Ένα ακόμη βήμα προς την εμπορική εκμετάλλευση των ενεργειακών αποθεμάτων της επιχειρεί η Κυπριακή Δημοκρατία, με το κοίτασμα «Κρόνος» να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του σχεδιασμού για την παραγωγή και εξαγωγή φυσικού αερίου από την κυπριακή ΑΟΖ.
Η υπογραφή των συμβάσεων πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στη Λευκωσία, παρουσία εκπροσώπων της Eni, η οποία αναπτύσσει το συγκεκριμένο κοίτασμα σε συνεργασία με την TotalEnergies.
Οι συμφωνίες καλύπτουν κρίσιμες εργασίες για την υλοποίηση του έργου, από τον τεχνικό σχεδιασμό και την προμήθεια εξοπλισμού μέχρι την κατασκευή και εγκατάσταση των απαιτούμενων υποδομών.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Λευκωσία, καθώς ο «Κρόνος» προορίζεται να αποτελέσει το πρώτο κυπριακό κοίτασμα φυσικού αερίου που θα περάσει στο στάδιο της εμπορικής παραγωγής, εφόσον τηρηθούν τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.
Χριστοδουλίδης: Σημαντική εξέλιξη για τον ενεργειακό σχεδιασμό της Κύπρου
Πριν από την υπογραφή των συμβάσεων, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, συναντήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο με αντιπροσωπεία της Eni, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Γκουίντο Μπρούσκο, ανώτατο στέλεχος του ιταλικού ενεργειακού ομίλου.
Ο Κύπριος Πρόεδρος αποτίμησε θετικά την εξέλιξη, χαρακτηρίζοντας τις νέες συμβάσεις ισχυρή ένδειξη εμπιστοσύνης στις δυνατότητες του ενεργειακού τομέα της χώρας.
Σύμφωνα με τη γραπτή δήλωσή του, η προώθηση του έργου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την πρώτη εμπορική αξιοποίηση φυσικού αερίου από κυπριακό κοίτασμα, εξέλιξη στην οποία η Λευκωσία αποδίδει τόσο οικονομική όσο και γεωπολιτική βαρύτητα.
Η κυπριακή πλευρά αντιμετωπίζει την ανάπτυξη του «Κρόνου» ως ένα σημαντικό βήμα για τη μετατροπή των μέχρι σήμερα ανακαλύψεων υδρογονανθράκων σε πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
Eni: Ορόσημο μετά από περισσότερο από μία δεκαετία παρουσίας στην Κύπρο
Από την πλευρά της ιταλικής εταιρείας, ο Γκουίντο Μπρούσκο έδωσε έμφαση στη σημασία της μετάβασης από την ερευνητική δραστηριότητα στην ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Η Eni έχει παρουσία στην Κύπρο από το 2013, έχοντας αναπτύξει όλα αυτά τα χρόνια δραστηριότητες που σχετίζονται με την έρευνα υδρογονανθράκων και την αξιολόγηση των ενεργειακών δυνατοτήτων της περιοχής.
Κατά τον Μπρούσκο, η υπογραφή των συμβάσεων συνιστά ιστορικό ορόσημο, καθώς σηματοδοτεί την προώθηση του πρώτου έργου ανάπτυξης κοιτάσματος υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ίδιος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη συνεργασία μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου, καθώς και στη συμμετοχή των δύο ενεργειακών ομίλων, Eni και TotalEnergies, για τη διαμόρφωση ενός τεχνικά και εμπορικά εφαρμόσιμου σχεδίου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις απαιτήσεις της επόμενης περιόδου, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη ενός τέτοιου έργου προϋποθέτει εξειδικευμένες τεχνικές δυνατότητες, αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και αυστηρή εφαρμογή των κανόνων ασφάλειας.
Πάνω από 3 τρισ. κυβικά πόδια τα εκτιμώμενα αποθέματα
Το μέγεθος του κοιτάσματος αποτελεί βασική παράμετρο για τον σχεδιασμό της εκμετάλλευσής του.
Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε η Eni, οι εκτιμώμενες ποσότητες φυσικού αερίου στον «Κρόνο» ξεπερνούν τα 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (TCF).
Η παραγωγική δυναμικότητα, όταν το έργο φτάσει σε σταθερό ρυθμό λειτουργίας, εκτιμάται ότι μπορεί να ανέλθει έως τα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου ημερησίως.
Πρόκειται, πάντως, για προβλέψεις που συνδέονται με την ολοκλήρωση των αναγκαίων υποδομών και την ομαλή εξέλιξη της ανάπτυξης του κοιτάσματος.
Ο χρονικός ορίζοντας που έχουν θέσει οι εμπλεκόμενες εταιρείες προβλέπει την έναρξη της παραγωγής μέσα στους πρώτους έξι μήνες του 2028.
Μέσω Αιγύπτου η διαδρομή του κυπριακού φυσικού αερίου
Καθοριστικό στοιχείο του σχεδίου είναι η επιλογή της Αιγύπτου ως χώρας επεξεργασίας και εξαγωγής του φυσικού αερίου.
Αντί να δημιουργηθούν εξ ολοκλήρου νέες εγκαταστάσεις υγροποίησης στην Κύπρο, ο σχεδιασμός προβλέπει τη μεταφορά του αερίου από τον «Κρόνο» προς τις υφιστάμενες αιγυπτιακές ενεργειακές υποδομές.
Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η κατασκευή υποθαλάσσιων αγωγών, οι οποίοι θα επιτρέπουν τη σύνδεση του κυπριακού κοιτάσματος με εγκαταστάσεις του αιγυπτιακού δικτύου.
Σημαντικό ρόλο στο εγχείρημα θα έχουν οι υποδομές που σχετίζονται με το μεγάλο αιγυπτιακό κοίτασμα Ζορ, μέσω των οποίων προβλέπεται να πραγματοποιείται η επεξεργασία του φυσικού αερίου.
Στη συνέχεια, οι ποσότητες θα οδηγούνται προς τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Δαμιέττη, προκειμένου να μεταφέρονται με ειδικά πλοία στις αγορές του εξωτερικού.
Μεταξύ των πιθανών προορισμών περιλαμβάνεται και η Ευρώπη, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αγορά για τις εξαγωγές φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου.
Η συγκεκριμένη επιλογή επιτρέπει στις εταιρείες να αξιοποιήσουν ήδη κατασκευασμένες εγκαταστάσεις, περιορίζοντας τις ανάγκες για νέες επενδύσεις σε υποδομές μεγάλης κλίμακας.
Παράλληλα, η χρήση του αιγυπτιακού δικτύου εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη ανάπτυξη του κοιτάσματος, σε σύγκριση με ένα σχέδιο που θα απαιτούσε τη δημιουργία αυτόνομων εγκαταστάσεων επεξεργασίας και υγροποίησης από την αρχή.
Το χρονοδιάγραμμα και οι επόμενες κινήσεις
Η επιτάχυνση του έργου είχε τεθεί ως προτεραιότητα από την Eni και την TotalEnergies ήδη από τον Ιούλιο, όταν οι δύο εταιρείες συμφώνησαν να προωθήσουν τον σχεδιασμό με χρονικό ορίζοντα παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Οι συμβάσεις που υπογράφηκαν στη Λευκωσία αποτελούν μέρος αυτής της προσπάθειας, καθώς αφορούν τις τεχνικές εργασίες και τον εξοπλισμό που απαιτούνται για την ανάπτυξη του κοιτάσματος και τη διασύνδεσή του με τις αιγυπτιακές εγκαταστάσεις.
Στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνεται επίσης πρόσθετη σύνδεση μεταξύ των εγκαταστάσεων επεξεργασίας του Ζορ και του τερματικού σταθμού LNG στη Δαμιέττη.
Παρά τη σημαντική πρόοδο σε επίπεδο συμβάσεων και σχεδιασμού, η έναρξη της εμπορικής παραγωγής παραμένει μελλοντικός στόχος και εξαρτάται από την υλοποίηση των επιμέρους τεχνικών εργασιών.
Για την Κύπρο, το διακύβευμα είναι η μετάβαση από την ανακάλυψη και επιβεβαίωση ενεργειακών αποθεμάτων στην πραγματική αξιοποίησή τους.
Εφόσον το εγχείρημα προχωρήσει σύμφωνα με τον προγραμματισμό, ο «Κρόνος» θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την είσοδο κυπριακού φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή συνεργασία Κύπρου και Αιγύπτου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι εταιρείες που αναλαμβάνουν τις υποδομές
Για την ανάπτυξη του κοιτάσματος προβλέπεται η συμμετοχή εξειδικευμένων εταιρειών, οι οποίες θα αναλάβουν διαφορετικά τμήματα του έργου:
Baker Hughes: Σχεδιασμός, προμήθεια και κατασκευή υποθαλάσσιων συστημάτων παραγωγής.
Dalmine: Εργασίες στους αγωγούς εξαγωγής φυσικού αερίου και μεταφοράς MEG.
TechnipFMC: Κατασκευή εύκαμπτων γραμμών παραγωγής.
McDermott: Μεταφορά, υπεράκτια εγκατάσταση, σύνδεση και προετοιμασία λειτουργίας υποθαλάσσιων αγωγών και εξοπλισμού.
Oceaneering: Κατασκευή των κύριων υποθαλάσσιων καλωδίων ελέγχου.
CMHI: Κατασκευή και εγκατάσταση πλωτής μονάδας ελέγχου.
Petrojet: Κατασκευή νέου χερσαίου αγωγού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο, μεταξύ Ζορ και Δαμιέττης.
Saipem: Υπηρεσίες υπεράκτιας γεώτρησης με το γεωτρύπανο Saipem 10000.
Οι εργασίες καλύπτουν όλο το φάσμα των απαιτούμενων υποδομών, από τον υποθαλάσσιο εξοπλισμό και τους αγωγούς έως τις χερσαίες εγκαταστάσεις που θα υποστηρίξουν την εξαγωγή του φυσικού αερίου.
