Σε μια νέα εποχή στον τομέα της διαχείρισης των δημόσιων δεδομένων εισέρχεται, πλέον, η Ελλάδα, με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να παρουσιάζει στο Υπουργικό Συμβούλιο το νομοσχέδιο για τη διακυβέρνηση των δεδομένων του Δημοσίου. Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στην πλήρη ενσωμάτωση της “Πράξης για τη διακυβέρνηση δεδομένων” (Κανονισμός (ΕΕ) 2022/868) στο ελληνικό Δίκαιο και στην αξιοποίηση των δεδομένων με ασφάλεια και διαφάνεια.
Η Πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των κρατών-μελών, προάγοντας την εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια στην επεξεργασία τους. Η Ελλάδα, με το νέο σχέδιο νόμου, επιδιώκει τη δημιουργία ενός σύγχρονου πλαισίου, που θα επιτρέπει την αξιοποίηση των δεδομένων του Δημοσίου πέραν της αρχικής τους χρήσης, με σεβασμό στην προστασία προσωπικών δεδομένων και εμπορικών απορρήτων.
Η νομοθεσία καλύπτει μια σειρά από ζητήματα, όπως η δημιουργία δικτύου “Υπευθύνων για τη Χρήση Δεδομένων” (Data Officers), οι οποίοι θα είναι αρμόδιοι για τη διαχείριση των δεδομένων κάθε δημόσιου φορέα. Παράλληλα, προβλέπεται η έκδοση Εθνικής Στρατηγικής για τα Δεδομένα του Δημοσίου και η δημιουργία Συντονιστικής Επιτροπής υπό την ηγεσία του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Αξιοποίηση με ασφάλεια και διαφάνεια
Όπως τόνισε στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η Ελλάδα διαθέτει έναν πλούτο δεδομένων του Δημοσίου που, μέχρι σήμερα, δεν αξιοποιείται στο μέγιστο δυνατό βαθμό, λόγω έλλειψης συντονισμένης στρατηγικής και κουλτούρας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, θέτοντας συγκεκριμένους κανόνες για την περαιτέρω χρήση των δεδομένων από φυσικά και νομικά πρόσωπα, τόσο για εμπορικούς, όσο και για μη εμπορικούς σκοπούς.
Προβλέπονται αυστηρά μέτρα ασφαλείας, όπως η ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση των προσωπικών δεδομένων και η παροχή ασφαλών περιβαλλόντων επεξεργασίας. Ο φορέας, που παρέχει πρόσβαση στα δεδομένα, υποχρεούται να διασφαλίζει ότι δεν παραβιάζονται τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων, ενώ οι παραβιάσεις των διατάξεων της Πράξης θα επιφέρουν αυστηρές κυρώσεις.
Προστασία δεδομένων
Τα “προστατευόμενα δεδομένα” - όπως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, δεδομένα που καλύπτονται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας ή δεδομένα που υπόκεινται σε εμπορικό απόρρητο - αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στο νέο πλαίσιο. Η Πράξη ενισχύει την προστασία τους και διασφαλίζει ότι η χρήση τους γίνεται εντός αυστηρών ορίων, με σεβασμό στους κανόνες εμπιστευτικότητας και ασφάλειας.
Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα έχει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή της Πράξης, παρέχοντας τεχνική και νομική καθοδήγηση στους φορείς του Δημοσίου και εποπτεύοντας τους παρόχους υπηρεσιών διαμεσολάβησης δεδομένων. Οι πάροχοι αυτοί αποτελούν τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στους κατόχους δεδομένων και τους χρήστες τους, προωθώντας την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία.
Παράλληλα, το Υπουργείο θα διατηρεί μητρώο οργανώσεων αλτρουισμού δεδομένων, που συλλέγουν δεδομένα για κοινωφελείς σκοπούς, όπως η δημόσια υγεία και η επιστημονική έρευνα. Η λειτουργία αυτών των οργανώσεων θα εποπτεύεται προσεκτικά, με στόχο την αξιοποίηση των δεδομένων με όρους διαφάνειας και κοινωνικής ευθύνης.
