Τα υπουργεία Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θέτουν σε εφαρμογή νέο, αυστηρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση ανυπότακτων και λιποτακτών, μετά την υπογραφή και δημοσίευση στο ΦΕΚ της νέας κοινής υπουργικής απόφασης. Η απόφαση ενεργοποιεί ενισχυμένες διαδικασίες βεβαίωσης και είσπραξης οφειλών μέσω των ΔΟΥ και του ΚΕΒΕΙΣ.
Το νέο καθεστώς προβλέπει χρηματικά πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και τις 6.000 ευρώ, ενώ δίνει πλέον τη δυνατότητα είσπραξης μέσω του φορολογικού μηχανισμού για όσους δεν συμμορφώνονται με τις στρατολογικές τους υποχρεώσεις.
Παράλληλα, η στρατολογική κατάσταση χιλιάδων πολιτών εισέρχεται σε νέο πλαίσιο ελέγχου, καθώς η συγκεκριμένη απόφαση συνδέεται άμεσα με τον «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» και εισάγει αυστηρότερη παρακολούθηση για ανυπότακτους, λιποτάκτες και εφέδρους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, οι υποθέσεις ανυποταξίας ανέρχονται περίπου στις 37.700, εκ των οποίων οι 20.300 αφορούν πολίτες που βρίσκονται στην Ελλάδα και οι 17.400 πολίτες του εξωτερικού.
Με βάση τις νέες ρυθμίσεις, ως ανυπότακτοι θεωρούνται όσοι δεν παρουσιάζονται για κατάταξη στις προβλεπόμενες ημερομηνίες, έπειτα από γενική ή ειδική πρόσκληση των Ενόπλων Δυνάμεων. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και έφεδροι που δεν ανταποκρίνονται χωρίς νόμιμη αιτία σε πρόσκληση για εκτέλεση στρατιωτικής υπηρεσίας.
Για τους ανυπότακτους προβλέπονται τόσο οι ποινικές κυρώσεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα όσο και διοικητικό πρόστιμο προσωπικού χαρακτήρα, μαζί με τις αντίστοιχες στερήσεις και απαγορεύσεις. Το χρηματικό πρόστιμο ορίζεται στις 6.000 ευρώ, ενώ για τους ανυπότακτους εφέδρους διαμορφώνεται στις 1.000 ευρώ.
Αντίστοιχα πρόστιμα προβλέπονται και για τους λιποτάκτες. Πέρα από τις ποινικές κυρώσεις που εφαρμόζονται κατά περίπτωση βάσει του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ για κάθε μήνα λιποταξίας, με ανώτατο συνολικό όριο τις 6.000 ευρώ. Και αυτό το πρόστιμο χαρακτηρίζεται προσωποπαγές.
Η νέα ΚΥΑ που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ ορίζει ότι τα πρόστιμα θα επιβάλλονται με απόφαση του Διευθυντή της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας, η οποία θα κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο. Η απόφαση θα περιλαμβάνει υποχρεωτικά τα ληξιαρχικά στοιχεία του υπόχρεου, τον ΑΦΜ, τον στρατιωτικό αριθμό, την αιτία και τη νομική βάση επιβολής του προστίμου, το ποσό της οφειλής, καθώς και τον Αναλυτικό Λογαριασμό Εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού στον οποίο θα καταβάλλεται το ποσό.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις περιπτώσεις λιποταξίας διάρκειας μικρότερης του ενός μήνα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόστιμο θα υπολογίζεται αναλογικά με βάση τις ημέρες της λιποταξίας.
Για τη διαδικασία βεβαίωσης του προστίμου, η αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία θα καταρτίζει χρηματικό κατάλογο, ο οποίος μαζί με την απόφαση επιβολής θα αποστέλλεται στην αρμόδια ΔΟΥ ή στο Κέντρο Βεβαίωσης και Είσπραξης (ΚΕΒΕΙΣ), ώστε να πραγματοποιείται η βεβαίωση και η είσπραξη σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες οφειλές θα αντιμετωπίζονται πλέον όπως κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το Δημόσιο, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο ακόμη και για μέτρα αναγκαστικής είσπραξης σε περιπτώσεις μη εξόφλησης.
Επιπλέον, εάν ο υπόχρεος δεν διαθέτει ΑΦΜ, θα ενεργοποιείται διαδικασία αυτόματης απόδοσής του από τη Φορολογική Διοίκηση, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης δυνατότητα ακύρωσης ή διαγραφής των προστίμων σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν τακτοποιείται η ανυποταξία, όταν διαπιστώνεται ότι το πρόστιμο επιβλήθηκε χωρίς νόμιμη αιτία ή σε περίπτωση θανάτου του υπόχρεου.
Η ανυποταξία παύει αποκλειστικά με τη συμπλήρωση του 45ου έτους ηλικίας του ανυπότακτου, ενώ για τους ανυπότακτους εφέδρους το όριο είναι το 60ό έτος. Μπορεί επίσης να διακοπεί με κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις, με σύλληψη για ανυποταξία, με παρουσίαση σε στρατιωτική ή προξενική αρχή για διακοπή της ανυποταξίας, με υπαγωγή στην κατηγορία ακατάλληλων προς στράτευση για λόγους υγείας ή με χορήγηση αναβολής κατάταξης λόγω υγείας.
Η διαδικασία διακόπτεται επίσης σε περίπτωση έναρξης κράτησης του ανυπότακτου, συμμετοχής σε πρόγραμμα απεξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες ή κατάταξης σε τακτικές ένοπλες δυνάμεις ξένου κράτους, εφόσον έχει χορηγηθεί σχετική αναβολή κατάταξης. Στις περιπτώσεις αυτές αναστέλλεται και η ποινική δίωξη για όσο διάστημα ισχύει η αναβολή.
Τέλος, η νέα απόφαση καταργεί τις προηγούμενες κοινές υπουργικές αποφάσεις του 2011 και του 2023, θεσπίζοντας ενιαίο πλαίσιο για την επιβολή, τη βεβαίωση και την ακύρωση στρατολογικών προστίμων στο νέο ψηφιακό περιβάλλον των Ενόπλων Δυνάμεων.
