Γράφει η Εύα Πέτροβα
Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες της στρατηγικής σας για την αγορά εργασίας το 2026 και ποια είναι τα μεγαλύτερα ρίσκα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα στον τομέα της εργασίας;
Το 2026 συνεχίζουμε την υλοποίηση του σχεδιασμού μας, που αποδίδει θετικά αποτελέσματα, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αγοράς εργασίας, των εργαζομένων και των επιχειρήσεων. Οι βασικοί μας άξονες για την ενίσχυση της αγοράς εργασίας είναι: Πρώτον, περισσότερες θέσεις εργασίας και δεύτερον καλύτερες αμοιβές. Για την αύξηση των θέσεων εργασίας είναι καταλυτική η περαιτέρω μείωση της ανεργίας. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία έξι χρόνια έχει μειωθεί από το 18% στο 8% περίπου, ωστόσο υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, και σε αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε στοχευμένα προς συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, όπως είναι οι γυναίκες και οι νέοι. Ως προς τον δεύτερο άξονα, που αφορά καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ο κατώτατος μισθός έχει ήδη αυξηθεί κατά 35,3% την τελευταία εξαετία και επίκειται και νέα αύξηση από την 1η Απριλίου, ενώ σημαντικό ρόλο στην αύξηση των μισθών αναμένεται να έχει και η νομοθέτηση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Ως προς το ρίσκο που με ρωτάτε, θα έλεγα ότι μάλλον είναι περισσότερο πρόκληση και αφορά την ικανοποίηση των διαρκώς αυξανόμενων αναγκών της αγοράς εργασίας σε ανθρώπινο δυναμικό.
Πώς προχωρά η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας;
Είναι αλήθεια ότι ενώ η αγορά εργασίας διάγει μια σταθερά ανοδική πορεία και όλα τα στοιχεία της είναι ευοίωνα, ένα θέμα στο οποίο υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης είναι το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Τους τελευταίους δέκα μήνες πραγματοποιήσαμε διαβουλεύσεις με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, προκειμένου να καταλήξουμε από κοινού σε μια Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, με στόχο την αύξηση του ποσοστού κάλυψης από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Ο στόχος επετεύχθη. Η πραγματικά ιστορική αυτή συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και εθνικών κοινωνικών φορέων υπεγράφη και περιλαμβάνει τρεις άξονες: ο πρώτος αφορά τη διευκόλυνση επέκτασης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ο δεύτερος την πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και ο τρίτος την επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Το κείμενο της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας μετατράπηκε σε νομοσχέδιο, το οποίο αυτήν τη στιγμή βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και μέσα στον Φεβρουάριο θα συζητηθεί στη Βουλή.
Είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε μάλιστα ότι τόσο το κείμενο της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας όσο και το κείμενο του νομοσχεδίου αποτελεί προϊόν διαβούλευσης με όλους τους κοινωνικούς εταίρους.
Το οκτάωρο παραμένει η βάση εργασίας στην Ελλάδα, ωστόσο στο νέο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα για υπερωριακή εργασία στον ίδιο εργοδότη έως 13 ώρες. Πώς απαντάτε στις ανησυχίες που εκφράζονται για τα δικαιώματα των υπερωριών αλλά και το ζήτημα εργασίας σε δύο εργοδότες;
Όπως διαπιστώνετε και εσείς, αρκετούς μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, εξακολουθεί να ισχύει το οκτάωρο. Η αντιπολίτευση επέλεξε συνειδητά κατά τη συζήτηση στη Βουλή να εστιάσει μόνο σε αυτήν τη διάταξη, στο «δήθεν 13άωρο». Εάν ίσχυαν οι αιτιάσεις της, όλοι οι πολίτες σήμερα θα δούλευαν 13 ώρες κάθε εργάσιμη ημέρα του χρόνου. Προφανώς, δεν ισχύουν όλα αυτά.
Ποια είναι η αλήθεια; Ότι πρόκειται για μια ρύθμιση η οποία μπορεί να εφαρμοστεί μόνο κατ’ εξαίρεση, μόνο για έως 37 ημέρες το χρόνο - κατ’ αναλογία για όχι πάνω από τρεις ημέρες το μήνα, μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του εργαζομένου και πάντοτε στο πλαίσιο που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την υποχρεωτική ανάπαυση των εργαζομένων. Σας θυμίζω ότι η δυνατότητα αυτή υπήρχε και πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου, ωστόσο αφορούσε απασχόληση σε δύο και πλέον εργοδότες.
Με τη ρύθμιση που θεσπίσαμε δίνουμε τη δυνατότητα στον εργαζόμενο, εφόσον το επιθυμεί, να συμπληρώσει 13 ώρες εργασίας σε έναν εργοδότη, χωρίς να μετακινείται και κυρίως με προσαύξηση στο ωρομίσθιό του κατά 40% λόγω υπερωρίας.
Συνεπώς, η «επίμαχη» διάταξη δεν αλλάζει τον εργασιακό χάρτη, δεν καταπατά τα εργασιακά κεκτημένα, δεν καταργεί το οκτάωρο, απλώς δίνει μία επιπλέον δυνατότητα, που μπορεί να αξιοποιηθεί εάν και εφόσον ο εργαζόμενος το επιθυμεί.
Με δεδομένες τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και στον μέσο μισθό τα τελευταία χρόνια, ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σας για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων;
Η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών είναι ένας από τους βασικούς στόχους αυτής της κυβέρνησης. Πώς επιτυγχάνεται αυτό; Μέσω της αύξησης μισθών και συντάξεων αλλά και της ταυτόχρονης μείωσης των φόρων και των εισφορών. Όπως σας είπα, έχουμε αυξήσει σημαντικά τον κατώτατο μισθό και επίκειται και νέα αύξηση από 1ης Απριλίου.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού και η ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας με την εφαρμογή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση και τον μέσο μισθό. Παραλλήλως, έχουμε μειώσει ή καταργήσει 83 φόρους και έχουμε μειώσει κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες τις ασφαλιστικές εισφορές. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τηρεί τις δεσμεύσεις της, και αυτό μεταφράζεται σε όφελος για τους πολίτες.
Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από την εφαρμογή της Κάρτας Εργασίας. Ποια χειροπιαστά αποτελέσματα και οφέλη έχει καταγράψει το Υπουργείο μέχρι σήμερα όσον αφορά τη μείωση της αδήλωτης εργασίας, τη διασφάλιση των ωραρίων και των αμοιβών;
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας είναι ένα πολύτιμο εργαλείο με αδιαμφισβήτητη αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της αδήλωτης και της υποδηλωμένης εργασίας, και τη διασφάλιση ωραρίων και αμοιβών. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «Εργάνη», το πρώτο εντεκάμηνο του 2025 οι δηλωθείσες υπερωρίες ήταν αυξημένες κατά 2,45 εκατομμύρια ώρες (+ 53%) σε σχέση με το πρώτο εντεκάμηνο του 2024 στους κλάδους εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Τον Ιούνιο του 2024, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας προστάτευε 170.000 εργαζομένους και σήμερα προστατεύει περίπου 2 εκατομμύρια εργαζομένους, καθώς στο μέτρο έχουν ενταχθεί η βιομηχανία, το λιανεμπόριο, ο τουρισμός, η εστίαση, το χονδρεμπόριο, η ενέργεια, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και προσεχώς αναμένεται να προστεθούν και άλλοι κλάδοι, τους οποίους θα ανακοινώσουμε σύντομα. Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν αποδεικνύεται ότι η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ασπίδα προστασίας για εργαζομένους αλλά και για επιχειρήσεις, καθώς πέρα από την ενίσχυση της διαφάνειας στις εργασιακές σχέσεις ενισχύει και τον υγιή ανταγωνισμό.
Ποια είναι τα βασικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι νέοι και οι γυναίκες στην είσοδο στην εργασία, πώς τα αντιμετωπίζει το υπουργείο και τι σχεδιάζετε για την ενίσχυση των δεξιοτήτων και της κατάρτισης, ώστε οι εργαζόμενοι να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της νέας ψηφιακής και πράσινης οικονομίας;
Είναι γεγονός ότι οι νέοι και οι γυναίκες είναι δύο πληθυσμιακές ομάδες με σημαντικά περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά στην απασχόληση. Προκειμένου να ενισχύσουμε την παρουσία τους στην αγορά εργασίας, πραγματοποιούμε στοχευμένα προγράμματα απασχόλησης και επιχειρηματικότητας για νέους και γυναίκες.
Αυτήν τη στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα νέο μεγάλο πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων με στόχο την πρόσληψη 10.000 ανέργων γυναικών σε θέσεις πλήρους αλλά και μερικής απασχόλησης, με έμφαση στις μητέρες ανήλικων παιδιών.
Ο προϋπολογισμός του προγράμματος ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια ευρώ και αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα απασχόλησης που έχει υλοποιήσει η ΔΥΠΑ. Μεγάλη έμφαση δίνουμε και στο κομμάτι της κατάρτισης και επανακατάρτισης σε πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, με 460.000 πολίτες να έχουν ήδη πιστοποιηθεί. Συμπληρωματικά λειτουργούν και οι σχολές μαθητείας της ΔΥΠΑ, οι οποίες εστιάζουν σε ειδικότητες που είναι σε μεγάλη ζήτηση στην αγορά, όπως για παράδειγμα η υποστήριξη συστημάτων Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, οι γραφικές τέχνες και η ηλεκτρονική σχεδίαση εντύπων, η μαγειρική-αρτοποιία-ζαχαροπλαστική, η αισθητική και η κομμωτική.
Στην Ελλάδα παρατηρούμε μια συνεχόμενη μετανάστευση εξειδικευμένου δυναμικού. Πώς σκοπεύει το υπουργείο να δημιουργήσει ένα εργασιακό περιβάλλον που θα κρατάει τους νέους επιστήμονες στη χώρα, ενσωματώνοντας νέες μορφές εργασίας;
Ιδιαίτερα την περίοδο της οικονομικής κρίσης σημειώθηκε μεγάλη φυγή στο εξωτερικό. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια τάση επιστροφής, καθώς είναι περισσότεροι εκείνοι που έρχονται από εκείνους που φεύγουν.
Σύμφωνα με τη Eurostat, από τους από τους 660.000 που έφυγαν στο εξωτερικό, πάνω από 420.000 έχουν επιστρέψει. Μέλημα της κυβέρνησής μας είναι να αξιοποιήσουμε και να ενισχύσουμε αυτή την τάση, κάνοντας ακόμα πιο ανταγωνιστική την αγορά εργασίας δημιουργώντας ποιοτικές επαγγελματικές ευκαιρίες, καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στις εργασιακές συνθήκες - π.χ. θεσμοθέτηση δυνατότητας 4ήμερης εργασίας καθ’ όλην τη διάρκεια του έτους. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε πραγματοποιήσει μέσω του “Rebrain Greece”, πέντε εκδηλώσεις σε Άμστερνταμ, Ντίσελντορφ, Λονδίνο, Στουτγκάρδη και Νέα Υόρκη, με τις οποίες φέραμε σε επαφή περισσότερους από 6.500 Έλληνες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και αναζητούν μια επαγγελματική ευκαιρία, προκειμένου να επιστρέψουν στη χώρα μας, με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό. Δύο ακόμη τέτοιες εκδηλώσεις αναμένεται να υλοποιηθούν εντός του 2026.
Η ελληνική αγορά εργασίας είναι διαρκώς αναπτυσσόμενη και αντίστοιχα κινούνται και οι ανάγκες της σε ανθρώπινο δυναμικό.
Στόχος αλλά και πρόκληση για εμάς είναι να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες διασφαλίζοντας τις βέλτιστες συνθήκες για εργαζομένους και επιχειρήσεις.
Τι νέα μέτρα θα λάβετε το 2026 για την ένταξη στην αγορά εργασίας ευάλωτων ομάδων;
Η κυβέρνηση έχει επιδείξει ιδιαίτερη ευαισθησία προς τις ευάλωτες ομάδες. Προσωπικά, θα ήθελα να εστιάσω στους συμπολίτες μας με αναπηρία. Η ένταξή τους στην αγορά εργασίας είναι πολύ σημαντική για εμάς στο υπουργείο και προσπαθούμε να την ενισχύσουμε μέσω στοχευμένων προγραμμάτων απασχόλησης.
Τη χρονιά που μας πέρασε πραγματοποιήσαμε δύο προγράμματα με 2.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας για συμπολίτες μας με αναπηρία.
Στόχος μας είναι να συνεχιστούν και φέτος αυτά τα προγράμματα, προκειμένου να τους διευκολύνουμε και να ενισχύσουμε την παρουσία τους στην αγορά εργασίας.
Who is who
Η Νίκη Κεραμέως γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 18 Ιουλίου 1980 και είναι παντρεμένη με τον Δημήτρη Λουκά, δικηγόρο, με τον οποίο έχουν δύο γιους, τον Λουκά και τον Κωνσταντίνο.
Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Paris II (Panthéon-Assas) με ειδίκευση στο διεθνές δίκαιο, με μεταπτυχιακές σπουδές στο ιδιωτικό διεθνές δίκαιο και τη διαιτησία από το Πανεπιστήμιο Paris II και στο δίκαιο της διαιτησίας από το Harvard Law School (LLM). Είναι δικηγόρος - μέλος των Δικηγορικών Συλλόγων Αθηνών και Νέας Υόρκης.
Εργάστηκε ανελλιπώς ως δικηγόρος σε Αθήνα και Νέα Υόρκη έως το 2019, οπότε και ανέλαβε τη θέση της υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Κατά τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Γαλλία, εργάστηκε ως βοηθός καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Paris II (Panthéon-Assas), διδάσκοντας πρωτοετείς φοιτητές νομικής.
Στις 25 Ιανουαρίου 2015 και στις 20 Σεπτεμβρίου 2015 εκλέχθηκε βουλευτής Επικρατείας με τη Νέα Δημοκρατία, ενώ από το 2019 εκλέγεται βουλευτής Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία. Διετέλεσε υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων το διάστημα 2019-2023 και υπουργός Εσωτερικών από τις 27 Ιουνίου 2023 έως τις 14 Ιουνίου 2024, όταν και ανέλαβε υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Από τον Νοέμβριο του 2016 έως τον Ιούλιο του 2019 διετέλεσε υπεύθυνη Τομέα Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της Νέας Δημοκρατίας, από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο του 2016 κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας και από τον Μάρτιο του 2015 έως τον Ιανουάριο του 2016 Υπεύθυνη Τομέα Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Συμμετείχε στη διαμόρφωση προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας, μεταξύ άλλων, για: το συνολικό πρόγραμμα παιδείας, δικαίωμα ψήφου Ελλήνων ομογενών, βελτίωση καθεστώτος δωρεάς ιστών-οργάνων, αναθεώρηση του Συντάγματος.
Το 2014 διετέλεσε μέλος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη σύνταξη ενιαίου νομοθετικού πλαισίου οργάνωσης, λειτουργίας και ελέγχου των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.
Είναι ιδρυτικό μέλος και πρώτη πρόεδρος του Μη Κερδοσκοπικού Σωματείου Δεσμός.
Κατά τα χρόνια εργασίας της στη Νέα Υόρκη, είχε βραβευτεί για την κοινωφελή της δράση, προφέροντας αφιλοκερδώς νομικές υπηρεσίες σε ομάδες αστέγων της Νέας Υόρκης.
