Άρθρο του Νίκου Εμμανουηλίδη, Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου, Nestlé Ελλάς, από την ειδική έκδοση του Business News Magazine CEOs Insights
Κοιτάζοντας πίσω στην τελευταία δεκαετία, συνειδητοποιώ ότι στην Ελλάδα μάθαμε να ζούμε σε μια κατάσταση μόνιμης αναταραχής, πριν αυτή γίνει παγκόσμια πραγματικότητα. Για εμάς, η αβεβαιότητα δεν είναι κάτι έκτακτο, είναι το κίνητρο για να χτίσουμε αντοχές, ωριμότητα και αντανακλαστικά. Από την κρίση χρέους μέχρι την πανδημία, από τις γεωπολιτικές εντάσεις μέχρι την ενεργειακή ανασφάλεια και τον επίμονο πληθωρισμό, η χώρα και οι επιχειρήσεις της βρέθηκαν πολλές φορές «στο μάτι του κυκλώνα».
Για εμάς η αβεβαιότητα δεν είναι κάτι έκτακτο, είναι το κίνητρο για να χτίσουμε αντοχές, ωριμότητα και αντανακλαστικά. Από την κρίση χρέους μέχρι την πανδημία, από τις γεωοπολιτικές εντάσεις μέχρι την ενεργειακή ανασφάλεια και τον επίμονο πληθωρισμό, η χώρα και οι επιχειρήσεις της βρέθηκαν πολλές φορές στο «μάτι του κυκλώνα».
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, διακρίνω μια δεύτερη, λιγότερο προφανή, αλλά εξαιρετικά ισχυρή αλήθεια, μια αντίληψη που μας κάνει ανθεκτικούς: «Έχουμε δει και χειρότερα». Και κυρίως, έχουμε μάθει να στεκόμαστε όρθιοι.
Η κοινωνία κουράστηκε και το αντιλαμβάνομαι βαθιά αυτό. Όμως, ταυτόχρονα, γίναμε επιχειρηματικά πιο ώριμοι, πιο πρόθυμοι να ρισκάρουμε, να καινοτομήσουμε, να τρέξουμε γρηγορότερα, για να καλύψουμε χαμένο έδαφος. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα σήμερα κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα σε τομείς όπου άλλες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν εγκλωβισμένες στη δική τους αδράνεια. Η ανάγκη να ξεφύγουμε από το φάσμα του Grexit μάς ανάγκασε να αλλάξουμε νωρίτερα, πιο απότομα και τελικά πιο αποφασιστικά.
Μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας -και ίσως η πιο καθοριστική- ήταν η αθόρυβη επανάσταση της ψηφιοποίησης.
Από τη σχέση του πολίτη με το κράτος, μέχρι τον τρόπο που οι καταναλωτές συγκρίνουν προσφορές, λαμβάνουν αποφάσεις και παραγγέλνουν προϊόντα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός άλλαξε τα πάντα. Δεν ήταν απλώς μια τεχνολογική μετάβαση. Ήταν μια αλλαγή στη νοοτροπία και την συμπεριφορά μας: Θέλουμε, ταχύτητα, διαφάνεια, δεδομένα.
Για τις επιχειρήσεις -και ιδιαίτερα για όσες δραστηριοποιούνται στον κλάδο των ταχυκίνητων καταναλωτικών αγαθών και στα τρόφιμα- η συγκεκριμένη δεκαετία υπήρξε μια περίοδος έντονων και διαδοχικών μεταβολών:
• Από ιστορικά υψηλή ανεργία, περάσαμε σε έλλειψη προσωπικού.
• Από αφοσίωση στις μάρκες και κοινές αξίες, περάσαμε σε μια εποχή αμφισβήτησης και απαιτητικότητας χωρίς όρια.
• Από σταθερές και προβλέψιμες συμπεριφορές, σε απόλυτη ρευστότητα.
Ταυτόχρονα, οι ίδιες οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να επαναξιολογήσουν τις προτεραιότητές τους. Το ESG, θεμελιώδες πλαίσιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αμφισβητήθηκε έντονα κυρίως από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προκαλώντας έναν επικοινωνιακό θόρυβο που συχνά θόλωνε την ουσία του. Κάποιοι αναρωτήθηκαν -και όχι άδικα- μήπως πρέπει να «καθαρίσουμε τον πίνακα» και να ξαναγράψουμε από την αρχή τις βασικές αρχές της επιχειρηματικότητας.
Το ESG, θεμελιώδες πλαίσιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αμφισβητήθηκε έντονα κυρίως από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προκαλώντας έναν επικοινωνιακό θόρυβο που συχνά θόλωνε την ουσία του. Κάποιοι αναρωτήθηκαν - και όχι άδικα - μήπως πρέπει να «καθαρίσουμε τον πίνακα« και να ξαναγράψουμε από την αρχή τις βασικές αρχές της επιχερηματικότητας
Δεν πιστεύω ότι πρέπει να ξεκινήσουμε από το μηδέν.
Πιστεύω ότι πρέπει να κρατήσουμε σταθερές, αμετακίνητες αξίες και να τις επανεφεύρουμε με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της εποχής.
1. Ο καταναλωτής ως πυξίδα της επιτυχίας
Στον χώρο των τροφίμων, η γεύση ήταν και παραμένει το πρώτο κριτήριο. Αλλά δεν αρκεί πια. Ο σύγχρονος καταναλωτής αναζητά προϊόντα που προστατεύουν την υγεία του, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα, προσφέρουν επιλογές και συνοδεύονται από υπεύθυνη πληροφόρηση. Η καινοτομία δεν επικοινωνείται πλέον από την ίδια την εταιρεία, αλλά από τα social media.
2. Το service ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Σε έναν κόσμο όπου όλα κινούνται γρήγορα, η αξιοπιστία και η ποιότητα συνεργασίας με τους πελάτες μας, συνιστούν κρίσιμους παράγοντες διαφοροποίησης. Το να προβλέπεις ανάγκες, να είσαι συνεπής, να χτίζεις εμπιστοσύνη - αυτά δεν αλλάζουν ποτέ.
3. Η βιωσιμότητα ως υπαρξιακή προτεραιότητα
Για μια εταιρεία τροφίμων, η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι η εφοδιαστική της αλυσίδα, το μέλλον των πρώτων υλών, το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο. Η κλιματική αλλαγή, η υποβάθμιση του εδάφους και η μη υπεύθυνη καλλιέργεια δεν είναι «κάτι που πρέπει να προσέχουμε». Είναι κάτι που μπορεί να μας στερήσει την ίδια τη δυνατότητα να παράγουμε. Η βιωσιμότητα δεν είναι επιλογή, είναι μονόδρομος.
4. Οι άνθρωποι και η κουλτούρα μας ως ο σταθερός άξονας
Κι εκεί όπου όλα αρχίζουν και τελειώνουν: η εταιρική κουλτούρα.
Δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά ο τρόπος που λειτουργούμε, συνεργαζόμαστε, παίρνουμε αποφάσεις. Είναι η ταυτότητά μας στις εύκολες και στις δύσκολες στιγμές. Είναι ένα ανθρώπινο κεφάλαιο, στο οποίο οφείλουμε να επενδύουμε, να το καλλιεργούμε και να το συντηρούμε διαρκώς, γιατί είναι αυτό που μας επιτρέπει να διαχειριζόμαστε την πολυπλοκότητα, χωρίς να χάνουμε τον προσανατολισμό μας. Όταν οι ομάδες έχουν σκοπό, συνοχή και αξίες, μπορούν να αντέξουν οποιοδήποτε κύμα αλλαγής.
Σήμερα, οι αλλαγές γίνονται συχνότερες και πιο απρόβλεπτες. Αλλά δεν χρειάζεται να μας φοβίζουν. Αρκεί να επενδύσουμε με συνέπεια σε όσα μας κρατούν σταθερούς: τον άνθρωπο, τη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την υπευθυνότητα απέναντι στον καταναλωτή.
Η Ελλάδα έχει μάθει να ταξιδεύει σε δύσκολα νερά. Και αυτό, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας για το μέλλον.
