Την εκτίμηση πως, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, είναι εξαιρετικά σημαντικό η (υπό ανάπτυξη) Στρατηγική της ΕΕ για τα Λιμάνια να ενσωματώσει την Πρωτοβουλία για τους Κόμβους Ναυτιλιακής Καθαρής Ενέργειας (Clean Energy Marine Hubs - CEM Hubs), διατύπωσε σήμερα, από τη Θεσσαλονίκη, ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας. «Αναμένουμε, επίσης, η Στρατηγική να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην απασχόληση στον ναυτιλιακό τομέα», υπογράμμισε ο κ. Γκίκας, μιλώντας στο 21ο ετήσιο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θαλάσσιων Λιμένων (ΕSPO), που πραγματοποιείται, σήμερα και αύριο, στη Θεσσαλονίκη.
Αναφερόμενος στη Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική της ΕΕ, ο κ. Γκίκας εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτή θα πρέπει να συμπεριλάβει ξεχωριστό πυλώνα για τις ναυτιλιακές μεταφορές, αλλά και να εστιάσει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) του κλάδου.
«Αυτός (οι ΜΜΕ) είναι ένας τομέας που αντιπροσωπεύει τη ραχοκοκαλιά της ναυτιλίας στην ΕΕ, ο οποίος συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικά οικονομικά και διοικητικά βάρη. Υπό αυτή την έννοια, θα ήθελα να τονίσω ότι οι ΜΜΕ δεν είναι σήμερα σε θέση να αξιοποιήσουν το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ, καθώς οι προσκλήσεις δεν είναι σχεδιασμένες με βάση τις ιδιαιτερότητές τους. Επομένως, πιστεύουμε ότι η Βιομηχανική Στρατηγική της ΕΕ για τη Ναυτιλία πρέπει να καθορίζει πώς το σχέδιο καινοτομίας θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες -- τις ανάγκες των ΜΜΕ και την πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση», υπογράμμισε ο κ. Γκίκας.
Πρόσθεσε ότι ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο είναι η ανάγκη, αυτή η Στρατηγική να διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο για τη ναυτιλία της ΕΕ και την κατάλληλη εναρμόνιση των κοινοτικών κανονισμών με αυτούς του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας (ΙΜΟ). «Υπάρχουν ρητές αναφορές σε αυτό στην Έκθεση Ντράγκι, η οποία "δείχνει" ξεκάθαρα προς τον ΙΜΟ για τον καθορισμό των σχετικών προτύπων», συμπλήρωσε ο κ. Γκίκας.
Επισήμανε ακόμη πως το έτος 2025 επιβεβαιώνει εκ νέου ότι οι εντάσεις και οι κρίσεις έχουν εξελιχθεί στη νέα πραγματικότητα, στην οποία άπαντες πρέπει να προσαρμοστούν. «Ωστόσο, παρά το κατακερματισμένο και ασταθές παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο, η Ευρώπη εξακολουθεί να σημειώνει σταθερή και αποφασιστική πρόοδο», είπε και έκανε λόγο για σταθερή οικονομική και δημοσιονομική πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης, την οποία ακολουθούν και τα ελληνικά λιμάνια.
Συμπλήρωσε ότι τα μεγάλα λιμάνια της Ελλάδας πρόσφατα ανακοίνωσαν τα οικονομικά αποτελέσματά τους, παρουσιάζοντας διπλάσια μεγέθη σε σχεδόν όλους τους κύριους δείκτες επιδόσεων (KPIs). Παράλληλα, οι στατιστικές για την κρουαζιέρα το 2024 καταδεικνύουν νέα επίπεδα-ρεκόρ στις αφίξεις κρουαζιερόπλοιων και στον αριθμό των επιβατών, με αναμενόμενη ανάπτυξη άνω του 10% για το 2025.
Ο κ. Γκίκας αναφέρθηκε ακόμα στους περιβαλλοντικούς στόχους για το 2030 και το 2050, υπενθυμίζοντας ότι στο εξής οι παραγγελίες για νέα πλοία πρέπει να είναι εναρμονισμένες με αυτούς. Επισήμανε, τέλος, τις τεράστιες ανάγκες χρηματοδότησης Έρευνας και Ανάπτυξης για τα νέα «πράσινα» καύσιμα του κοντινού μέλλοντος, ενώ αναφέρθηκε και στην «ιστορική» -όπως τη χαρακτήρισε- συμφωνία που ανακοινώθηκε προ εβδομάδων στον ΙΜΟ για τον πρώτο παγκόσμιο μηχανισμό τιμολόγησης εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. «Εναπόκειται τώρα σε όλους εμάς, τόσο στα κράτη-μέλη, όσο και στις Βρυξέλλες, να τον υιοθετήσουμε και να προσαρμοστούμε. Αυτό αποτελεί ισχυρό παράδειγμα του γεγονότος ότι, όταν υπάρχει γνήσια θέληση και και ειλικρίνεια, μπορούν να προκύψουν δίκαιες και ισορροπημένες λύσεις προς όφελος όλων» κατέληξε ο υφυπουργός.
Ρεαλισμός και θάρρος απέναντι στα κύματα της αλλαγής
Την ανάγκη τα λιμάνια «να σταθούν με ρεαλισμό και θάρρος απέναντι τα επερχόμενα κύματα αλλαγής», ώστε να συνεχίσουν να παίζουν τον σημερινό τους ρόλο ως κόμβων συνδεσιμότητας, κέντρων καινοτομίας και μοχλών ανάπτυξης των ευρωπαϊκών οικονομιών, υπογράμμισε ο εκτελεστικός πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ ΑΕ), Αθανάσιος Λιάγκος, επικεφαλής και της Ένωσης Λιμένος Ελλάδος.
Ο κλάδος των λιμένων, είπε, καλείται να συμβάλει ουσιαστικά στους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και στην απανθρακοποίηση των μεταφορών. «Η ενίσχυση των υποδομών για ηλεκτροδότηση πλοίων εντός λιμένος, η ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων, και η επένδυση σε βιώσιμες μεταφορικές αλυσίδες δεν είναι πια επιλογές -- είναι επιταγές», εξήγησε.
Πρόσθεσε πως η τεχνολογία μεταμορφώνει κάθε πτυχή της λιμενικής λειτουργίας: από τα logistics και την ασφάλεια, έως τη διαχείριση φορτίων και την εμπειρία των επιβατών. Τα λιμάνια που δεν θα επενδύσουν εγκαίρως σε «έξυπνες» λύσεις, απλώς θα μείνουν πίσω.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο κ. Λιάγκος στην ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των λιμένων απέναντι σε κρίσεις: «η πρόσφατη εμπειρία της πανδημίας, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η κλιματική αστάθεια ανέδειξαν πόσο ευάλωτες μπορούν να γίνουν οι εφοδιαστικές αλυσίδες. Τα λιμάνια του μέλλοντος πρέπει να είναι σχεδιασμένα όχι μόνο για αποδοτικότητα, αλλά και για προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα», σημείωσε.
Ο κ. Λιάγκος αναφέρθηκε, τέλος, στην ενσωμάτωση των λιμένων στις τοπικές κοινωνίες. Όπως είπε, τα λιμάνια δεν είναι απομονωμένα οικονομικά κύττρα, αλλά μέρος ευρύτερων κοινοτήτων και η βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει και κοινωνική αποδοχή. «Άρα χρειαζόμαστε διαφάνεια, διάλογο και πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη σύνδεση λιμανιού και πόλης», κατέληξε.
«Όχι» στα επιπλέον βάρη στα λιμάνια
Κατά τον σύντομο χαιρετισμό του, ο πρόεδρος του ΕSPO, Αnsis Zeltins, τόνισε ότι «η νέα Στρατηγική της ΕΕ (σ.σ. για την οποία ο αρμόδιος Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας, ανακοίνωσε νωρίτερα στο ίδιο συνέδριο ότι θα παρουσιαστεί ώς το τέλος του 2025) δεν πρέπει να προσθέτει επιπλέον βάρη στα λιμάνια. Χρειαζόμαστε ένα υποστηρικτικό πλαίσιο με ευελιξία, που θα λαμβάνει υπόψη τα υψηλά κόστη σε έναν ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο».
Ο κ. Zeltins επισήμανε ακόμη πως τα λιμάνια της ΕΕ δεν πρέπει, λόγω αυστηρών περιορισμών, να τοποθετηθούν σε μειονεκτική θέση απέναντι στον σφοδρό διεθνή ανταγωνισμό: «η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει περισσότερο στα λιμάνια, προστατεύοντάς τα από τις απειλές», κατέληξε._
