίκησης καταγράφεται αυξημένη, στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού των δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κρίστιαν Χατζημηνάς ιδρυτής του EFA GROUP, Ιδρυτής & CEO THEON GROUP, έχει τονίσει την ανάγκη σύνδεσης των νέων τεχνολογιών με τη βιομηχανική παραγωγή, επισημαίνοντας ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία διαθέτει σημαντικό εξαγωγικό αποτύπωμα. Όπως έχει αναφέρει, ο ετήσιος κύκλος εργασιών του κλάδου κινείται στα 700 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά εξαγωγές ελληνικών προϊόντων, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση υλοποίησης των προγραμματισμένων δαπανών και αξιοποίησης του μακροχρόνιου σχεδιασμού που πλέον έχει τεθεί.
Στον τομέα του εξοπλισμού του ατομικού στρατιώτη, η Theon International έχει ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της σε αγορές του εξωτερικού, διαθέτοντας προϊόντα οπτικών και συστημάτων νυχτερινής όρασης. Η δραστηριότητα αυτή εντάσσεται στη γενικότερη τάση αναβάθμισης του εξοπλισμού των ενόπλων δυνάμεων, με έμφαση στη βελτίωση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του προσωπικού.
Παράλληλα, αυξημένο ενδιαφέρον παρατηρείται και στον τομέα των πυρομαχικών, ο οποίος επανέρχεται στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών συζητήσεων λόγω της ανάγκης διατήρησης επαρκών αποθεμάτων και της ενίσχυσης της παραγωγικής ικανότητας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ελλάδα, τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα διαθέτουν εγκαταστάσεις και σχετική τεχνογνωσία, ωστόσο η αξιοποίησή τους σε μεγαλύτερη κλίμακα συνδέεται με επενδύσεις εκσυγχρονισμού, χρηματοδότηση και εξασφάλιση σταθερού πλαισίου παραγγελιών.
Ο όμιλος METLEN ενισχύει σταδιακά την παρουσία του και στον τομέα της άμυνας, αξιοποιώντας το ευρύ βιομηχανικό και ενεργειακό του αποτύπωμα, καθώς και την τεχνογνωσία του σε έργα υψηλής πολυπλοκότητας και προηγμένης μεταλλουργίας. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η δραστηριοποίησή του σε αμυντικές εφαρμογές ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης, της ασφάλειας εφοδιασμού και της ανθεκτικότητας κρίσιμων βιομηχανικών αλυσίδων, ιδιαίτερα σε υλικά, υποδομές και τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, με προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης συνεργασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στον αεροπορικό και βιομηχανικό τομέα, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία συνεχίζει να διαδραματίζει ρόλο στη συντήρηση και υποστήριξη αεροπορικών μέσων, καθώς και στη συμμετοχή σε διεθνή προγράμματα υποκατασκευών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η συσσωρευμένη εμπειρία της εταιρείας μπορεί να αξιοποιηθεί περαιτέρω, ιδίως σε προγράμματα που συνδυάζουν επανδρωμένα και μη επανδρωμένα συστήματα ή απαιτούν αυξημένες δυνατότητες τεχνικής υποστήριξης.
Αναφερόμενος στον ρόλο της εταιρείας, ο Αλέξανδρος Διακόπουλος, εκτελεστικός πρόεδρος της ΕΑΒ, έχει επισημάνει ότι λειτουργεί σε ένα υβριδικό καθεστώς, το οποίο συχνά δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αμυντικής βιομηχανίας. Όπως έχει τονίσει, η ΕΑΒ είναι απαραίτητη για την υποστήριξη της Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ το μοντέλο των συνεργασιών αποτελεί αναγκαία συνθήκη τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη.
Βασική επιδίωξη, όπως αναφέρουν πηγές, είναι η αναζήτηση των βέλτιστων τρόπων αξιοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την υποστήριξη επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης και της τεχνολογικής επάρκειας. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διασύνδεση της βιομηχανίας με την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και στη δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών εταιρειών σε κοινοπραξίες και κοινά ευρωπαϊκά έργα.
Παρά τις θετικές ενδείξεις, εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι η έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και προβλεψιμότητας παραμένει βασική πρόκληση. Η υλοποίηση επενδύσεων μεγαλύτερης κλίμακας προϋποθέτει σταθερό θεσμικό πλαίσιο, σαφή στρατηγική και συνέργειες με διεθνείς εταίρους, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να εντάξουν την παραγωγή τους σε μακροχρόνιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η εστίαση σε επιλεγμένους τομείς, όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, τα ηλεκτρονικά και τα πυρομαχικά, συνιστά ρεαλιστική προσέγγιση για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Η εξέλιξη των σχετικών πρωτοβουλιών και η αξιοποίησή τους σε βάθος χρόνου θα καθορίσουν τον βαθμό στον οποίο η Ελλάδα θα μπορέσει να ενισχύσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό καταμερισμό αμυντικής παραγωγής τα επόμενα χρόνια.
