Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η αποκατάσταση και η ανάδειξη του εμβληματικού Φρουρίου του Αγίου Νικολάου εντάσσεται στον ευρύτερο προγραμματισμό του Υπουργείου Πολιτισμού για την αναβάθμιση αρχαιολογικών χώρων και πολιτιστικών υποδομών στο νησί της Ρόδου. Το πρόγραμμα των επεμβάσεων περιλαμβάνει έργα προστασίας και αποκατάστασης στη Μεσαιωνική Πόλη -μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO- αλλά και σε μνημεία όλων των ιστορικών περιόδων, από το Παλάτι και τους κήπους του Μεγάλου Μαγίστρου, μέχρι τους αρχαιολογικούς χώρους της Περβόλας, της αρχαίας ακρόπολης στο Μόντε Σμιθ, εμβληματικά οθωμανικά μνημεία, αλλά και σύγχρονες υποδομές, όπως το Εθνικό Θέατρο της Ρόδου. Η πρόταση για την ανάδειξη και την προσβασιμότητα στο Φρούριο του Αγίου Νικολάου στοχεύει στη διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου και στην εξασφάλιση ενός φιλικού, προσιτού και ασφαλούς περιβάλλοντος περιήγησης για όλους ανεξαιρέτως τους επισκέπτες». Η επέμβαση χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και εντάσσεται σε ένα συνολικό πρόγραμμα έργων πολιτισμού που ξεπερνά, σε προϋπολογισμό, τα 30.000.000 ευρώ.
Το έργο για την επισκεψιμότητα και προβολή του Φρουρίου του Αγίου Νικολάου περιλαμβάνει εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης στον προμαχώνα D' Aubusson, αλλά και εργασίες διαμόρφωσης με κατάλληλη οριοθέτηση για τη λειτουργία του επισκέψιμου χώρου και τη διευθέτηση της κυκλοφορίας των ατόμων με αναπηρία και γενικά των εμποδιζόμενων επισκεπτών. Στο έργο περιλαμβάνονται η εσωτερική διαμόρφωση χώρου εκδηλώσεων και περιοδικών εκθέσεων στο αποκατεστημένο συγκρότημα των θολίσκων της Τουρκοκρατίας σε τμήμα του προπυργίου του Zacosta, όπως και ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις για τη λειτουργία των χώρων και φωτισμό ανάδειξης του μνημείου.
Το έργο περιλαμβάνει διαμορφώσεις για τη διασφάλιση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρικό αμαξίδιο, τις προσβάσεις-διαδρομές, τις συμπληρώσεις και επεξηγήσεις των σχεδίων, που συνοδεύουν τη ρύθμιση της προσβασιμότητας. Για την ασφαλή κίνηση των επισκεπτών, χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, ομαλές κλίσεις, δάπεδα με αντιολισθητικά υλικά, διευκολύνοντας την αυτόνομη κίνηση των επισκεπτών. Προβλέπεται διακριτή διαδρομή για άτομα με αναπηρία στον περιβάλλοντα χώρο και στις ράμπες της πρώτης στάθμης, ενώ στον διάδρομο κυκλοφορίας στο χώρο της έκθεσης «Πολεμιστές» στη δεύτερη στάθμη, προβλέπεται να εφαρμοσθεί σταθερό αδιάβροχο δάπεδο.
Στο Οχυρό διακρίνονται τέσσερις κύριες οικοδομικές φάσεις:
- Οικοδομική φάση Zacosta (1464-1467): Κεντρικός δίσταθμος πύργος, ελικοειδής κλίμακα, υδατοδεξαμενές, προπέτασμα με κανονιοθυρίδες και πρόσβαση από πυργίσκο με κινητή γέφυρα.
- Οικοδομική φάση Aubusson (1485-1503): Αυτόνομος εξωτερικός προμαχώνας με ενισχυμένα τείχη και κινητή γέφυρα, παρεκκλήσιο στα ανατολικά του περάσματος της εισόδου. Οι έξι καμάρες που γεφυρώνουν το κενό μεταξύ του οχυρού του Zacosta και της δυτικής πλευράς του προμαχώνα του Aubusson κατασκευάστηκαν είτε στα τέλη της Ιπποτοκρατίας ή στις αρχές της Τουρκοκρατίας.
- Τουρκοκρατία: Προσθήκη εννέα κατοικιών της φρουράς, τριών πυροβολείων, υπερυψωμένου περίδρομου και του πρώτου φάρου (τέλη 18ου αιώνα).
- Ιταλοκρατία: Κατασκευή πολυβολείων και νέων αμυντικών δομών.
