Η αναβολή για ένα έτος της ψηφοφορίας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) σχετικά με το νέο πλαίσιο μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών (IMO Net Zero Framework) μονοπώλησε τη συζήτηση στο Bahri Week του Ντουμπάι , μια διοργάνωση που συγκέντρωσε κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς ναυτιλίας και ιδίως του κλάδου των δεξαμενόπλοιων. Η συζήτηση αποτύπωσε με τον πιο καθαρό τρόπο το χάσμα μεταξύ φιλοδοξίας και ρεαλισμού που χαρακτηρίζει τη «πράσινη μετάβαση» στη ναυτιλία.
Ο Βαγγέλης Μαρινάκης, μιλώντας στο συνέδριο, κατηγόρησε τους διεθνείς οργανισμούς για αδυναμία λήψης εφαρμόσιμων αποφάσεων:
«Το πρόβλημα ξεκινά όταν, λόγω διαφωνιών, καταλήγουμε σε συμβιβασμούς που δεν λύνουν τίποτα. Αντί να μειώνουμε τις εκπομπές, επιβάλλουμε φόρους που κάνουν το σύστημα να μοιάζει με “λύτρα” για το περιβάλλον. Είναι σαν να πληρώνεις κάποιον για να πεθάνει πιο ευτυχισμένος», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Έλληνας εφοπλιστής αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη αναβολή της ψηφοφορίας, σημειώνοντας ότι αυτή επηρεάστηκε και από τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και την αλλαγή στάσης χωρών όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που τελικά καταψήφισαν το ευρωπαϊκό πλαίσιο φορολόγησης των εκπομπών.
«Έχουμε έναν χρόνο μπροστά μας για εποικοδομητικές συζητήσεις και ρεαλιστικές λύσεις», τόνισε, υπογραμμίζοντας πως ο όμιλός του έχει ήδη επενδύσει σε πάνω από 30 πλοία LNG διπλού καυσίμου, ενόψει της σταθεροποίησης της αγοράς φυσικού αερίου.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Προκοπίου μίλησε με ακόμη πιο αιχμηρή γλώσσα, χαρακτηρίζοντας το πλαίσιο του IMO «παράλογο και ανεφάρμοστο»:
«Δεν μπορείς να τιμωρείς κάποιον επειδή δεν χρησιμοποιεί καύσιμα που δεν υπάρχουν», σημείωσε, προσθέτοντας πως ένα Suezmax πλοίο θα επιβαρυνθεί με 240 εκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα, τριπλάσια της αξίας του.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι το κόστος αυτό θα περάσει στον καταναλωτή, αυξάνοντας τον πληθωρισμό και τη φτώχεια, ενώ επανέλαβε ότι η ναυτιλία ευθύνεται μόλις για το 2,5% των παγκόσμιων εκπομπών. «Δεν είμαστε οι παραγωγοί καυσίμων, είμαστε οι χρήστες. Αν θες να μειώσεις τη ρύπανση, ξεκίνα από το υπόλοιπο 97,5%», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Προκοπίου εξέφρασε επίσης απορία για τη στάση των βόρειων χωρών, όπως της Νορβηγίας, που υποστηρίζουν ένθερμα το πλαίσιο μηδενικών εκπομπών, ενώ κατέληξε με προσωπικό τόνο: «Θέλουμε να αφήσουμε ένα καλύτερο περιβάλλον στα παιδιά μας. Αλλά πρέπει να επιδιώκουμε το εφικτό, όχι το ανέφικτο».
Η συζήτηση στο Ντουμπάι ανέδειξε έτσι ένα γνώριμο δίλημμα: πώς η ναυτιλία –μια βιομηχανία με κρίσιμο ρόλο στο παγκόσμιο εμπόριο αλλά μικρό αποτύπωμα εκπομπών– θα μπορέσει να μεταβεί πράγματι σε μια πιο “πράσινη” εποχή, χωρίς να πνιγεί στη γραφειοκρατία και τις ανεφάρμοστες ρυθμίσεις.
Ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε ειδικά στη δημιουργία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», αποτέλεσμα των γεωπολιτικών εντάσεων: «Θα ήθελα επίσης να επισημάνω ένα άλλο σημείο. Αυτό ξεκινά από τη γεωπολιτική, λόγω των πολέμων που έχουμε μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, συρράξεων στη Μέση Ανατολή στο παρελθόν που αφορούσαν και το Ιράν, και όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη Βενεζουέλα με τις σχετικές κυρώσεις. Μιλήσαμε πριν περί μηδενικών καθαρών εκπομπών. Όλη η συζήτηση γίνεται για να κρατήσουμε τις θάλασσές μας καθαρές.
Έγιναν πολλές συζητήσεις, νομοθεσία, πολλά έξοδα από όλους μας για να διατηρήσουμε τις θάλασσές μας καθαρές. Την ίδια στιγμή, πολιτικοί μιλούν για κυρώσεις και επίσης μιλούν για ειρήνη. Όταν μπήκα στην αίθουσα του συνεδρίου, έγινε μια συζήτηση με τον Anil [Sharma] σχετικά με τον σκιώδη στόλο και τον στόλο που έχει δεχθεί κυρώσεις. Επιτρέπουμε όλο αυτό το διάστημα πάνω από 1.500 πλοία σε λειτουργία, 876 έχουν ήδη δεχθεί κυρώσεις. Δεν είναι ασφαλισμένα, δεν έχουν κατάλληλα πληρώματα, δεν έχουν σωστή συντήρηση.
Και έχουμε δει επίσης πολλά περιστατικά και ατυχήματα που αφορούν αυτά τα πλοία, τους προηγούμενους 12 μήνες στη Διώρυγα του Σουέζ, στη Βαλτική και συγκρούσεις στη Σιγκαπούρη. Και αυτό που χρειαζόμαστε ως κλάδος είναι να παροτρύνουμε την Αμερικανική Κυβέρνηση και την Ευρώπη να δώσουν αμέσως, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, άδεια διάλυσης των πλοίων που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων. Η Ινδία μπορεί να λάβει πλοία για διάλυση επειδή δεν έχει επιβάλει κυρώσεις σε αυτά τα πλοία».
Ο κ. Μαρινάκης συνέχισε: «Οι πλοιοκτήτες δεν μπορούν να λάβουν πληρωμή για να διαλύσουν τα πλοιά τους, καθώς έχουν δεχθεί κυρώσεις και πρέπει να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι πληρωμής. Εάν έχουμε άμεσα αυτήν την απαλλαγή για τους επόμενους 2 ή 3 μήνες τουλάχιστον για να μειωθεί ο σκιώδης στόλος που έχει δεχθεί κυρώσεις, αυτό θα βοηθήσει πολύ τον κλάδο και ταυτόχρονα θα μειώσει σημαντικά το παράνομο εμπόριο.
Ξοδεύουμε χρόνο, κόπο και χρήμα για θέματα που έχουν πολύ μικρό αντίκτυπο στη ρύπανση. Και ταυτόχρονα αφήνουμε τα θεμελιώδη προβλήματα να συνεχίζονται. Δεν έχει νόημα. Πρέπει να καταβάλουμε συντονισμένη προσπάθεια να στείλουμε ένα ισχυρό μήνυμα για να δοθεί αμέσως αυτή η απαλλαγή, ώστε να διαλυθεί αυτός ο στόλος. Δεν χρειάζεται να προσθέσω κάτι περισσότερο. Φυσικά αγαπάμε την ειρήνη. Θέλουμε ειρήνη. Και προσβλέπουμε, στο τέλος της ημέρας, στην ειρήνη».
Όταν ρωτήθηκε σχετικά με πιθανή διάλυση του σκιώδη στόλου αν αρθούν οι κυρώσεις, ο Μαρινάκης εκτίμησε: «Τουλάχιστον το 25% θα προχωρήσει με διάλυση, γιατί υπάρχουν πολλά πλοία που δύσκολα μπορούν να μετακινηθούν. Αυτά τα πλοία μετακινούνται με πολύ μεγάλο κίνδυνο. Ο Anil Sharma είναι το κατάλληλο άτομο για να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση. Αλλά σύμφωνα με τις παρατηρήσεις μας, τουλάχιστον το 25% -το οποίο αντιπροσωπεύει πολλά πλοία- θα διαλυθεί. Και, φυσικά, θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αγορά».
