Σε πλήρη εφαρμογή τίθενται τα αναγκαία μέτρα, έργα και παρεμβάσεις για την ολοκληρωμένη προστασία και τη διατήρηση του μοναδικού φυσικού πλούτου της Γυάρου και του θαλάσσιου οικοσυστήματός της, με το σχετικό Σχέδιο Διαχείρισης που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), η Κοινή Yπουργική Aπόφαση για την έγκριση του Σχεδίου Διαχείρισης της Περιοχής Προστασίας της Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη» δημοσιεύεται σε συνέχεια της έκδοσης του Προεδρικού Διατάγματος στις 20 Απριλίου 2026, με το οποίο καθορίστηκαν οι ζώνες προστασίας και οι κατηγορίες χρήσεων γης. Αρμόδιος φορέας για την υλοποίηση και την παρακολούθηση του Σχεδίου Διαχείρισης είναι ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
Η Γυάρος, ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011 ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Ζώνη Ειδικής Προστασίας, έχει εξαιρετική οικολογική αξία αφού είναι μία από τις σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής της μεσογειακής φώκιας, (Monachus monachus) και φιλοξενεί τύπους οικοτόπων και είδη υψηλής προτεραιότητας, όπως προστατευόμενα θαλασσοπούλια και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), το μαύρο φίδι της Γυάρου (Hierophis viridiflavus) και το είδος χλωρίδας Fritillaria obliqua.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, με το Σχέδιο Διαχείρισης θεσπίζονται πέντε βασικοί θεματικοί άξονες που καλύπτουν τη διατήρηση και αποκατάσταση των προστατευτέων αντικειμένων, την παρακολούθηση και έρευνα, την ενημέρωση και εκπαίδευση, την εξειδίκευση όρων και περιορισμών άσκησης δραστηριοτήτων, καθώς και την εποπτεία και φύλαξη. Ειδικότερα:
- Εξειδικεύονται οι όροι επισκεψιμότητας και ήπιων δραστηριοτήτων με βάση και τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής και προβλέπεται η εγκατάσταση ειδικών, φιλικών προς το περιβάλλον, αγκυροβολίων, με γνώμονα την προστασία των θαλάσσιων λιβαδιών ποσειδωνίας και την ελαχιστοποίηση της όχλησης πληθυσμών του είδους προτεραιότητας Monachus monachus, θαλασσοπουλιών και των ενδιαιτημάτων αυτών.
- Ενεργοποιούνται στοχευμένες δράσεις αποκατάστασης και προστασίας, όπως ο έλεγχος εισβλητικών τρωκτικών και η διαχείριση ανταγωνιστικών ειδών σε αποικίες αναπαραγωγής θαλασσοπουλιών, και η αποκατάσταση ενδημικών ειδών και τύπων οικοτόπων προτεραιότητας.
- Δρομολογείται μελέτη αξιολόγησης της κατάστασης των ιχθυαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, σε άμεση συνάρτηση με την ισχύουσα απαγόρευση αλιείας εντός των 3 ναυτικών μιλίων.
- Καταρτίζονται εξειδικευμένα σχέδια για επόπτευση-φύλαξη, πρόληψη-αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, και απόκριση σε περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές.
- Αναπτύσσονται εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις ενημέρωσης που απευθύνονται σε μαθητές, φοιτητές, αλιείς και επαγγελματίες του τουρισμού.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε: «Η προστασία του φυσικού πλούτου της πατρίδας μας αποτελεί σταθερή και αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα. Με το Σχέδιο Διαχείρισης της Γυάρου δίνουμε ουσιαστικό περιεχόμενο σε αυτήν τη δέσμευση, σαφείς κανόνες, στοχευμένες δράσεις προστασίας και αποκατάστασης, επιστημονική παρακολούθηση και οργανωμένη φύλαξη. Θωρακίζουμε έναν τόπο ιδιαίτερης οικολογικής αξίας και ιστορικής σημασίας, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού μας για το Δίκτυο Natura 2000. Ευθύνη μας είναι η προστασία κάθε περιοχής να κατοχυρώνεται θεσμικά και να εφαρμόζεται στην πράξη, διαφυλάσσοντας τη φυσική μας κληρονομιά για τις επόμενες γενιές».
