Σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία και η διαφάνεια αποτελούν κρίσιμες αξίες για την επιχειρηματική λειτουργία, ο θεσμός της πιστοποίησης βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης. Οι συνεχείς πιέσεις της αγοράς για ταχύτητα και χαμηλό κόστος, σε συνδυασμό με φαινόμενα τυπολατρίας και επιφανειακής συμμόρφωσης, έχουν οδηγήσει στη σταδιακή απαξίωση ενός μηχανισμού που δημιουργήθηκε για να ενισχύει την ποιότητα, την ασφάλεια και τη βιωσιμότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Bureau Veritas, εταιρεία, στον τομέα της πιστοποίησης και επιθεώρησης, επισημαίνει την ανάγκη επιστροφής στην ουσία και της τήρησης των διαδικασιών.
Η υπονόμευση ενός θεσμού
«Η κρίση αυτή δεν προέκυψε ξαφνικά. Είναι αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας χαλάρωσης των αρχών πιστοποίησης και αποτελεί συλλογική ευθύνη όλων των εμπλεκομένων: φορέων πιστοποίησης, επιχειρήσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, των ίδιων των αγορών. Η διαδικασία πιστοποίησης, που οφείλει να αποτελεί μια εις βάθος και απαιτητική αξιολόγηση των συστημάτων κάθε οργανισμού, έχει σε πολλές περιπτώσεις μετατραπεί σε τυπική, γραφειοκρατική ενέργεια. Πιστοποιητικά εκδίδονται χωρίς επαρκή έλεγχο, λειτουργώντας περισσότερο ως εμπορικό προϊόν παρά ως εργαλείο διασφάλισης ποιότητας και εμπιστοσύνης», σχολίασε η Μαρία Χαχάλη, Bureau Veritas Hellas I&F General Manager.
Ο φαύλος κύκλος της ευκολίας
Η τάση αυτή ενισχύεται και από την επιλογή πολλών επιχειρήσεων να αναζητούν τη «φθηνότερη λύση», προτιμώντας την απόκτηση ενός εγγράφου έναντι της πραγματικής βελτίωσης των διεργασιών τους. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος, όπου οι φορείς προσαρμόζονται στις χαμηλές απαιτήσεις της αγοράς και οι επιχειρήσεις αρκούνται σε επιφανειακές πιστοποιήσεις. Η συνέπεια αυτής της πρακτικής είναι η σταδιακή αποδυνάμωση του ίδιου του θεσμού: η πιστοποίηση χάνει την αξία της και τα πιστοποιητικά δεν εμπνέουν πλέον εμπιστοσύνη.
Έκκληση για επιστροφή στην ουσία
Η Bureau Veritas επισημαίνει ότι η λύση είναι εφικτή, αρκεί να υπάρξει ριζική αλλαγή νοοτροπίας. Οι φορείς πιστοποίησης οφείλουν να τηρούν αυστηρά τις διαδικασίες αξιολόγησης, ακόμη κι αν αυτό συνεπάγεται υψηλότερο κόστος ή απώλεια πελατών. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίζουν την πιστοποίηση όχι ως τυπική υποχρέωση, αλλά ως στρατηγική επένδυση που ενισχύει την αποτελεσματικότητα και μειώνει το λειτουργικό ρίσκο.
Η εμπιστοσύνη ως κοινό στοίχημα
Η αποκατάσταση του κύρους της πιστοποίησης αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της επιχειρηματικής αξιοπιστίας στο σύνολό της. Μόνο μέσω ειλικρινούς, αντικειμενικής και απαιτητικής αξιολόγησης μπορεί να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των αγορών και να διασφαλιστεί η πραγματική προστιθέμενη αξία. Όπως τονίζει η κα Χαχάλη: «Όταν απαξιώνεται ο θεσμός της πιστοποίησης, στην ουσία υπονομεύεται η αξιοπιστία του επιχειρηματικού κόσμου συνολικά. Ήρθε η ώρα να επαναφέρουμε την πιστοποίηση εκεί όπου ανήκει — στην υπηρεσία της ποιότητας, της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης».
