Το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) δημοσίευσαν σήμερα μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο της παραβίασης της Διανοητικής Ιδιοκτησίας στις
μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ). Είναι η πρώτη φορά που διεξάγεται τέτοια μελέτη που επικεντρώνεται στις μικρές επιχειρήσεις και προσφέρει νέες πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο της παραποίησης/απομίμησης, καθώς και άλλων τύπων παραβίασης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στις ΜμΕ.
Η Μελέτη με τίτλο «Risks of Illicit Trade in Counterfeits to Small and Medium-Sized Firms» επισημαίνει ότι οι ΜμΕ των οποίων παραβιάζεται η Διανοητική Ιδιοκτησία έχουν λιγότερες πιθανότητες (34 %) να επιβιώσουν μετά από 5 έτη.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερα ζήτημα για τις ανεξάρτητες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν ανήκουν σε μεγάλο όμιλο εταιρειών, καθώς και για τις ΜμΕ που υποφέρουν από την παραβίαση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κατέχουν.
Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας αποτελούν δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας που προστατεύουν πιο άμεσα τις καινοτομίες. Ως εκ τούτου, οι επιθέσεις κατά των ΔΕ είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες και για την οικονομία γενικά, αλλά και για τις ΜμΕ ειδικότερα.
Σύμφωνα με τον τελευταίο πίνακα αποτελεσμάτων για τις μικρομεσαίες, το 15 % των ΜμΕ που κατέχουν καταχωρισμένο δικαίωμα ΔΙ έχουν παραβιαστεί. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο μεταξύ των μικρομεσαίων που έχουν εισαγάγει καινοτομίες (19,4 % στην περίπτωση ΜμΕ που έχουν εισαγάγει καινοτομίες πολύ νέες στον κόσμο).
Ως εκ τούτου, η παραβίαση αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα για τις μικρές επιχειρήσεις που καινοτομούν και δημιουργούν θέσεις εργασίας, καθώς και ανάπτυξη.
Χώρες προέλευσης προϊόντων «μαϊμού»
Η μελέτη που δημοσιεύεται εξετάζει, επίσης, τις χώρες προέλευσης των προϊόντων παραποίησης/απομίμησης που παραβιάζουν την Διανοητική Ιδιοκτησία των μικρών επιχειρήσεων.
Η Κίνα επιβεβαιώνεται μακράν ως η μεγαλύτερη πηγή απομιμητικών αγαθών και αντιπροσωπεύει το 85 % των κατασχέσεων που σχετίζονται με διαδικτυακές πωλήσεις και το 51 % των παγκόσμιων κατασχέσεων πωλήσεων εκτός διαδικτύου.
Οι αντιγραφείς στοχεύουν σε όλα τα είδη αγαθών που παράγονται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τα προϊόντα στα οποία απευθύνεται συχνότερα είναι τα ηλεκτρικά μηχανήματα και τα ηλεκτρονικά είδη (30 % των κατασχέσεων), τα είδη ένδυσης (18 %), η αρωματοποιία και τα καλλυντικά (10 %), καθώς και τα παιχνίδια και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια (επίσης 10 %).
Επιπλέον, πολλά από αυτά τα απομιμητικά προϊόντα δεν ανταποκρίνονται στα πρότυπα, θέτοντας συχνά απειλές για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών.
Όσον αφορά τη μέθοδο που χρησιμοποιούν, περίπου τα μισά από τα αντιγραμμένα προϊόντα που κατασχέθηκαν στα σύνορα της ΕΕ και παραβίαζαν τα δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας των ΜμΕ, αγοράστηκαν μέσω διαδικτύου.
Ποια είναι η αντιμετώπιση της παραβίασης των ΔΔΙ
Σύμφωνα με τον τελευταίο πίνακα αποτελεσμάτων του EUIPO για τις ΜμΕ, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που έχουν υποστεί παραβίαση ΔΔΙ θεωρούν ότι αυτό έχει δημιουργήσει αρνητικό αντίκτυπο στις δραστηριότητές τους με απώλεια κύκλου εργασιών, απώλεια φήμης και εικόνας, καθώς και απώλεια ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.
Ωστόσο, το 40 % των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων αναγνωρίζουν ότι δεν παρακολουθούν τις αγορές τους για πιθανή παραβίαση των δικαιωμάτων ΔΙ τους ή βασίζονται μόνο σε τυχαίες πληροφορίες σχετικά με την παράβαση, όπως σχόλια πελατών ή πληροφορίες από επιχειρηματικούς εταίρους.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν την πλειονότητα των επιχειρήσεων στην ΕΕ (99 %) και αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα των θέσεων εργασίας.
Για τη στήριξή τους, το EUIPO, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα Εθνικά και Περιφερειακά Γραφεία ΔΙ της ΕΕ, δρομολόγησε σειρά πρωτοβουλιών στον τομέα της Διανοητικής Ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένου ενός Ταμείου για τις ΜμΕ (SME Fund) που παρέχει χρηματοδοτική στήριξη σε μικρές επιχειρήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας τους.
Αξίζει να σημειωθεί, πως περισσότερες από 32.000 ΜμΕ στην ΕΕ έχουν ήδη επωφεληθεί από αυτό το Ταμείο. Στο πλαίσιο του Ταμείου για τις ΜμΕ για το 2023, το EUIPO προσφέρει επίσης μια υπηρεσία, το IP Scan (δεν παρέχεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ). Με βάση την υπηρεσία αυτή, παρέχεται στις ΜμΕ αρχική καθοδήγηση σχετικά με το τι πρέπει οι ίδιες να κάνουν σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας τους ή σε περίπτωση που ενδεχομένως κινδυνεύουν να προσβληθούν από κάποιον ανταγωνιστή.
Οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν μέρος του ευρύτερου σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Διανοητική Ιδιοκτησία, το οποίο επικεντρώνεται επίσης στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και στην ενίσχυση της επιβολής των δικαιωμάτων ΔΙ.
Στον τομέα αυτό, το EUIPO στηρίζει την ανάπτυξη μιας εργαλειοθήκης στην ΕΕ κατά του φαινομένου της παραποίησης/απομίμησης αγαθών, με σκοπό τη βελτίωση της συνεργασίας και την ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των κατόχων δικαιωμάτων, των δικηγόρων και των δημόσιων Αρχών.
Οι επιχειρήσεις μπορούν, επίσης, να έχουν δωρεάν πρόσβαση στο εργαλείο του EUIPO «IP Enforcement Portal». Αυτό το εργαλείο βοηθά τις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται την επιβολή των δικαιωμάτων ΔΙ τους στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ με τη δυνατότητα της ανταλλαγής ασφαλών πληροφοριών μεταξύ των κατόχων δικαιωμάτων και των Αρχών επιβολής του Νόμου, με σκοπό την κατάσχεση προϊόντων παραποίησης/απομίμησης.
Στο πλαίσιο της δημοσιοποίησης της νέας Μελέτης, ο γενικός διευθυντής του EUIPO, Christian Archambeau, έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Αυτή η πρωτοποριακή Μελέτη επιβεβαιώνει ότι οι καινοτόμες ΜμΕ κινδυνεύουν περισσότερο από την παραποίηση/απομίμηση. Αυτές οι επιχειρήσεις, οι οποίες ελπίζουμε ότι θα δημιουργήσουν τις θέσεις εργασίας και τον πλούτο του μέλλοντος, είναι εκείνες των οποίων η πιθανότητα επιβίωσης μειώνεται, λόγω αυτού του αθέμιτου και παράνομου ανταγωνισμού από τους αντιγραφείς και άλλους παραβάτες Διανοητικής Ιδιοκτησίας. Ενώ είναι απαραίτητο για τις επιχειρήσεις να προστατεύουν τα δικαιώματά τους, είναι επίσης ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί η κατάλληλη επιβολή και να βοηθηθούν οι ευρωπαίοι νόμιμοι επιχειρηματίες στην καταπολέμηση αυτής της μάστιγας».
