Της Δήμητρας Μανιφάβα
Άντεξαν το 2015, παρά τα δραματικά γεγονότα που σημάδεψαν την περσινή χρονιά, αλλά δεν έμειναν αλώβητες. Ο λόγος για τις εμπορικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν συσσωρευμένα προβλήματα που μόνο με μια διαρκή ανάκαμψη της οικονομίας ίσως καταφέρουν να τα ξεπεράσουν. Δεν είναι τυχαίο ότι με “λουκέτο” απειλείται το 27,6% των εμπορικών επιχειρήσεων, επιχειρήσεις που καταγράφουν μείωση του κύκλου εργασιών τους και ταυτόχρονα έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Στην πλειονότητά τους πρόκειται για επιχειρήσεις αυτοαπασχολούμενων, καθώς το 71% δεν απασχολεί προσωπικό.
Η κρίση και η καθίζηση της κατανάλωσης έχει επηρεάσει φυσικά και τις μεγαλύτερες εμπορικές επιχειρήσεις. Εάν τα οικονομικά αποτελέσματα του 2015 διατηρηθούν ή επιδεινωθούν το 2016, τότε το 20% των ΑΕ και ΕΠΕ απειλείται με «λουκέτο» το 2017. Τα ευρήματα αυτά περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων στην Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2016 που παρουσίασε χθες η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ).
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τις ΑΕ και ΕΠΕ από τα αποτελέσματα του 2015 προκύπτει υποχώρηση των πωλήσεών τους για δεύτερη συνεχή χρονιά κατά 1,9%. Σε επίπεδο καθαρών αποτελεσμάτων τα κέρδη προ φόρου περιορίστηκαν εκ νέου, με μείωση κατά 42,4%, με τη μείωση αυτή να οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις υπέρογκες ζημιές της Μαρινόπουλος.
Το συνολικό χρέος των ΑΕ και ΕΠΕ αυξήθηκε κατά 3,2% το 2015 εξαιτίας κυρίως της αύξησης των βραχυπρόθεσμων τραπεζικών χρηματοδοτήσεων. Η αύξηση των αναγκών των επιχειρήσεων για βραχυπρόθεσμο δανεισμό αντανακλά και τα εντονότερα προβλήματα ρευστότητας που αντιμετώπισαν οι εμπορικές ΑΕ και ΕΠΕ μετά την επιβολή των περιορισμών στην κίνηση των κεφαλαίων.
Ακριβώς η έλλειψη ρευστότητας είχε ως συνέπεια η μέση διάρκεια είσπραξης των απαιτήσεων να παραμείνει αμετάβλητη το 2015 σε σχέση με το 2014, στις 62 ημέρες, αλλά σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Το παραπάνω οφείλεται, σύμφωνα με την έκθεση, στην έλλειψη ρευστότητας στην αγορά που πιέζει για πιο «σφιχτή» πιστωτική πολιτική.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί το θετικό στοιχείο της ανακοπής της αποεπένδυση στο εμπόριο το 2015. Στο εμπόριο οι επενδύσεις ανήλθαν σε 660,5 εκατ. ευρώ και τα μεικτά πάγια διαμορφώθηκαν σε 15,5 δισ. ευρώ περίπου.
Εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη, από την άλλη, είναι ότι συνεχίζεται η μείωση της απασχόλησης στο εμπόριο, παρά το γεγονός μάλιστα ότι στο σύνολο της οικονομίας παρατηρείται έστω και μικρή μείωση της ανεργίας. Ο κλάδος του εμπορίου απασχολούσε το δεύτερο τρίμηνο του 2016 650.322 άτομα έναντι 657.320 ατόμων το αντίστοιχο τρίμηνο του 2015, μείωση δηλαδή κατά 1,1%. Ενώ το 2015 είχε αυξηθεί η απασχόληση στον κλάδο κατά 5,3%, μέσα σε ένα έτος χάθηκαν 7.000 θέσεις εργασίας, κατά βάση στο χονδρικό εμπόριο και στο εμπόριο αυτοκινήτων.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αύξηση κατά 7,5% το 2016 σε σύγκριση με το 2015 των εργοδοτών στο εμπόριο με την ΕΣΕΕ να αποδίδει την αύξηση αυτή στο εξής φαινόμενο: άλλοτε συμβοηθούντα μέλη μιας επιχείρησης συστήνουν μια δική τους επιχείρηση, ακριβώς διότι η πρώτη δεν επαρκεί για τη διαβίωσή τους.
Η αύξηση αυτή, πάντως, δεν μπόρεσε να αντισταθμίσει τις απώλειες στις υπόλοιπες κατηγορίες. Οι μισθωτοί στο εμπόριο μειώθηκαν κατά 1,4% ή κατά 5.581 θέσεις, οι αυτοαπασχολούμενοι κατά 1,9% και τα συμβοηθούντα μέλη κατά 10,2%.
