Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις, αν και έδωσαν μια ανάσα στα αποθέματα νερού της Αττικής, τα νούμερα που αντανακλούν την πραγματικότητα, κάθε άλλο παρά αισιόδοξα είναι: Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύει η ΕΥΔΑΠ, με σχολαστική θα έλεγε κανείς επιμέλεια, και ανελλιπώς από το 1985, τα αποθέματα στους ταμιευτήρες που τροφοδοτούν την Αττική, φτάνουν σήμερα στα 560 εκατ. κυβικά, τη στιγμή που ένα χρόνο πριν έφταναν τα 667 εκατ. κυβικά, ενώ δύο χρόνια πριν ξεπερνούσαν τα 900 εκατ. κυβικά.
Οι αριθμοί κρύβουν αλήθειες και μεταξύ αυτών είναι και μία εν εξελίξει κλιματική κρίση που μεταφράζεται σε κρίση νερού και λειψυδρίας. Κρίσεις που δεν βιώνει μόνο η Αθήνα, ή η Ελλάδα, αλλά όλη η υφήλιος με τις μεγαλύτερες πιέσεις να ασκούνται σε μεσογειακές χώρες, όπως η χώρα μας.
Ειδικά για την Αττική, όπου συγκεντρώνεται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας, το πρόβλημα καθίσταται πιο έντονο και απαιτεί εγρήγορση.
Τα τελευταία χρόνια η καταγραφή πτωτικής τάσης στις εισροές των ταμιευτήρων, λόγω χαμηλότερων βροχοπτώσεων και παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας, την ώρα που η κατανάλωση παραμένει ίδια (περίπου 1 εκατ. κυβικά ημερησίως) ασκεί πιέσεις σε όλους, κυρίως όμως στην Πολιτεία και την ΕΥΔΑΠ που έχουν την ευθύνη όχι μόνο της επάρκειας, αλλά και της ποιότητας του νερού που πίνει η Αθήνα.
Η διαχείριση του νερού με τη σοβαρότητα που αρμόζει στο θέμα, απαιτεί ευθύνη από όλους. Πρόκειται για μία μάχη στην οποία κανείς δεν περισσεύει και όλοι έχουμε ρόλο, από τον απλό οικιακό καταναλωτή έως το ίδιο το κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση, τις επιχειρήσεις, τις βιομηχανίες, την κοινωνία.
Σύμφωνα με παράγοντες της ΕΥΔΑΠ η συζήτηση για το νερό δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικές αντιδράσεις ή σε συγκυριακές αφορμές για αντιπαραθέσεις και κυρίως, δεν μπορεί να παραμένει στα λόγια. Χρειάζονται υπεύθυνες και γρήγορες αποφάσεις, επενδύσεις και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, αλλά και συνειδητή στάση της κοινωνίας το οποίο είναι ουσιαστικά μονόδρομος.
Ο σχεδιασμός της ΕΥΔΑΠ και το πλάνο επενδύσεων των 2,5 δισ. ευρώ
Η ΕΥΔΑΠ καλείται να διασφαλίσει όχι μόνο τη σημερινή επάρκεια νερού, αλλά και τη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών της Αττικής τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με την Εταιρεία, η απάντηση σε αυτή την πρόκληση είναι ένα εκτεταμένο, ανταποδοτικό επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που αφορά σε διαφορετικούς άξονες δράσης, από την αντικατάσταση παλαιών αγωγών και τη μείωση των διαρροών έως την ψηφιακή παρακολούθηση των δικτύων, την ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του υδροδοτικού συστήματος, την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών στην εξοικονόμηση του νερού, αλλά και την επαναχρησιμοποίηση όπου αυτό επιτρέπεται.
Πρόκειται για παρεμβάσεις που αποτελούν τη βασική προϋπόθεση ώστε το νερό να συνεχίσει να φτάνει με ασφάλεια και επάρκεια στα νοικοκυριά στις επιχειρήσεις και στους δήμους της Αττικής.
Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες αν κάποιος ισχυριζόταν ότι ένα τέτοιο εγχείρημα μπορεί να υποστηριχθεί με έσοδα που παραμένουν βαλτωμένα τα τελευταία 17 χρόνια, μάλλον θα ήταν για λόγους εντυπωσιασμού ή κοινωνικής συζήτησης. Η αναπροσαρμογή των τιμολογίων, μετά από 17 χρόνια αμετάβλητων χρεώσεων, και μάλιστα λαμβάνοντας υπόψη την ανταποδοτικότητα κάθε ευρώ που δίνει ο πολίτης, ήρθε για να στηρίξει κρίσιμα έργα που διασφαλίζουν ότι δεν θα πούμε το νερό νεράκι.
Βέβαια, ακόμα και το γεγονός ότι μετά την αναπροσαρμογή αυτή, τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ παραμένουν τα χαμηλότερα μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, ενισχύουν περισσότερο το επιχείρημα ότι η αναπροσαρμογή και δίκαιη ήταν, και αναγκαία.
Το νερό της Αττικής δεν είναι ανεξάντλητο, ούτε δεδομένο. Η ευθύνη για τη διαφύλαξή του είναι συλλογική και αφορά τόσο την Πολιτεία και τους θεσμούς όσο και τους πολίτες. Η έγκαιρη δράση σήμερα είναι η μόνη ασφαλής επιλογή για να αποφευχθούν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον καταλήγουν οι παράγοντες της ΕΥΔΑΠ.
